• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن شمال > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
شمال (بازدید: 346)
پنج شنبه 30/3/1392 - 19:8 -0 تشکر 613577
نظری كوتاه به مازندران و آثار تاریخی آن

«نقل از كتاب فهرست بناهای تاریخی و اماكن باستانی ایران ص 139» (هنرومردم،دوره 11، ش 129و130 -تیرومرداد 52: 26-32 )
نوشته دکتر علاءالدین آذری دمیرچی

آنچه دراین مقاله موردنظر است تنها معرفی ابنیه تاریخی مازندران و بحثی مختصر پیرامون تاریخ یكی از كهن ترین شهرهای آن خطه یعنی آمل میباشد.

نگارنده قصد ندارد یكایك بناهای كهن مازندران را از نظر وضع ساختمان و قدمت و سبك بنا و غیره معرفی و درآن باب موشكافی كند،‌این كاریست عظیم كه احتیاج بفرصتی كافی و پژوهشی عمیق و پردامنه دارد و میتوان دراین خصوص چندین جلد كتاب مزبور طبع درآورد، امید است كه این مسئله درآینده نزدیك صورت تحقق به خود گیرد .

 می دانیم كه درباره مازندران تاكنون بتفصیل سخن رفته است، ابن‌اسفندیار و سیدظهیرالدین و ده‌ها نویسنده و محقق و وقایع‌نگار ایرانی و بیگانه نوشته‌های ذیقمیتی در خصوص سرزمین مذكور ازخود بیادگار گذاشته‌اند،‌معهذا درباره ابنیه و آثار قدیمی و كهنسال این خطه تحقیق مستقل و جداگانه‌ای بطوركامل صورت نگرفته و یا كمتر بآن عنایت شده است.

پنج شنبه 30/3/1392 - 19:9 - 0 تشکر 613578

درمازندران آثار كهن و باستانی كم نیست، در شهرهای قدیمی و روستاهای دور و نزدیك درته دره‌های سرسبز و خرم و دردل كوهها و كوهپایه‌ها و جلگه‌های ساحلی درمیان مزارع برنج و چای و پنبه میتوانیم تعدادی از آنها را مشاهده كنیم، مخرب آب و هوائی درشرف نابودی است واگر مراقبت بعمل نیاید دیری نخواهد پائید كه كلیه آنها را كه گنیجینه‌ای برای مطالعه تاریخ این خطه است ازكف خواهیم داد. باید گفت كه درطول زمان بعلت حوادث گوناگون و نیز مطائب طبیعی مانند زلزله در مازندران، بسیاری از آثار تاریخی كه در مسیر راههای اصلی و ر دسترس بوده با خاك یكسان گردیده است و آنچه باقی مانده است اكثرا" در نواحی دورافتاده و پرت است، هنوز در نواحی جنوبی این خطه میتوان به آثار وابنیه‌ای برخورد ككه دور از نظر و دیدگذرندگان باقی مانده و زیبائی و اصالت خود را حفظ كرده است.



 بیشتر ابنیه باستانی مازندران را برجهائی تشكیل می دهد كه دارای گنبد مخروطی است و برخی از آنها بداشتن درها و پنجره‌ها و صندوقچه‌های نفیس چوبی منبت‌كاری شده قدیمی شهرت دارد. ساختمان این برجها بطوركلی شامل بدنه و دیواره مدرو یا كثیرالاضلاع آجری با پی سنگی (یا تمام آجری) با گنبد مخروطی یا هرمی ترك‌دار و تزیینات گچی یا آجری در اطراف گنبد و درحد فاصل میان گنبد و بدنه می باشد كه برخی ازاین بناها پنجره‌های مشبك یا شطرنجی دارد.



دركنار اكثر برجها و چسبیده بآنها ایوان و طاقی با پوشش كلشی یا سفالی و یا اخیرأ شیروانی مشاهده میشود كه دراختیار متولی بقعه و خانواده‌اش قرار دارد و درآنهائی كه بزرگتر و وسیعتر است مراسم روضه خوانی و سینه‌زنی در ایام عزاداری بر پا می گردد .



نگارنده در بازدیدی كه از برخی از برجها بعمل آورد مشاهده نمود كه گنبد بعضی از آنها از حالت نوك تیزی و تقریبأ‌صاف و هموار و یا بقول تنكابنی‌ها (پخت) شده است، در بسیاری از آنها خصوصأ اطراف و جوانب گنبد از خار و علف و درختچه‌های انجیر و آلوچه و كنوس (ازگیل) پوشیده شده كه خود اینها در نابودی تدریجی برجها بی‌تأثیر نیستند. تعدادی ازاین برجها، آرامگاه امامزاده‌ها و یامنسوب بآنهاست.



 چند برج هم نام عرفا و دراویش را باخود دارد، معمولا"هرجا زیارتگاهی بچشم میخورد، چشمه آبی و درخت كهنسال چناری باید وجود داشته باشد مثل اینست كه اینها در واقع لازم و ملزوم یكدیگرند. بعضی امامزاده‌ها صحیح‌النسب‌اند و برخی دیگر را ازاین بابت نصیبی نیست. در مازندران باختری برجهای مقبره‌ای را نمی‌بینیم شاید علت آن این باشد كه رطوبت هواو نزولات آسمانی بیش از مازندران شرقی است.




پنج شنبه 30/3/1392 - 19:9 - 0 تشکر 613579

فرمانروایان پیشین مازندران هم از ایجاد آرامگاه هائی بشكل برج جهت خود یا پدران خویش غافل نبوده‌اند البته تعداداین مقابر چندان زیاد نیست، اكثر آنها در تندباد حوادث محو و نابود شده، اثری از خود برجا نگذاشته است. مهمترین اینگونه بناها مقبره میرقوام‌الدین مرعشی در آمل است كه در صفحات بعد وصف آن خواهد آمد. گذشته از برجها در مازندران مساجد و پلهای كهنسال و آب انبارهای قدیمی با كاشیكاری زیبا و بناهای نیمه ویران شاه‌عباسی را مشاهده میكنیم كه هریك در خور تحقیق و پژوهشی جداگانه است.



 اكنون همان طوری كه قبلا" ‌اشاره كردیم شمه‌ای د رباب تاریخ آمل كه از شهرهای كهنسال مازندران و مركز حكومت بسیاری از فرمانروایان این خطه بوده است میپردازیم و خاطرنشان میسازیم كه دراین خصوص آنچه بیشتر مورد توجه ماست آثار و بناهای تاریخی موجود دراین شهر می باشد.



 آرامگاه سید بزرگ آمل ، عكس نگارنده درباره تاریخ آمل در كلیه كتبی كه در باب طبرستان یا مازندران نگاشته شده است مطالبی مختصر یا مشروح می‌یابیم، تاریخ بنای این شهر هم مانند بسیاری از شهرهای قدیمی ایران با افسانه و حكایت همراه است. «پادشاهی بود فیروزنام كه در بلخ میزیست، وی در جستجوی همسری خوب چهره بود كه سیمای اورا به خواب دیده بود،‌یكی از فرستادگان وی جهت پیداكردن دختری كه شاه مشخصات اورا داده بود و دل از وی ربوده،‌به طبرستان آمد و به روستائی طوسان نام وارد شد و پس از مدتی جستجو دختر موردنظر شهریار را یافت و با خود به بلخ برد آن دختر بهمسری شاه درآمد،



روزی شاه ازاو پرسشی كرد كه جوابی مناسب به گویش مازندرانی از وی شنید، پس شاه برای اینكه پاداشی بهمسر مازندرانی خویش دهد ازاو پرسید چه آرزوئی داری كه تا برآورده سازم آن زن گفت دوست آن دارم كه در زادگاه من شهری بسازی دركنار آب هرمز، خواسته زن مورد قبول شهریار واقع شد و شهری بزرگ ایجاد گردید ولی چون آب هرمز بآن نمی رسید به ناچار شهری دیگر كه استانه سرا نام گرفت برپا شد و نام بعدی آن آمل بود زیرا كه دختر مازندرانی آمله نام داشت».




پنج شنبه 30/3/1392 - 19:12 - 0 تشکر 613580

مطالبی كه ذكر شد خلاصه داستانی بود كه مورخان و جغرافی‌نویسان قدیم درباره بنای شهر آمل ذكر كرده‌اند. چون بحث درباره كلیه وقایعی كه درشهر آمل بوقوع پیوسته است از حوصله این مقال خارج است و می توان آنرا بطور مفصل در كتابهای تاریخ مازندران مطالعه كرد لاجرم بشرح موضوعات می گذرد، این رود قبل از خروج از كوهسار البرز دره‌ای سرسبز و خرم و فراخ راكه اطراف آنرا جنگلهای انبوهی احاطه كرده است پشت سر نهاده بسوی آمل رهسپار می گردد.



 زیبائی آمل به هراز است و گاه ویرانی آن نیز هراز!؟ درطول تاریخ چندین‌بار رودخانه هراز بستر خود را تغییر داده و براثر طغیان آب قسمتی ازشهر را بكلی نابود ساخته است. «ژوبر» سفیر اعزامی ناپلئون بدربار فتحعلیشاه از آمل دیدن كرده و مطالبی درباره رودخانه هراز و تمركز كارگاههای ذوب آهن در كرانه‌های آن در كتاب خود ذكر كرده است ومعلوم می دارد كه ایرانیان دیر زمانی است كه سنگ‌آهن را در كوره‌های پرحرارت خود ذوب كرده و آهن مرغوب بدست می آورده‌اند:



 «شهر آمل بر روی كرانه چپ یك رودخانه قابل توجهی بنام هراز كه آبش تند است بنا شده است، این رودخانه اخیرأ یك پل خیلی زیبا را كه ده چشمه داشته و با سنگ و آجر ساخته شده بود ازجاكنده و باخود برده است، اكنون باید كمی پائین‌تر باگدار گذشت، آب آن بدوشاخه بخش میشود و برروی سنگریزه‌ها و تخته سنگهای گنده روان است. بر روی كرانه چپ آثار یك حصار آجیر كه تا حدی منظم است بجا مانده و این حصار، شهر را ازاین پهلو می بسته است، اكنون از چندین مدخل می توان داخل شهر شد.



 درپهلوی غربی هیچ گونه دیواری و حصاری نیست، خانه‌ها درمیان درختها دریك محوطه فراخی پراكنده بچشم میخورند، شماره خانه‌های آنجا تقریبأ سه هزار تا است ولی بخش بزرگی ازآنها درآن موقع خالی بود زیرا كه بزرگان آنجا و بسیاری دهقانان به كوهستانها رفته وهنوز برنگشته بودند. خیلی كارگر آهنكار در آمل بچشم میخورد، در پیرامون قلمرو آنجاست كه معدن‌های مازندران را استخراج می كنند.»



دراینجا ژوبر بوجود كارگاههای ذوب آهن دراطراف هراز و نور اشاره مینماید: «بیشتر كوره‌ها و كارگاههای آهنگری در قلمرو نور و بر روی رود هراز و شعبه‌هایش گردهم آمده‌اند، اكنون ببینیم كه این استخراج عبارت ازچیست: دو خانواده باهم در جنگلی كه برودخانه دسترسی داشته باشد مستقر می شوند آنها یك تنور خیلی زمخت میسازند و به آن یك دم آهنگری نصب مینمایند و درهمان هنگام بكارساختن یك منبع بزرگ سفالی مشغولند كه درآن جا ذغال لازم برای كار خود را درست كنند،‌هنگامی كه این ساختمان خشك شد همه به گردآوردن سنگهائی كه به نظر می‌آید دارای ‎آهن هستند و درجریان آب به چشم می خوردمی پردازند، آنگاه آنها را همین‌گونه آب میكنند،‌درهربار ریخته‌گری تقریبأ شانزده كنتال سنگ بكار میرود و یك كنتال آهن از آن به دست میآید كه می گویند خیلی خوبست، این عمل 24 ساعت طول می كشد و آهن به تكه‌هائی كه سنگینی آن به شش تا هفت لیور می رسد ازهم جدا می شود و تااندازه‌ای شبیه بیك محور كوچك چرخ است ولی زمخت و پر ازسوراخ میباشد در همین حالت آنرا كنتالی تقریبأ پانزده فرانك میفروشند، مردن این شهرستان به این كار از آخر اكتبر تاماه مه میپردازند، مرا مطمئن كرده‌اند كه تعداد این كوره‌های آهنگری بیش از سی‌تا نیست،



می‌بینیم كه این محصولات به هیچ وجه كافی برای نیازمندیهای ایران و بین‌النهرین نیست، روس‌ها كمبود آن راپر می كنند، با این همه آهن‌های مازندران را به بغداد، موصل و تا دمشق میبرند. من نمی دانم كه این كار برای آنست كه جنس آهن آنجا برای برخی كارها مناسب تر است یا آنكه بهای آن ازمال اروپا ارزان تر تمام می شود،‌با اینكه این همه راه میان آنجا و دریای خزر است یك بازرگان یمن گفت كه او هركنتال را تقریبأ شصت فرانك درموصل میفروشد، من ندیدم كه آنها گلوله توپ بسازند.



 نمای جنوبی بقعه شالمر گنبد ـ قریه پائین دزا ـ حومه ساری مرحوم صنیع‌الدوله دركتاب مرآت‌البلدان از قدمت شهر آمل سخن می گوید و صفحاتی از كتاب خود را بدین كار اختصاص می دهد ولی چون گفته شد كه قصد نداریم درهمه موارد تاریخ شهر مذكور مطالبی عنوان نمائیم از اینرو بذكر قسمتی از نوشته‌های ایشان دراینجا اكتفا می نمائیم:



‌ « درحوالی آمل معدن آهنی است بسیار مفید و آهن زیاد در سوابق ایام ازاو عمل میآورده‌اند. شهر آمل خیلی پرجمعیت است بخصوص درفصل زمستان، شش‌ماه ازسال را اهالی این شهر برده لاریجان بلكه بدماوند و فیروزكوه به ییلاق می روند و شش‌ماه دیگر را در آمل میباشند دویست سال قبل اگر سمت غربی رودخانه هراز آباد بوده دراینوقت سمت شرقی نیز آباد است، پل طولانی كم‌عرضی ازسنگ و آجر برروی این رودخانه عبارت از ده طاق بنا شده، نسبت این بنا را باعراب میدهند ولی ازظاهر وضع چنان مینماید كه قدیمتر ازفتح اسلام بنا شده باشد. از دوسه نفر شنیدم كه خرابه‌های زیاد كه به اصطلاح خودشان آثار گبری مینامند درحوالی شهرآمل زیاد است،‌شهر آمل بقدری مستعد است كه میتوان با جزئی توجه و خرجی اورا بهترین شهری از شهرهای ایران نمود .



 اینك ازآمل تا دارالخلافه باهره همه‌جا راه طوریست كه دوعراده و كالسكه كه بخواهند از پهلوی یكدیگر عبور كنند بدون تصادف و مزاحمت یكدیگر ازهم میگذرند، درهیچ نقطه و موضع از برای عابرین زحمتی نیست، بعد آمل از دارالخلافه باهره تقریبأ بیست‌وپنج فرسخ بخط مستقیم و ازراه معروف متداول بیست‌وهفت فرسخ است.»



 «بنای آمل مربوط بعهدی بسیار باستانی است، مؤلفین مسلمان، آنرا تا عهودی افسانه‌آمیز بعقب میبرند، درهرحال شهر جدید بر روی خرابه‌های شهر قدیمیتر دیگری برپا شده كه او نیز براثر آبها و جنگها ویران بوده و دوباره ساخته شده است. وقتی دراطراف شهر میگردیم درهرقدم بقایای شهر قبلی و بناهائی كه خود ویران شده‌اند می‌بینیم، بعضی از مهمترین آنها هنوز پایدارند. بقعه امامزاده عیسی‌بن كاظم (ع) واقع درقریه خارمیان حومه ساری درغرب شهر فعلی، بستری كه درآن هراز رود زمانی شهری را كه امروز ویران است معمور میداشته است مشاهده می شود یك جریان آب جدید درمیان همین خرابه‌ها بستر خودرا حفر كرده و دركناره‌های مرتفع رود سینه دیوارها، ترعه و جویهای طاق‌زده شده دیده می شوند، درشرق شهر جدید در پائین دست پل زمینهای وسیعی وجود دارند كه سابقا" پوشیده از ساختمان ها بوده و اینك صنعتكاران درآن حفاری و كندو كاو كرده خاك ها را جهت جمع‌آوری مواد فلزی گمشده می شویند،‌سیاحتی ازاین كارگاه ها مفید است در اینجا بناهای خانه‌هائی با بناكاریهای بسیار دقیق و ظریف با آهك، سنگفرشهای كوچه، تنوری كه درآن نان می‌پخته‌اند، سنگ های آسیا، و مقدار عظیمی از خرده ریزه‌های متراكم در رسوبات رودخانه دیده می شود.



غالب اوقات دراین ویرانه‌ها جواهرات و اشیاء‌برنجی پیدا میكنند (من توانستم چندتا ازآنها را برای خود تهیه كنم) اینجا و آنجا اسكلت آدمها و حیوانات، مدفون درین خرابه‌ها بسیار زیاد است، و این خود دلیل برآنست كه سیل ناگهان واقع شده، هرچیز را درمسیر خود خراب كرده و حتی برای سكنه فرصت فرار باقی نگذاشته است.»



 آنچه گذشت مطالبی بود كه هشتاد وچند سال قبل ژاك دومرگان فرانسوی درباره آمل و رودهراز و طغیان خانمان‌برانداز آن نگاشته است، ایشان هم مانند همه جهانگردان و سیاحاتی كه در دوران قاجاریه بایران آمده‌اند دست خالی باز نگشته و علاوه بر تاراج آثار تاریخی مكشوفه در شوش سهم و حصه گرانبهائی هم از حفریات غیرقانونی آمل بدست آورده‌اند.



 ه.ل. رابینو كنسول دولت بریتانیا در رشت (از سال 1285 تا 1291 شمسی) دركتاب خود تحت عنوان «مازندران و استراباد» درباره آمل مینویسد: «آمل از زلزله و طغیانهای رودخانه هراز صدمات بسیار دیده، هروقت مردم آجر لازم دارند هرنقطه‌ای را كه بعمق چند پامی كنند آنچه بخواهند آجر بدست می‌آورند.



 اندازه بعضی ازاین آجرها 16 اینچ در 16 اینچ و بضخامت سه اینج است و به آجرهای گبری موسومند. آمل شهری باشكوه است، چهاردروازه دارد هرچند دری وجود ندارد،‌آنها عبارتند از دروازه تهران یا لاریجان، دروازه بارفروش (بابل كنونی كه درقدیم مامطیر و بعد بارفروشده نام داشت)، دروازه تلیكه سر، دروازه نور. شهر آمل دارای دوهزارخانه و دركنار رودخانه هراز واقع است و دومحله نیز درساحل شرقی هراز هست كه بوسیله پلی بشهر مربوط می شوند، این پل دوازده طاق دارد و به پل دوازده پله موسوم است.»



 درآمل و سایر نواحی استان مازندران تاكنون تحقیقات باستانشناسی بسیار كم صورت گرفته معهذا از كاوشهای گذشته آثاری از مدنیت شكوفان این منطقه بدست آمده است، دراین مورد از كتاب راهنمای صنایع اسلامی استعانت می‌جوئیم:  «سفال نقاشی شده متعلق به دوره سامانی در نواحی غربی ایران و بیشتر درآمل و ایالت مازندارن پیدا شده است، تزیینات چند رنگ آنها شامل شكل پرندگان و برگ و نوشته بخط كوفی و شكل ترنجی مدور در وسط به ظروف زیبای ارغوانی و قرمز و سبز زیتونی است.»



 درجای دیگر به ظروف زیبای مكشوفه این خطه اشاره مینماید: «یك نوع دیگر از ظروف گبری كه طرحهای بریده روی آنها بانقطه و خط سبز و اشكال هندسی توأم است ازشمال ایران یعنی ازآمل درایالت مازندران به دست آمده است.



سه قطعه ازاین ظروف در موزه متروپولیتن وجود دارد،‌این ظروف بردونوع هستند:‌یكنوع دارای اشكال هندسی و تزیینات نقطه‌ای یا لكه‌دار است و نوع دیگر اشكال پرنده و حیوان بطرح عجیب روی آنها نقش شده است، تاریخ ساخت آنها نیز مختلف است در بعضی از تعبیرات مانند شكل پرنده پیروی از اسلوب ساسانی است درحالی كه تعبیرات دیگر در ظروف گبری و سایر ظروف دوره عباسی قرن هشتم و نهم (میلادی) دیده می شود،



‌بسیاری از ظروف آمل از لحاظ شكل و ساخت و طرز پایه و غیره حاكی از تكامل این صنعت است و باید آنها رامتعلق بدوره متأخّرتری مثلأ قرن دهم دانست، دربعضی موارد بخصوص وقتی طرح تزیینی ظروف دارای اسلوبی سلجوقی است تاریخ آنرا باید قرن یازدهم و دوازدهم بشمار آورد.»



 بالاخره دركتاب مازندران تألیف آقای عباس شایان هم بكشف ظروف قدیمی ازكاشیهای اصل و مصور و ظروف گلی و لعابی منقوش گرانبها اشاره شده است،‌ نویسنده مذكور یادآور میشود كه درسنوات گذشته كاوش زمینها درآمل برای دلالان و بیگانگان آزاد بوده و دستجات زیادی از عتیقه فروشان كلیمی و دیگران بكاوش زمینهای داخل شهر و اطراف مشغول بوده‌اند، اینان ظروف و مسكوكات طلا و نقره قدیمی را از دل خاك بیرون آورده و حتی در اراضی داخل شهر بوسیله خاكشوئی ذرات طال بدست میآورده‌اند ولی بعدأ این قبیل كاوشها و خاكشوئیها ممنوع گردید.



پنج شنبه 30/3/1392 - 19:12 - 0 تشکر 613581

اینك به طور اختصار شمه‌ای درباره بناهای تاریخی موجود درآمل بیان می نمائیم:


مهم ترین ابنیه قدیمی آمل عبارتست ازبقعه میر بزرگ، بقعه امامزاده ابراهیم،‌(گنبد ناصرالحق و شمس طبری دوبنای تاریخی مجاورهم)، بقعه میرحیدر یا سه تن یا سه سید، گنبد آتشكده، پل دوازده چشمه. دركتاب رابینو درباره مسجد جامع آمل و گنبد كبود مطالبی ذكر شده است و ما اكنون درباره بقعه یا مشهد میربزرگ و بقعه امام‌زاده ابراهیم صحبت می كنیم:



 بقعه میرقوام‌الدین مرعشی ـ قبلأ گفتیم كه در مازندران آرامگاهه ا و مقابر امرا و سلاطین محلی هنوز كمابیش موجود است كه از آن میان معظم‌تر و باشكوهتر بقعه میربزرگ در داخل شهر آمل است. میرقوام‌الدین مرعشی مؤسس و بنیانگزار سلسله‌ای از سادات بود كه ازسال 760 تا درحدود 989 هجی قمری در مازندران حكومت داشتند،‌بقعه مزبور كه هم‌اكنون دردست تعمیر است در زمان شاه‌عباس‌كبیر ساخته شده و قسمتی از كاشیها و تزیینات خود را حفظ كرده است،‌



بنای اصلی بقعه درزمان تیمور لنگ ویران گردید و اقدام شاه صفوی در تجدید بنای آن بعلت نسبت و قرابتی بود كه از جانب مادر با سادات مرعشی مازندران داشت،‌ساختمان بقعه آجری و دارای كاشیهای جالب برنگهای آبی و سفید و نارنجی و كبود میباشد، صندوق اصلی مقبره را در سالهای گذشته بسرقت برده‌اند. ازاره داخل صحن دارای كاشیهای گل و بته‌دار تا ارتفاع تقریبا" دومتر است. مدخل بنا دارای كاشیهائی زیبا بالوان مختلف است، دركتاب دومرگان نقشه و سه تصویر ازبقعه میربزرگ موجود است. دریكی از تصاویر دراطراف مقبره صحرائی بنظر میرسد درحالیكه امروزه تمام اطراف آنرا منازل مردم احاطه كرده است،‌درتصویر دیگر استخر بزرگی درجلوی بقعه دیده میشود. كه اكنون ازوسعت آن بی‌اندازه كاسته شده است. دومرگان درباره این بنا نوشته است:



 «جالب‌ترنی بناهای تاریخی آمل بدون تردید مسجد میربزرگ می باشد،‌این مسجد درغرب بازار فعلی واقعشده، ازآجر پخته با پوشش درونی و برونی از كاشی آبی‌رنگ (مینائی) ساخته شده است. نما مركب ازیك در بزرگ بیضی، با دودر كوچكتر درسمت چپ و راست، جملگی آنها با یك كتیبه دراز از كاشیهای مینائی رنگ و بخط عربی كوفی تزئین شده‌اند. اضلاع طرفین كه فقط یكی ازآنها وخوب محفوظ مانده تزئینات رنگارنگ ندارند،‌تنها زوایای آنها كاشی میناكاری است، درسالن بزرگ كه مربع است و چهارضلع آن توسط چهار در منفذ یافته است دیوارها مزین به  كاشی های زمینه زرد با حاشیه سیاه خاكستری به ارتفاع 240 سانتی‌متری میباشند دربالا تزئینات زرد و سیاه قرار گرفته، ‌سپس درزیر قسمت مقعر گنبد،‌یك كتیبه عربی پهن كه با سفید روی آبی نوشته شده، قرار دارد.



می گویند گنبد كه تقریبأ جمله تعمیر و ازنو ساخته شده، سابقا" از خارج پوشیده از ورقه‌های نقره بوده است. در چپ و راست سالن بزرگ،‌اطاقهای كوچكتر ازآن مزین به كاشی های زرد همراه باگلهای ظریف قرار دارند. اطاقهای زیر امروز دروضع بسیار بدی‌اند. سابقأ بعضی ازآنها بسیار مجللانه مزین به مینا بوده است. اطاق كوچك مركزی بیشتر از بسیاری ازآنها دقت و مواظبت می شده است.»



رابینو نیز شرح جامعی درباره بقعه مذكور داده است كه مختصر بآن اشاره می كنیم:‌«بقعه آن بزرگوار زیبا و پرهیبت است،‌قبر دروسط واقع و ازصندوق چوبی پوشیده شده است كه فعلأ فقط چهارچوبه آن باقیست، براین چهارچوبه اشعاری از محتشم منقوش است كه باخطی عالی نوشته شده و حروف آنرا مذهّب كرده‌اند و زمینه آن برنگ آبی تند بوده است.»



بقعه امامزاده ابراهیم ـ ساختمان این امامزاده به شیوه برج ساخته شده و دارای بدنه آجری و گنبد مخروطی شكل میباشد، دراین بناچند كتیبه برروی در و صندوق چوبین آن بخط رقاع حك شده است،‌تاریخ سال 925 هجری در روی صندوق مرقد خوانده میشود،‌اهمیت این بقعه تاریخی گذشته ازنظر معماری وشیوه ساختمانی به علت دارابودن آثار نفیس چوبی آن از قبیل در وصندوق است، خوشبختانه كتیبه‌های این بنا حفظ شده است



 طبق مفاد كتیبه، این بقعه متعلق به ابومحمد ابراهیم از فرزندان حضرت امام موسی كاظم (ع) می باشد. صورت كتیبه درامامزاده ابراهیم درآمل بدین شرح است: «قفل درب الكعبه بگشا یا مفتح‌البواب هذا الروضة المقدسه انهم الابرار العالم ابومحمد ابراهیم الملقب بالاطهر والكاظم واخیه المعالی یحیی وامهما اللهم صل‌علی ابی و علی ابومحمد ابراهیم ابن‌امام الحمام الموسی حجةالله‌بن امام ابوجعفر محمدالتقی بن الامام الغریب المدفون بارض طوس الامام علی‌بن موسی‌الرضا فی شهر شوال 925.»



بقعه امامزاده عباس واقع در 2 كیلومتری ساری «این بنا از لحاظ دارابودن گنبد مخروطی شكل آجری و شیوه ساختمانی دارای اهمیت تاریخی و صنعتی می‌باشد. در روی صندوق چوبی منبت آن تاریخ سال 897 هجری حك شده است. دراینبقعه سه تن از امامزادگان بنام امامزاده عباس و محمد و حسن مدفون می‌باشند ـ نجار صندوق این بقعه طبق امضاء آن: شمس‌الدین بنا این احمد نجار ساروی بوده است»

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.