• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن روانشناسي > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
روانشناسي (بازدید: 1945)
پنج شنبه 2/6/1391 - 8:4 -0 تشکر 524227
سلامت روان از دیدگاه اسلام و اندیشمندان اسلامی

ادیان و مذاهب الهی، به ویژه دین مبین اسلام برای تأمین سعادت آدمی در به دست آوردن زندگی بهتر و رسیدن به پاداش اخروی برتر آموزش‌ها و رهنمودهای بسیار دقیق و با ارزشی را ارائه كرده‌اند و دامنه این آموزش‌ها، سراسر زندگی فرد، حتی پیش از تولد را در برمی‌گیرد.

 

 روان‌شناسان هم، چه در تحقیقات گذشته و چه در پژوهش‌های نوین، سعی در پیدا كردن راه و روش‌ها و آموزش‌های تربیتی و درمانی بهتری دارند كه استفاده از آنها باعث رشد و شكوفایی هر چه بهتر شخصیت آدمی گردیده و از گرفتاری او به بیماری‌های مختلف روانی جلوگیری می‌كند.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:6 - 0 تشکر 524229

برخی از موارد همسویی مذهب و روان‌شناسی كه دارای اهمیت ویژه‌ای هستند، عبارتند از:

1- اهمیت دادن به كانون خانواده
متون روانپزشكی در بحث مربوط به زناشویی درمانی ریشه بسیاری از اختلافات روانی زوج را در ارتباط با عدم همبستگی و نبودن همدلی و همزبانی به شكار آورده، برای درمان، روش‌های متعددی را به منظور ایجاد همدلی، همزبانی و صمیمیت پیشنهاد كرده تا با این اقدام، كانون خوب و ایده‌آلی برای رشد و تربیت فرزندان، فراهم شود.
در آموزش‌های اسلامی، اساساً هداف از تشكیل خانواده، ایجاد محیطی همراه با آرامش، صمیمیت، مهربانی و همدلی به شمار آمده و چنین كانونی را شرط تربیت فرزندان مطلوب دانسته‌اند. همچنین، یكی از مهم‌ترین وظایف زن را كوشش هر چه بیش‌تر برای تأمین آرامش و رضامندی همسر- كه تربیت فرزندان صالح از جمله اهداف اوست- معرفی كرده‌اند. اگر این شیوه آموزش، از آغاز تشكیل خانواده، به عنوان پایه و سبك زندگی و دستور العمل زیستن، مورد استفاده قرار گیرد، بسیاری از مشكلات و معضلات فردی، خانوادگی و اجتماعی ریشه كن شده و جامعه بهتر و سالم‌تر با فرزندان مطلوب‌تر و ایده‌آل‌تری خواهیم داشت.
2- جلوگیری از پدید آمدن زمینه اضطراب و اختلالات اضطرابی بر اساس پژوهش‌های روان‌شناسی، میزان بروز اضطراب در فرزندانی كه از مادران مضطرب متولد می‌شوند، چندین برابر جمعیت عمومی است؛ بنابراین یكی از كوشش‌ها برای كاهش اضطراب در جامعه، فراهم كردن شرایط مناسب و كاهش دادن عوامل استرس‌زا برای مادران باردار است تا با این اقدام، زمینه پدید آمدن اختلالات اضطرابی، به حداقل برسد.
آموزش‌های اسلامی علاوه بر قائل شدن احترام و جایگاه ویژه‌ای برای زنان باردار، آنان را توصیه به رعایت آرامش در گفتار و كردار و حتی مصرف غذاهای سودمند برای رشد جنین كرده و از هر گونه عملی كه به جنین آسیب برساند، بازداشته‌اند.

3- چگونگی شكل گیری و رشد عزت نفس تأثیر مهم و سرنوشت سازی در زندگی آدمی داشته، اگر به گونه‌ای غیر طبیعی بیش از اندازه رشد كرده باشد ممكن است آدمی را دچار اختلالاتی همچون شیدایی كرده و چنانچه دراثر آسیب دیدن، دچار پسرفت و تحلیل گردد، زمینه برای پدید آمدن افسردگی و اختلالات وابسته به آن ایجاد خواهد شد. اما رشد طبیعی عزت نفس، زمینه مناسب را برای پیشرفت در زندگی آماده ساخته، باعث خودشكوفایی، ظهور خلاقیت‌ها و بالندگی شخص در طول زندگی می‌شود و افزون بر این‌ها، باعث جلوگیری از پدید آمدن بسیاری از اختلالات روانی همچون افسردگی، انواع اختلالات اضطرابی و فوبی‌ها می‌گردد.
در آموزش‌های مذهبی، ضمن مسئول دانستن والدین در تربیت و رشد فرزند، وظیفه انتخاب نام و عنوان نیكو، آموزش سواد و دانش، فنون مورد نیاز و انواعی از ورزش‌ها را به عنوان وظایف اساسی والدین در تربیت فرزندان به شمار آورده و تأكیده شده است كه عمل به این آموزش‌ها، هر گونه بیم، هراس و احساس درماندگی و نومیدی را از آدمی دور كرده و او را به برترین جایگاه می‌رساند.
4- جلوگیری از پدید آمدن بحران هویت و اختلالات ناشی از آن: یكی از مشكلات دوره نوجوانی كه باعث سردرگمی شخص گردیده و او را از مسیر معقول و صحیح زندگی منحرف می‌سازد، بحران هویت است. این بحران همان گونه كه در منابع معتبر مطرح شده پدیده‌ای است ولی كنار نیامدن با آن غیر طبیعی است. آموزش‌های اسلامی با ارائه شیوه‌های ویژه‌ای از جمله هدفمند دانستن زندگی و ارائه راه و رسم بهتر زیستن،  سعی در حل این بحران كرده و با این اقدام، افراد یاد شده را از حالت سردرگمی بیرون آورده، به سوی یك زندگی برنامه ریزی شده و هدفدار، هدایت می‌كند.
5- جلوگیری از پدید آمدن اختلالات شخصیتی: یكی از علل اساسی این اختلالات كه به عنوان الگوهای ثابت رفتاری برای بیمار و خسته كننده برای درمانگر به شمار می‌آیند، الگوهای دوران كودكی، صفاتی است كه عمدتاً از طریق محیط آسیب دیده خانواده به آدمی می‌رسند. برخی از این اختلالات همچون اختلال شخصیت ضد اجتماعی به علت معیوب بودن وجدان و «خودآرمانی» بوده و برخی دیگر به علت آسیب دیدن بخش‌های دیگری از شخصیت می‌باشند كه باعث پیدا شدن شخصیت‌های خاصی با ویژگی‌هایی از قبیل نداشتن قدرت درك شرم و حیا، نداشتن حس همدردی با دیگران و اعتماد به آنان، نداشتن احساس ذهنی برای مسئول دانستن یا مقصر دانستن خود، نداشتن احساس استقلال و كفایت در زندگی و مواردی دیگر می‌شود، یكی از شاهكارهای آموزش‌های مذهبی، پرورش هر چه بیشتر «خود» و «خودآرمانی» است كه چنانچه به آموزش‌های یاد شده با دقت و به طور درست عمل شود، امكان گرفتاری به اختلالات شخصیتی به حداقل ممكن می‌رسد.
6- جلوگیری از اختلالات و انحرافات جنسی: منابع روان‌شناسی و روانپزشكی تأكید می‌كنند كه هویت جنسی كودك و قدرت تمایز از جنس مخالف در  حدود 3-5/2 سالگی پیدا می‌شوند و چنانچه در این دوره برخوردها مناسب نباشند، زمینه بسیاری از اختلالت و انحرافات همچون Transvestism و Trans-sexualism پایه ریزی می‌شوند. در آموزش‌های اسلامی تأكید شده است كه برخورد با هر یك از دو جنس از همان دوران طفولیت باید متناسب با جنس باشد و حتی لباس و رختخواب دختر و پسر از حدود 6-4 سالگی از هم جدا و متمایز شوند و كودكان حتی پیش از بلوغ و هنگامی كه قادر به شناخت جنسیت خود و اطرافیان هستند و می‌توانند صحنه‌ها را به حافظه بسپارند حضورشان در مجالس و محافل غیر همجنس محدود می‌شود و با این اقدامات به هر یك از هر دو جنس، هویت جنسی مناسب داده شود و از بروز اختلالات جنسی كه یكی از معضلات و گرفتاری‌های جوامع بشری حتی در پیشرفته‌ترین كشورهاست جلوگیری شود.
7- جلوگیری از دیدگاه ونگرش منفی در زندگی: داشتن این دیدگاه در بسیاری از موارد همچون بیماران افسرده، مبتلایان به اختلالات پارانوییدی و برخی از نورزها و اختلالات شخصیتی، مشكل اساسی به شمار آمده، بدون برطرف كردن و زدودن آن، اقدامات درمانی، بی نتیجه خواهند ماند.


در این جا هم یكی از شاهكارهای تعالیم عالیه اسلام، پیشگیری از پدید آمدن این ویژگی در انسان مومن است و بدیهی است كه بنا به اصل «پیشگیری مهم‌تر از درمان است» اگر ویژگی یاد شده، در جامعه‌ای به حداقل برسد، نه تنها روابط انسانی، بسیار سالم‌تر شده و استرس‌های زندگی كاهش می‌یابند، بلكه بیماری‌های فوق الذكر هم به میزان قابل توجهی كاهش یافته یا شدت كم‌تری خواهند داشت. البته اگر توجه داشته باشیم كه «شناخت درمانی» بر اساس همین زدودن نگرش منفی به خود، دیگران و جهان استوار است و شیوه پیشرفته و موثری در درمان مبتلایان به افسردگی به شمار می‌آید، اهمیت تعالیم اسلامی كه به آنها اشاره شد، بیش‌تر نمایان می‌شود.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:7 - 0 تشکر 524231

تأثیر عبادات در پیشگیری و درمان اختلالات روانی

عباداتی مانند نماز، روزه، زكات و حج كه دین اسلام بر پیروان خود واجب كرده است موجب می‌شود كه فرد به سوی رفتار بهتر و برتر و رشد و ارتقای نفس و اجتناب از رفتار زشت و انحرافی و غیر انسانی گرایش پیدا كند. یكی از عباداتی كه در این زمینه بیش‌تر مورد توجه قرار گرفته است، نماز می‌باشد.
نماز یك رابطه خاضعانه و خاشعانه بین انسان و پروردگار است. برقراری چنین رابطه‌ای در برابر آفریدگار تمام هستی، نیرویی معنوی به انسان می‌بخشد كه حسن صفای روحی و آرامش قلبی واهمیت روانی را در او برمی‌انگیزد. انسان وقتی در مقابل قادر متعال می‌ایستد، از همه اشتغالات و مشكلات دنیا روی برمی‌گرداند و تمام حواس خود را متوجه خدا می‌كند، در نتیجه حالتی از آرام سازی كامل و آرامش روان در او ایجاد می‌شود كه از نظر درمانی تأثیر بسزایی در كاهش اضطراب و نگرانی او دارد.
دكتر توماس هایسلوپ (پزشك) می‌گوید: «مهم‌ترین وسیله ایجاد آرامش در روان و اعصاب انسان- كه من تا كنون شناخته‌ام- نماز است.»
پیامبر اكرم(ص) نیز به هنگام فرارسیدن اوقات نماز فرموده‌اند: «ای بلال، ما را با نماز به آرامش وادار.» رابطه معنوی بین انسان و خداوند در موقع نماز، به او چنان نیرویی می‌بخشد كه موجب تجدید امید، تقویت اراده و آزاد شدن توانایی‌های عظیم وی می‌شود به طوری كه او را بر تحمل سختی‌ها و انجام كارهای بسیار بزرگ قادر می‌سازد.
سیرل برت، روان‌شناس انگلیسی نیز گلفته است: «ما به واسطه نماز می‌توانیم وارد انبار بزرگی از نشاط عقلانی شویم كه شرایط عادی یارای وصول بدان را ندایم.»
الكسیس كارل، پزشك فرانسوی اعتقاد دارد كه نماز سبب ایجاد نشاط معنوی مشخصی در انسان می‌گردد و همین حالت است كه احتمالاً منجر به شفای سریع برخی از بیماران در زیارتگاه‌ها و معابد می‌شود.» نماز اگر به جماعت باشد موجب ایجاد روابط اجتماعی دوستانه و مودت آمیز با دیگران می‌شود كه نه تنها به رشد شخصیت فرد كمك می‌كند بلكه نیاز تعلق او را به گروه كه به عقیده روان شناسان یكی از نیازهای اساسی انسان است، تأمین می‌كند. اصولاً احساس وابستگی فرد به گروه و توجه به نقش فعال خود در جامعه، اهمیت زیادی در سلامت روانی او دارد.

روزه یكی دیگر از عبادات واجب مسلمانان است كه در پرورش و تهذیب نفس تأثیر بسزایی دارد و سبب تقویت اراده انسان می‌شود و می‌تواند رفتارهای صحیح زندگی را بیاموزد و مسئولیت‌ها و وظایف خود را به خوبی انجام دهد.
زكات نیز، نوع‌دوستی را به انسان می‌آموزد و او را از خود محوری و خودخواهی نجات می‌دهد. كمك به همنوعان موجب تقویت احساس تعلق به گروه و ایجاد احساس رضایت از خود می‌شود كه چنین احساسی برای سلامت روانی اهمیت فراوانی دارد.
حج دارای فواید مهمی برای رون انسان است زیرا انجام مناسك حج و زیات خانه خدا و قبر رسول خدا(ص) و ائمه، فرد را برای تحمل سختی‌ها و گرفتاری‌ها آماده می‌كند و چون از همه ملت‌ها نژادها با لباسی یكسان و ساده دور هم جمع می‌شوند احساس نوع‌دوستی در آنها تقویت می‌شود.
دعا و نیایش: دعا و نیایش و مناجات در مذاهب گوناگون شكل‌های متفاوتی دارد، اما محتوای آن در همه مذاهب حاكی از اعتراف به گناه و نقص و ضعف، درخواست سلامت و ستعادت و تمایل به قرب الهی است.


یكی از دانشمندان فرانسوی می‌گوید: «دعا عبارت است از رابطه یا معامله یك روح مضطرب در كمال شعور و اراده با قدرتی كه آن روح احساس می‌كند، به آن بستگی دارد و سرنوشتش به دست اوست.» منظور از دعا، حاتی است كه در آن انسان روح خود را با قدرتی كه در قلب خویش احساس می‌كند، مرتبط بسازد نه آنكه فرد از روی عادی، اعمال یا الفاظی را انجام دهد یا بگوید و به عمق معنای آن نپردازد.
پروفسور الترمان در كتاب نقدی بر مذهب و فسلفه می‌نویسد: در هنگام ستایش و نیایش در آدمی چنان صمیمیت و اخلاصی ایجاد می‌شود كه در صحبت‌های معمولی با مردم ممكن نیست. سكوت تنهایی می‌شكند فضای پردامنه‌ای در نیایش كننده باز می‌شود، احساسات و عطوفتی كه در گفتگوهای معمولی با مردم گرفتار شرمساری و خجالت می‌شود در اینجا به شكل سپاسگزاری‌های صمیمانه، گله‌مندی‌های خودمانی و خواهش‌های دوستان در می‌آید و روح آدمی شكفته و باز می‌شود.
انسان هنگام مناجات، از مشكلات زندگی به درگاه ایزد یكتا پناه می‌برد با بازگو كردن مشكلات در حالت آرامش، منجر به رهایی از اضطراب می‌شود كه شباهت زیادی به تكنیك آرام سازی یا تمدد اعصاب دارد. در این حالت، مشكلات بتدریج قدرت اضطراب زایی خود را از دست می‌دهد. بنابراین، دعا و مناجات و بیان مشكلات موجب تخلیه هیجانات و اضطراب‌ها می‌شود، همچنین انسان هنگام دعا و نیایش احساس می‌كند كه به یك قدرت مافوق نزدیك است و تحت حمایت و سرپرستی او قرار دارد و همین موجب برانگیخته شدن حس اعتماد به نفس، قدرت، اهمیت آرامش، امیدواری و خوشبختی در او می‌شود و نیروی روانی خود را كه برای حل تضادهای روانی مصرف كرده است دوباره به دست می‌آورد و با حالت شادابی و نشاط به كار و تولید می‌پردازد.
ویلیام جیمز می‌گوید: آدمی در تلاش‌های خود، ذخیره و نیروی روانی خود را از دست می‌دهد و تنها منبعی كه می‌تواند آن نیرو را جبران كند، اتصال به قدرت لایزال الهی است و آن اتصال حاصل نمی‌گردد مگر به مناجات.
الكسیس كارل در كتاب نیایش می‌نویسد: دعا تنها جبران كننده ضعف انسان نیست، بلكه تقویت كننده قدرت انسانی و ادامه دهنده كار مثبت سازنده فرد در ساختن زندگی فردی و اجتماعی‌اش به حساب می‌آید و احساس عرفانی كه از اعماق فطرت ما سرچشمه می‌گیرد یك غریزه اصلی است، پس عدم ارضای این غریزه، می‌تواند در فرد تنش ایجاد كند.


بنابراین دعا و نیایش هم موجب آرامش روان می‌شود (الا بذكر ا... تطمئن القلوب) و فرد احساس خودشكوفایی پیدا می‌كند و هم از تألمات روحی وی كاسته می‌شود و نیز باعث تخلیه هیجانات فرد و دستیابی وی به منبع لایزال، توان و نیرو می‌شود؛ همچنین، گریه كه غالباً در جریان دعا رخ می‌دهد كمك زیادی به تخلیه هیجانات و استرس‌های فرد می‌كند. البته به قول هایزلینگ، لازم نیست دعا درخواست چیزی از خدا باشد، بلكه هر توجه و ارتباطی با دستگاه الهی دعا می‌باشد.
خداوند متعال فرموده است: «وقال ربكم ادعونی استجب لكم- پروردگار شما فرمود مرا بخوانید تا استجابت كنم شما را» (سوره غافر، آیه 60) در سوره مباركه فرقان آیه 77 می‌فرماید: ای رسول به امت بگو كه اگر دعای شما نبود، پرودردگار شما چه توجهی داشت كه شما آیا حق را تكذیب كردید و به كیفر آن خواهید رسید.
توبه: توبه یكی از روش‌های مفید و تقریباً بی نظیر، برای درمان احساس گناه است، زیرا توبه، سبب آمرزش گناهان و تقویت امید انسان به جلب رضایت الهی است و به همین دلیل، موجب كاهش اضطراب ناشی از اشتباهات گذشته فرد می‌شود؛ همچنین توبه انسان را به اصلاح و خودسازی وامی‌دارد و او را از مرتكب شدن به خطاها مصون می‌دارد.
صبر: صبر موجب تقویت شخصیت و افزایش توانایی انسان در برابر سختی‌ها و بارهای سنگین زندگی و حوادث و مصایب روزگار می‌شود. خداوند بندگان خود را به صبر سفارش می‌كند. مثلا در سوره مباركه بقره آیه 152 می‌فرماید: ای افراد با ایمان از صبر و نماز (در برابر حوادث سخت زندگی) كمك بگیرید زیرا خداوند با صابران است. پس فرد متدین هرگز از مشكلات و سختی‌ها، اظهار شكوه و ناتوانی نمی‌كند بلكه در مقابل حوادث روزگار مقاومت می‌كند. بنابراین صبر به انسان می‌آموزد كه برای دستیابی به اهداف بایستی تلاش مداوم كند و با پشتكار و اراده به تلاش مستمر خود ادامه دهد. در این صورت چنین فردی دارای شخصیتی رشد یافته و متعادل، كمال یافته و تولید كننده، فعال و از اضطراب به دور خواهد بود. علاوه بر دعا، توبه و صبر، انجام امور دیگری در سلامت روان انسان موثرند، مانند نیكوكاری، صدقه، پرهیز از اذیت و آزار دیگران.
در مورد نیكوكاری امام صادق(ع) می‌فرمایند: عدد كسانی كه به سبب نیكوكاری زندگی طولانی می‌كنند از كسانی كه با عمر طبیعی خود زندگی می‌كنند افزون است.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:9 - 0 تشکر 524232

رابطه ایمان و سلامت روان

روان شناسی دینی از عوامل موثر بر سلامت روان فردی و اجتماعی است.

روان شناسی دینی چیست و چه تفاوتی‌هایی با روان شناسی دین دارد؟
بهتر است سه واژه را كه كنار هم معنای دقیق‌تری پیدا می‌كنند، با هم تعریف كنیم. روان شناسی دینی یعنی روان شناسی‌ای كه مبتنی بر مفاهیم و آموزش‌های دینی تدوین و ارائه شده و مفاهیم الهی، روحانی و حیاتی را مبنای نظریه‌ها و توصیه‌های خود قرار دهد، در حالی كه روان شناسی دین به معنی مطالعه رفتارهای دینی انسان‌های متدین، محافل و سنت‌های دینی و باورهای دینی و الهی به وسیله علم روان شناسی است. اولی وقتی از عشق مرد به زن صحبت می‌كند، آن را الهام گرفته از عشق الهی می‌داند اما دومی بررسی می‌كند فردی كه ایمان دارد، عشقش به همسرش چگونه است و چه تفاوتی با دیگر عشق‌ها دارد.
واژه سوم روان شناسی و دین است كه مطالعه و حوزه‌ای تطبیقی است.
این روان شناسی چه فاكتورهایی دارد و چه اهدافی را دنبال می‌كند؟
به نظر من، در حوزه روان شناسی دینی كاری انجام نشده است. منابع زیادی هم در دست نداریم و اظهار نظر كردن درباره آن مشكل است. روان شناسی دین بیش‌تر به جای روان شناسی دینی به كار می‌رود. تحقیقات زیادی نشان داده است كه انسان به جز جسم و روان دارای اعتقادات، ایمان، معنویت و صفت دینداری است. این ویژگی فطری یا ارثی است و جایگاه ژنی ماندگار و انتقال یابنده به فرزندان و دیگر نسل‌ها را دارد. این فاكتور انسان به راحتی قابل اندازه گیری، تقویت، هدایت و آموزش است. انسان خدایی و دینی در آزمایشگاه و به وسیله ابزارهای گوناگون قابل آزمون و سنجش است. فاكتورهای دینی عامل مهمی در رشد، تعالی،‌ موفقیت و آرامش انسان است و روان شناسی دینی به راحتی می‌تواند رسالت حل بحران‌های اجتماعی، خانوادگی و معنوی بشری را بر عهده گرفته و راه حل‌های منطقی برای نابسامانی‌های جنسی، اخلاقی و سوء مصرف مواد ارائه دهد. هدف روان شناسی دینی شناخت این پدیده‌ها و بهره گیری از آنها در هدایت و تعالی انسان است.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:10 - 0 تشکر 524233

مذهب درونی چیست؟

در روان شناسی و به تعریف آلپورت مذهب درونی، مذهب خالص، درونی، بی ریا و بی تظاهر است و رابطه عمیق فرد با خداوند و ارزش‌های معنوی است. در برابر آن، مذهب بیرونی مطرح است كه تظاهر به مذهب یا به دنبالب نفع بیرونی بودن از مذهب است. مذهب بیرونی مذهبی است برای دیگران، برای همسایه، دوستان، اداره و برای تایید سایرین. تحقیقات زیادی نشان داده است كه مذهب درونی همیشه با سلامتی و آرامش همبسته است و مذهب بیرونی چندان موجب سلامت نمی‌شود.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:10 - 0 تشکر 524234

چگونه دین به ارتقای سلامت روانی انسان كمك می‌كند؟

دین با مكانیسم‌های گوناگون موجب سلامت جسمی و وروانی و ارتقای بهداشت روانی می‌شود. نمونه‌هایی از سلامت ناشی از دین عبارتند از: وجود امید، انگیزه و مثبت نگری در دین، ایجاد شبكه حمایتی عاطفی و اجتماعی، دادن پاسخ روشن و قاطع به مفهوم خلقت، جهان و زندگی، تبیین و تعریف لذت بخش و معقول از رنج، درد و محرومیت و مكانیسم‌های بسیار دیگر.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:11 - 0 تشکر 524236

آیا معنویت روی سیستم ایمنی بدن انسان تأثیر گذار است؟

تحقیقات بسیاری نشان داده‌اند كه دین داری، ایمان و عبادت موجب تقویت سیستم ایمنی در سطح ایمونوگلوبولین و كیلرسل‌ها و سایر مكانیسم‌های ایمنی می‌شود.
روی آرامش فرد چطور؟
تحقیقات زیادی در این مورد وجود دارد كه اثر دینداری را بر كاهش اضطراب، كاهش واكنش منفی به استرس، مقابله ایمنی موثر با عوامل استرس‌زا، كاهش بیماری‌های روان تنی و احساس آرامش فكری و امنیت روانی نشان می‌دهد.
ثابت شده كه همه آموزه‌های دینی و فرایض و رفتارهای دینی نقش موثری در تأمین بهداشت روانی فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد. روان شناسی دین و بهره گیری از روش‌های علمی در تأمین بهداشت روان در جوامع مسلمان، مظلوم مانده و آموزش‌های روان شناسی به دور از بهره دینی و یا آموزش دینی عامیانه بوده است و دانشگاه‌ها، مراكز تحقیقات وابسته به سلامت و بویژه مطالعات مرتبط با سلامت روان كشور اسلامی ما در محاصره سخت بودجه‌ای، سیاست گذاری و حمایتی در پرداختن به مطالعات بهداشت روان در دین هستند.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:11 - 0 تشکر 524237

در خصوص روان شناسی دین در جوامع مسلمان چه پیشنهاداتی دارید؟

دكتر جعفر بوالهری رئیس انستیتو روان پزشكی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی ایران می‌گوید:
به نظر من اگر به سلامت واقعی و به نقش سلامت معنوی در تأمین سلامت فردی، روانی، خانوادگی و اجتماعی می‌اندیشیم، باید به این بحث تا سر حد بیدار شدن برنامه‌ریزان سلامت ادامه دهیم، تا جایی كه تنها یك هزارم بودجه سلامت را در جهت تحقیقات معنوی سلامت اختصاص دهند.
دكتر امیررضا چمنی، متخصص اعصاب و روان (روان پزرشك) در گفت و گو با ایسنا معنویت را عامل مهم در رسیدن به سلامت روان عنوان كرد و گفت:
ارتباط با خدا در سختی‌ها و مشكلات و بحران‌های زندگی، به انسان آرامش می‌دهد. متأسفانه با وجود تحولات علمی و صنعتی در قرن حاضر و پیشرفت‌‌های مهم پزشكی در دهه‌های اخیر، استرس و مشكلات روحی و روانی در جامعه بشری رو به افزایش است و اختلالات عاطفی، معضل اعتیاد، آمار طلاق و ناسازگاری‌های فردی و اجتماعی، زیاد شده است. تحقیقاتی كه اخیراً در ایران انجام شد، نشان داد 20 تا 25 درصد مردم دچار اختلالات عصبی و روانی هستند و نیاز به مشاوره و درمان‌های روان شناسی دارند.
بنابراین به نظر می‌رسد موضوع سلامت روان از اهمیت بسزایی برخوردار است، طوری كه جسم و روح مانند تار و پود یك پارچه به هم تنیده شده‌اند و اگر یكی از این دو آسیب ببیند، دیگری هم آسیب خواهد دید.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:13 - 0 تشکر 524238

سلامت روان چیزی فراتر از نداشتن علائم بیماری روانی است.

سلامت روان یعنی اینكه فرد بتواند عملكرد موفق و عالی از نظر تفكر، خلق و خو و رفتار داشته باشد. همچنین فعالیت‌های مفیدی در جامعه داشته باشد، روابطی مثبت با دیگران برقرار كند، با مشكلات و استرس‌ها و ناملایمات زندگی كنار آید و توانایی كمك به دیگران را هم داشته باشد. راه رسیدن به سلامت روان، راه دشواری است و یك امر تصادفی نیست كه یك شبه اتفاق بیفتد. نیاز به پشتكار و زحمت فراوان دارد. هسته اولیه بهداشت و سلامت روان در خانواده گذاشته می‌شود، بنابراین پدر و مادر با تربیت سازنده و صحیح خود و ایجاد فضای گرم و صمیمی، می‌توانند فرزندانی سالم از نظر سلامت روان تربیت كنند.
خصوصیاتی كه سبب افزایش سلامت روان می‌شوند

دارا بودن یا پرورش ویژگی‌های شخصیتی زیر سبب افزایش سلامت روان می‌شود:

1- واقع بینی: یعنی فرد بتواند نقص‌ها، كاستیی‌ها و ضعف‌های خود را بپذیرد و از ایدهآهل گرایی و كمال گرایی پرهیز كرده و اهداف زندگی را واقع بینانه تریم كند.
2- توانایی لذت بردن از زندگی: یعنی به جای نگران بودن برای آینده و ایجاد اضطراب درخود و یا حسرت خوردن برای گذشته و ایجاد افسردگی در خود، بكوشد در زمان حال زندگی كند.
3- اصل تعادل در زندگی: یعنی افراد بین تمام ابعاد زندگی خود، یك نظم و هارمونی ایجاد كنند، به عبارتی در ابعادی چون كار و تفریح، استراحت و ورزش، تنهایی و معاشرت وعبادت، تعادل برقرار نمایند.
4- داشتن انعطاف پذیری: یعنی فرد بدون تعصب و ژرف اندیشی، آرا و نظریات دیگران را تحمل كند و برای رسیدن به موفقیت، راه‌های مختلف را بررسی نماید.
5- توانایی مدارا با استرس‌ها: انسان باید از این توانایی برخوردار باشد كه استرس‌ها را به عنوان یكی از واقعیت‌های زندگی بپذیرد و بدون فرار از مشكلات، با آنها مقابله كند.
6- مسئولیت پذیری: فرد با دارا بودن این خصیصه، می‌تواند مسئولیت اعمال، رفتار و گفتار خود را بپذیرد و بدون هیچ گونه دلیل تراشی و توجیه، خطاها و اشتباهات خود را به گردن دیگران نیندازد.
7- داشتن ارتباطات سالم با دیگران: در دنیای صنعتی امروز، افراد به دلیل مشغله مادی زیاد، فرصت در كنار هم قرار گرفتن را ندارند كه آنها را از نظر عاطفی از همدیگر دورتر می‌كند. یكی از راه‌های رسیدن به سلامت روان این است كه افراد، ارتباطات خود را بیش‌تر كرده و مهارت همدلی را در خود تقویت كنند، یعنی دنیا را از دید دیگران نگاه كنند و خود را در غم‌ها و شادی‌های دیگران شریك نمایند.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:14 - 0 تشکر 524239

معنویت و ارتباط با خدا، مهم‌ترین اصل برای تأمین سلامت روان

ارتباط با خدا در سختی‌ها، مشكلات و بحران‌های زندگی به انسان آرامش می‌دهد و توكل و توسل به او باعث كنترل استرس‌ها و تنش‌های فرد می‌شود.
اگر بتوانیم مجموع ویژگی‌های بالا را در خود تقویت كنیم، با افزایش ظرفیت‌های شناختی خود، توانایی مواجهه و مقابله با استرس‌های زندگی را پیدا خواهیم كرد و در دنیای پر استرس امروز، كم‌تر دچار مشكلات روحی و روانی خواهیم شد.
در سال‌های اخیر روان‌شناسان توجه بیش‌تری به دبیل برای سلامت روان و درمان بیماری‌های روانی معطوف داشته‌اند. آنها معتقدند در ایمان به خدا نیروی خارق العاده‌ای وجود دارد كه نوعی قدرت معنوی به انسان می‌بخشد و در تحمل سختی‌های زندگی روزمره او را كمك می‌كند و از نگرانی و اضطرابی كه بسیاری از مردم زمان ما در معرض ابتلا به آن هستند دور می‌سازد. گروه دانش و فناوری راش، یكی از بنیانگذاران علم روان پزشكی می‌گوید: مذهب آنقدر برای پرورش و سلامت روح و روان آدمی اهمیت دارد كه هوا برای تنفس. ایمان بدون شك موثرترین درمان اضطراب است. فقدان ایمان خطری است كه شكست انسان رادر برابر سختی‌های زندگی هشدار می‌دهد.
همان طور كه امواج خروشان و غلتان اقیانوس نمی‌تواند آرامش ژرفای آن را بر هم بزند و امنیت آن را پریشان كند دگرگونی‌های سطحی و موقتی زندگی نیز آرامش درونی انسان را كه عمیقاً به خداوند ایمان دارد بر هم نمی‌زند.
یونگ می‌گوید: من صدها تن را كه به من مراجعه كرداه‌اند معالجه و درمان كرده‌ام اما از میان بیمارانی كه در نیمه دوم عمر خود به سر می‌برند یعنی از 35 سالگی به بعد حتی یك بیمار را ندیدیم كه اساساً مشكلش نیاز به یك گرایش دینی از زندگی نباشد. آنها به این دلیل گرفتاری بیماری روان شده بودند كه جوهر دین و باورهای دینی را در نیافته بودند لذا با بازگشت به این دیدگاه‌های دینی به طور كامل درمان شدند.
مورخ معروف آرنولد توئین می‌گوید: بحرانی كه اروپاییان در قرون حاضر دچار آن شده‌اند اساساً به فقر معنوی آنها باز می‌گردد. او معتقد است كه تنها راه درمان این فقر و پاشیدگی اخلاقی، بازگشت به دین است.

پنج شنبه 2/6/1391 - 8:14 - 0 تشکر 524240

تأثیر دعا بر سلامت روانی

علیرغم تمام پیشرفت‌ها و تسهیلات، مشكلات بهداشت روانی به عنوان مشكلی برای خانواده‌ها، سازمان‌ها و جوامع رو به افزایش است. هر روز به تعداد افرادی كه معتقدند معنویت درمان رنجوری و درماندگی روحی آنها است و بر متخصصین كه برای درمان بیماری‌های روانی و حفظ سلامت روانی بر باورها و رفتارهای مذهبی متمركز می‌شوند اضافه می‌شود. انسان امروز با آگاهی و بینش به این عقیده رسیده است كه بدون معنویت تنها می‌ماند و در گرداب تكنولوژی به فنا می‌رسد. انسان امروز فهمیده كه با دور شدن از باور و اعتقاد، پوچی و درماندگی در انتظارش خواهد بود.
ویلیام جیمز معتقد است باور به وجود ارزش‌های بالاتر و یك قدرت برتر برای بهداشت روانی ضروری است.
نتایج پژوهش‌های جدید در رابطه با استفاده از دعا در زندگی روزمره و تأثیر آن بر سلامت روان حاكی از آن است كه بین فراوانی استفاده از دعا با سلامت روانی رابطه معنی دار وجود دارد. یعنی افرادی كه بیش‌تر به دعا می‌پردازند سلامت روانی بیش‌تری دارند. افسردگی و اضطراب شایع‌ترین اختلالات روانپزشكی است كه با توجه به شیوع بالا و هزینه‌های بهداشتی توجه بسیاری از متخصصین بهدشت روانی را به خود جلب كرده است. با توجه به یافته‌های بررسی حاضر مبنی بر وجود رابطه معنی دار میان اضطراب و افسردگی و فراوانی استفاده از دعا و همچنین بررسی‌های قبلی، به نظر می‌رسد در سیاست گذاری‌های بهداشت روانی بویژه در پیشگیری از اضطراب و افسردگی، توجه به این ارتباط دو سویه مخلوق و خالق حیاتی باشد.

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.