انجمن ها > انجمن قرآن و عترت > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
قرآن و عترت (بازدید: 1915)
دوشنبه 25/8/1394 - 17:51 -0 تشکر 692859
تفسیر سوره مسد

آیه  
 
تَبَّتْ یَدَآ أَبِى لَهَبٍ وَتَبَّ 
مَآ أَغْنَى‏ عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ 
سَیَصْلَى‏ نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ 
وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ 
فِى جِیدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ
 
ترجمه  
 
بریده باد دو دست ابولهب و نابود باد. 
نه دارائیش و نه آنچه بدست آورد، به حالش سودى نكرد. 
به زودى به آتشى شعله‏ور درآید. 
(همراه) زنش، آن هیزم‏كش (آتش افروز). 
(در حالى كه) در گردنش ریسمانى از لیف خرما است.
 
نکته ها  
 
 این سوره به نامهاى تبّت و مسد معروف است. امام صادق علیه السلام فرمودند: هرگاه این سوره را خواندید بر ابولهب نفرین كنید.(236)
 هنگامى كه آیه «و انذر عشیرتك الاقربین»(237) نازل شد، پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله نزدیكان و خویشاوندان را دعوت كرد و پیام وحى را به آنان رساند. ابولهب كه عموى حضرت بود گفت: «تبّاً لك» هلاكت بر تو باد. این سوره نازل شد و گفتار او را به خودش ردّ كرد.
 از آنجا كه این نفرین عملى شد و ابولهب و همسرش با كفر از دنیا رفتند، معلوم مى‏شود كه در این سوره نسبت به ابولهب یك پیشگویى نیز شده است.
 «تبّت» از ریشه «تبّ» به معناى خسران و هلاكت است و مراد از «ید» در آیه، دستِ ظاهرى نیست، بلكه كنایه از وسیله قدرت و تلاش انسان است. بنابراین معناى آیه چنین است كه تلاشهاى ابولهب به هدر رفت و او گرفتار زیان و خسارت شد.(238)
 در تاریخ آورده‏اند كه رسول خداصلى الله علیه وآله مردم را به كلمه «لااله الاّ اللّه» دعوت مى‏كرد و ابولهب از پشت سر او را تكذیب و به سوى او سنگ پرتاب مى‏كرد.
 گاهى زائران مكه به سراغ ابولهب مى‏آمدند و از او درباره حضرت محمد صلى الله علیه وآله سؤال مى‏كردند. او مى‏گفت: محمد مجنون است و ما مشغول مداواى او هستیم.(239)
 ابولهب هیچ گاه از مخالفت با پیامبر و از همكارى با مخالفان او دست نكشید. او و همسرش كلمات ركیك به حضرت مى‏گفتند و شاید به همین خاطر نام این دو در قرآن برده شده است.
 آهنگ این سوره چنان كوبنده بود كه همه آن را حفظ كردند و ابولهب ضربه سنگینى خورد و خانه‏نشین شد تا آنكه مرد و باقى كفار حساب كار خودشان را كردند كه مبادا سوره‏اى نیز علیه آنان نازل شود.
 علاقه‏ها و روابط خانوادگى نباید خللى در ایمان و مكتب ایجاد كند. «تبّت یدا ابى لهب»
 با آنكه ابولهب و همسرش مردهاند و استخوانهایشان پوسیده است اما این آیات همچنان باید تلاوت شود تا مایه عبرت دیگران و زیاد شدن قهر و عذاب الهى بر آنان گردد.
 ابولهب برادران خوبى مثل حضرت حمزه و ابوطالب و پدر خوبى چون عبدالمطلب داشت اما هر كس براى خود حسابى دارد. 
 در قدیم بته‏هاى هیزم را كه جمع مى‏كردند، آن را با طناب مى‏بستند و آن را به دوش مى‏انداختند. چون همسر ابولهب، هیزم در مسیر راه پیامبر مى‏ریخت تا آن حضرت را آزار دهد، لذا قرآن مى‏فرماید: در قیامت نیز هیزم آتش دوزخ است و آن طناب‏هایى كه براى جمع آورى هیزم استفاده مى‏كرد، به گردنش آویخته است.(240)
 ابولهب فرزندى به نام لهب نداشت ولى شاید به خاطر سرخى صورتش او را ابولهب مى‏گفتند.
 زن ابولهب، فردى شاعر بود. نامش امّ جهل، خواهر ابوسفیان و عمه معاویه بود. كینه دیرینه با پیامبر داشت و خار بر سر راه پیامبر مى‏ریخت و اشعارى در تحقیر و هجو آن حضرت مى‏سرود.
 روز قیامت، مال و ثروت به درد انسان نمى‏خورد: «ما أغنى ماله و ماكسب»
 «ما اغنى عنّى مالیه» مال و ثروتم چاره كارم نكرد.
 «هلك عنّى سلطانیه»(241) سلطنت و حكومتم از بین رفت و برایم سودى نداشت.
 «ما اغنى عنكم جمعكم»(242) جمعیّت و ثروت شما را بى‏نیاز نكرد.
 «لن تغنى عنهم اموالهم و لا اولادهم»(243) نه ثروت و نه فرزند به حال آنان سودى نداشت.
 در قرآن چهار نوع زن و شوهر ذكر شده است:
 زن و شوهرى كه در كار نیك همفكر و همراهند. (حضرت على و حضرت زهراءعلیهما السلام كه به یتیم و اسیر و مسكین طعام دادند.) «و یطعمون الطعام»(244)
 زن و شوهرى كه در كار بد همراهند. «ابى لهب... و امراته» 
 زن و شوهرى كه مرد در راه حق و زن در راه باطل است نظیر حضرت نوح و حضرت لوط كه همسرانشان به آنها ایمان نیاوردند و با مخالفان همدست شدند. «كانتا تحت عبدین»(245)
 زن و شوهرى كه زن در راه حق و مرد در راه باطل است. نظیر فرعون و همسرش. «ضرب اللّه مثلاً للذین آمنوا امرأت فرعون»(246)
 زن ابولهب گردنبندى قیمتى داشت كه سوگند یاد كرد آن را در راه مخالفت پیامبر مصرف كند. «فى جیدها حبل من مسد»
 حضرت على‏علیه السلام در نامه‏اى به معاویه نوشت: «منّا خیر نساء العالمین و منكم حمّالة الحطب»(247) بهترین زنان از ماست و هیزم‏آور آتش از شماست.
 سلمان فارسى از اهل بیت پیامبر مى‏شود و ابولهب عموى پیامبر، مورد لعن و نفرین خداوند.
 چون همسر ابولهب در سر راه پیامبر هیزم مى‏ریخت، ممكن است «حمّالة الحطب» اشاره به این باشد كه ورود او به دوزخ در حالى است كه هیزم بدوش دارد.
 دست و بازو براى تلاش است و تلاش براى رسیدن به هدف مطلوب. هدف ابولهب جلوگیرى از رشد اسلام بود و در این راه تلاش بسیار كرد ولى به هدفش نرسید، پس تلاش بازوى او هدر رفت. «تبّت یدا ابى لهب»
236) تفسیر كنزالدقائق.
237) شعراء، 214.
238) تفسیر المیزان.
239) تفسیر نمونه.
240) تفسیر المیزان.
241) حاقّه، 29.
242) اعراف، 48.
243) آل عمران، 10.
244) انسان، 8.
245) تحریم، 10.
246) تحریم، 11.
247) نهج‏البلاغه، نامه 28.
 
پیام ها  
 
1- اعلام برائت از نااهلان جزء دین است. «تبّت یدا ابى لهب» 
 2- كیفر توهین به مقدسات، لعن و نفرین ابدى است. «تبّت یدا ابى لهب»
 3- باید براى نابودى كامل كفر دعا كنیم. «یدا» (قطع شدن دو دست نشانه بى‏نتیجه ماندن تلاشهاست.)
 4- پاسخ مخالفان را مثل خودشان بدهید. در پاسخ آنان كه به پیامبر گفتند: «تبّاً لك» خداوند فرمود: «تبّت یدا ابى لهب»
 5 - در نظام مكتبى، ضابطه بر رابطه مقدم است. «تبّت یدا ابى لهب»
 6- مال و ثروت، یكى از ابزارهاى مخالفان انبیاست. «ما اغنى عنه ماله و ما كسب» (ابولهب سرمایه دارى بود كه ثروتش را براى محو اسلام هزینه كرد.)
 7- بدتر از فساد تكرار آن است. «حمّالة»
 8 - در برابر قهر الهى نه ثروت كارائى دارد و نه هر چیز كه در اثر تلاش به دست آید، خواه ثروت باشد یا مقام و عنوان و حكومت و شهرت. «ما اغنى عنه ماله و ما كسب»
 9- قهر الهى نسبت به ستمگران دور نیست. «سیصلى»
 10- اشرافیّت دنیا، همراه با تحقیر آخرت است. «فى جیدها حبل من مسد»
 

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.
  • وبگردی