• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
سينما و تلویزیون (بازدید: 1194)
سه شنبه 14/3/1392 - 21:36 -0 تشکر 608816
چگونه فیلم کوتاه بسازیم


چگونه فیلم کوتاه بسازیم؟
ساختار فیلم کوتاه چیست؟
کارگردانی فیلم کوتاه چیست؟

همه چیز در مورد فیلم کوتاه، تولید و کارگردانی آن و نکات مهم

فیلمسازی معمولآ به سه قسمت تقسیم می شود که برای فیلم كوتاه نیز همین گونه است:
پیش ساخت، ساخت فیلم، پس از ساخت

پیش ساخت (Pre-Production)

ساده بگیرید: در حال حاضر فیلم های کوتاه زیادی در دسترس و ساخته شده هستند با این حال وقتی شما 2 الی 30 دقیقه فرصت برای بیان موضوع خود دارید و با بوجه ای محدود می خواهید این کار را انجام دهید یعنی وسایل محدود، جلوه های محدود، همه چیز محدود. در نتیجه شما می خواهید آن را بطور ساده انجام دهید. مهم این است که فیلم شما ساده اما با کیفیت دیده شود نه اینکه ارزان و بدرد نخور. در اینجا ساده فقط منظور ساده نگری در موضوع نیست بلکه ساده در هر قسمت از مراحل فیلمسازی. موضوعی را انتخاب کنید که آنرا به سادگی و زیبایی می توانید بسازید. در این قسمت به افراد و مکانهای مورد نیاز فکر کنید. (همچنین ببینید: انتخاب موضوع در فیلم کوتاه)

داستان خود رابیابید:
اگر می خواهید فیلم بسازید در ابتدا نیاز به یک داستان دارید. اگر نمی توانید یک فیلمنامه برای کار خود بنویسید بهتر است با کسی که می تواند و تجربه اش را دارد همکاری کنید. این جمله قدیمی را به یاد داشته باشید: یک فیلمنامه خوب را می توان به یک فیلم بد تبدیل کرد اما یک فیلم خوب را نمی توان از یک فیلمنامه بد ساخت. اگر مشکلی در یافتن موضوع خود دارید می توانید از مطالعه داستانهای کوتاه برای خلق استفاده کنید.
از فیلمنامه خود پرینت بگیرید و مطمئن شوید که شخصیت ها مشخص هستند و هر کدام متفاوتند (کسی دوست ندارد فیلمی تماشا کند که همه شخصیت ها در آن یکجور حرف می زنند و عمل می کنند - شخصیت پردازی)

احتیاجات و وسایل:
هر فیلمی در هر اندازه ای که باشد برای ساخت نیازمند یک سری عوامل است:

ضبط کننده ی تصویر و صدا (دوربین فیلم برداری ، میکروفون ها، تریپاد (Tripod) و وسایل نورپردازی و غیره) فقط مطمئن شوید که وسایل شما با دستگاه مونتاژ شما همخوانی دارد. استفاده ساده از ابزار خود را یاد بگیرید.

بازیگران ساده و مشتاق و کسانی که خیلی مشغول نباشند. در هنگام فیلمبرداری برای افراد از قبل خوراکی آماده کنید. آنها از شما تشکر خواهند کرد و از آنها بیشتر می توانید در هنگام فیلم برداری استفاده کنید. یک توصیه مهم این است که از دوستان و خانواده خود استفاده نکنید زیرا انتظارات آنها ممکن سبب بروز مشکلات شود و ما مشکلات کمتر در فیلمسازی می خواهیم نه بیشتر. بازیگران آماتور و مشتاق بیابید. در مورد بازیگران تئاتر مراقب باشید، ما نمایش های تئاترگونه نمی خواهیم و کمتر بودن نمایش برای ما مهمتر است.

دیگر عوامل ساخت فیلم – سعی کنید با همه یکسان برخورد کنید و میان آنها فرق نگذارید. از آنجایی که بودجه شما محدود است مینیموم گرفتن این افراد مهم است و همچنین برای پروژه های اولیه کنترل آنها آسانتر می شود. 

پول و یا کسانی که شما را از نظر مادی تامین کنند – داشتن سیناپس (به اندازه یک پاراگراف) می توان در نشان دادن طرح موضوع برای کسانیکه می خواهید از آنها پول بگیرید موثر باشد. از پول خود برای ساخت صحنه ها یا خرید اشیا برای فیلمبرداری استفاده نکنید. چیزهایی را انتخاب کنید که برای شما در دسترس هستند. استفاده از سرمایه کم در پیشرفت شما در شغل خود و در پروژه های آینده تاثیر مثبت دارد.

برنامه مونتاژ و رایانه – سعی کنید جلوه های ویژه را برای پروژه دوم یا سوم خود بسپارید.

اجازه ها برای فیلمبرداری از مکانها، چیزهای مهم، هنرپیشه ها و غیره - معمولآ افراد مخالف فیلمبرداری از مکانها خود هستند. اجازه گرفتن قبل از گردهم آوردن افراد فیلمسازی عاقلانه است و اگر مایل بودند می توانید از افراد بصورت کتبی در یک کاغذ اجازه بگیرید.

گاهی اوقات برای ساده تر و کمتر کردن عواملی که برای فیلم کار می کنند چند تا از این وظایف به عهده ی یک نفر می شود. به عنوان مثال نویسنده, کارگردان و تدوینگر می تواند یک نفر باشد.

کارگردانی کنید: قبل از ساخت فیلم کارگردان و گروه فیلمسازی او حسابی مشغول خواهند بود. شما لازم است طرح صحنه ها (Storyboard) را آماده کنید و نقشه ساخت فیلم (Production Plan) را مشخص کنید.


در طرح صحنه ها و دکوپاژ مشخص خواهد شد که چه کسی در موقع فیلمبرداری کجا بایستد، نماها چگونه باشند یعنی با کدام زاویه و ارتفاع فیلمبرداری شود، و اینکه شما از بازیگران و فیلمبردار (سینماتوگرافر) خود چه می خواهید. در Storyboard کارگردان می تواند صحنه های مهمی که برای خود مجسم کرده است را بصورت مختصر طراحی کند. نگران تعقیب کامل طرح های خود نباشید. گاهی اوقات بعضی خلاقیت ها در هنگام فیلمبرداری اتفاق می افتد. این فقط کمکی است که مطمئن شوید با داستان خود بصورت تصویری می توانید ارتباط برقرار کنید.

 

نمونه طرح صحنه یا Storyboard

در هنگام ساخت فیلم به غیر از وظایف و خلاقیت های هنری که دارید موظفید طرح صحنه ها (Storyboar) را هم تعقیب کنید. مگر اینکه برای خود یک منشی صحنه (یا دستیار کارگردان) هم انتخاب کرده باشید که از این نظر خیال شما را بر سر فیلمبرداری راحت می کند.

در نقشه ساخت فیلم بهتر است تاریخ تمامی مراحلی که قرار است انجام شود توسط هر یک از افراد را بترتیب مشخص شوند که افراد و کار بنابر برنامه جلو بروند.

شما به عنوان کارگردان فیلم کوتاه باید با تمامی جوانب تکنیکی, مالی و هنری فیلم سرکار داشته باشید. اگر از چیزی مطمئن نیستید از گرفتن کمک خجالت نکشید. با افراد متخصص در این ضمینه ها صحبت کنید و یا از آنها بخواهید در ساخت فیلمتان شما را همراهی کنند. اینکه شما مسئولیت همه چیر را دارید به این معنی نیست که شما جواب همه مسائل را می دانید.

 

ساخت فیلم (Production)

شروع کنید: از لحظه ای که فیلمبرداری شروع می شود کارگردان و منشی صحنه بنابر برنامه و طرح صحنه ها جلو می روند و اگر همه وظایفشان را به موقع و درست انجام دهند شما فیلم آماده خود خواهید داشت.

 

صبور باشید:
فیلمسازی از هر چیزی نیازمند فیلمبرداری های دوباره به تعداد زیاد، فیلم گرفتن تکراری از همان صحنه (برای تدوین)، صبر کردن برای استفاده شما از دوربین، مکث ها برای تغییرات پیش آماده در هنگام فیلمبرداری و چیزهای دیگری که زمان کار را زیاد می کنند مانند دیر کردن یا نیامدن هر یک از افراد فیلمسازی یا بازیگران که کار شما را سختتر می کنند. از دوباره گرفتن یک صحنه حراس نداشته باشید و صبور باشید. چرا که علاوه بر اینکه در تدوین کار شما راحت تر می شود کیفیت فیلمسازی شما بنابر صبر و تاملی که در ساخت فیلم به خرج داده اید مشخص می شود. بنابراین از گرفتن تصاویر زیاد نترسید و همچنین صداهای مورد نیاز خود را برای تدوین ضبط کنید.

آماده باشید:
برای هر گونه اتفاق در هنگام فیلمبرداری یا بروز هر گونه مشکل تکنیکی در کار آماده باشید. مشکلاتی که برای شما بوجود خواهد آمد برای فیلمسازان بسیاری بوجود آمده است. گاهی اوقات می خواهید صحنه خارجی فیلمبرداری کنید و بدلیل شرایط آب و هوا نمی توانید، گاهی یکی از افرادی کلیدی کارتان برایش مشکلی پیش می آید یا اصلآ حضور نمیابد، ممکن است بیشتر از بودجه ای که تخمین زده بودید نیاز باشد و کار متوقف شود و غیره. ساخت فیلم کوتاه با بودجه کم و اگر هم فیلم اول شما هست نیازمند برنامه ریزی و آماده بودن برای چیزهای غیرمنتظره ی بسیاری است.

 

پس از ساخت (Post-Production)

تدوین کنید:
اگر با بودجه محدود و یا افراد کمی کار می کنید ممکن است بخواهید فیلم خود را خودتان تدوین کنید همانطور که بسیاری از کارگردانان فیلم کوتاه این کار را انجام می دهند. کارگردانی که خودش تدوین می کند خیالش نسبتآ راحتتر است زیرا چیزی که در ذهن دارد را خود با دستانش می تواند در هنگام تدوین بسازد. اگر در مورد انجام مونتاژ و مراحل پس از ساخت تجربه کافی را ندارید از کسی که در این ضمینه تبحر بیشتری دارد بخواهید که این کار را برای شما انجام دهد.
اگر شما فقط تدوینگر در ساخت فیلم کوتاه هستید باید تجربه و اطلاعات کافی برای این کار داشته باشید و در هنگام کار به دقت به کارگردان گوش دهید تا خواسته های هنری او را برای تدوین فیلم بجا آورید. این کار ممکن است یکی از زمانبرترین مراحل فیلمسازی جلوه کند اما به یاد داشته باشید در عین حال یکی از مهمترین قسمت های فیلمسازی است.

 

قسمت پس از ساخت در فیلمسازی علاوه بر مونتاژ شامل امور تکنیکی دیگری مانند دوبلاژ، طراحی صدا و صداگذاری و جلوه های ویژه است. در بعضی موارد هم اگر از موسیقی آماده استفاده نشود نیازمند سفارش و تولید موسیقی فیلم نیز هست. اگر اطلاعات کافی در این ضمینه ها ندارید لازم است برای بعضی از این قسمت هایی که در فیلم خود لازم دارید افرادی را از ابتدا برای این کارها مشخص کنید.

فیلم خود را نمایش دهید:
زمانیکه فیلم شما به پایان رسید و از هر نظر به نهایت توانیی شما صیقل داده شد زمان آن می رسد که توسط دیگران دیده شود. امروزه با امکاناتی که اینترنت در اختیار می گذارد می توان به راحتی فیلم را به جهان بیرونی فرستاد تا در دید دیگران قرار بگیرد.

از طرفی سنتی ترین روش برای نمایش فیلم کوتاه فرستادن فیلم کوتاه به جشنواره ها (فستیوال) و مسابقات مختلف فیلم کوتاه است که هر کدام دارای شرایط خاصی برای شرکت کردن می باشند.
بعد از نمایش فیلمتان ممکن فیلمتان خریداری شود و یا پیشنهاداتی برای کار به شما شود. اگر چه این اتفاقا معمولآ برای فیلم های بلند می افتد اما معلوم نمی شود.

ساخت فیم کوتاه مبارزه سختی است. اما اگر رویای فیلمسازی را دارید باید این مبارزه را بپذیرید و وارد کار شوید.

لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

سه شنبه 14/3/1392 - 21:41 - 0 تشکر 608817

انتخاب موضوع در فیلم کوتاه

برای شروع ساخت فیلم کوتاه چه باید کرد؟
انتخاب موضوع فیلم کوتاه قبل نوشتن فیلمنامه چگونه است؟
جمع آوری اطلاعات و مشخص کردن خط داستانی و طرح اولیه



برای شروع و تجربه


معمولآ انتخاب موضوع برای فیلم كوتاه، نخستین مرحله و بسیار دشوار است.
زیاد به موضوعات مهم در ذهنتان نیاندیشید و اجازه بدهید موضوعات ساده از زندگی روزمره، خود به سراغ شما بیاییند که می آیند. 


همچنین در نخستین بارها می توانید با راهنمایی استاد و یا داستانی که جایی خوانده اید آغاز کنید.
توجه داشته باشید که وقتی یک فیلمساز به انتخاب و سلیقه‌ی خودش موضوعی را دنبال می کند باید بتواند همه‌ی مواد اولیه ای را که برای ساخت و تولید فیلم‌اش مناسب تشخیص می دهد داشته باشد. مثلاً نمی‌توانیم در نخستین تجربه‌ها صحنه‌های جنگی عظیم و تاریخی (مثل بن‌هور) را بازسازی كنیم، پس بهتر است به آن فكر هم نكنیم.


فکر شما می تواند از زندگی روزمره و تجربیات زندگی خود یا از تخیلاتان باشد. ابتدا آن را بصورت یک پاراگراف ساده بنویسید. در هر نوشتار خود را بجای تماشاچی قرار دهید که آیا می توانید با این موضوع ارتباط برقرار کنید؟


سادگی, وضوح و میزان مخارج سه اصل مهم در انتخاب موضوع اولیه هستند.


در انتخاب موضوع بخصوص در مراحل اولیه میزان مخارج و بودجه ی خود را نیز باید در نظر داشته باشید و بهتر است این مخارج را نسبت به موضوع خود در صفحه ای مثلآ در برنامه ی اکزل (Excel) بنویسید. برای کارهای جدی تر و رسمی تر نیاز شما مخارج تمامی گروه تولید را محاسبه کرده و توسط تک تک آنها تایید کنید و یا شاید نیاز باشد از وکیل یا کسی تهیه کننده است استفاده کنید.


از نظر هنری باید سعی کنید سوژه ای را برگزینید که دارای زیبایی شناسی خاصی از موقعیت اجتماعی جامعه و کشورتان باشد. چیزی که حس ستایش گرانه و خلاقانه شما را ارضا کند. بنابراین با درک صحیح و شناخت موقعیت ها در جامعه همواره بدنبال موضوع باشید. در رفتار و گفتار و عملکرد افراد جامعه دقیق شوید.به روزنامه ها سرک بکشید .صفحات حوادث را مرور کنید.


سعی کنید قصه ی شکل گرفته را بارها و بارها مرور کنید و هر دفعه شکل دیگری برای بیان آن استفاده کنید تا بهترین بیان و تعریف تصویری را برگزینید.



جمع آوری اطلاعات اولیه


قبل از این که برای تهیه یک فیلم اقدام كنید، باید هر چه می‌توانید درباره‌ی موضوع کارتان  اطلاعات فراهم بیاورید و طرح  اولیه ای را برای  ترتیب و توالی ساختار فیلم در نظر بگیرید. یعنی مراجعه به منابع اطلاعات، جمع آوری مدارک منتشر شده درباره موضوع چه به صورت نوشته و چه تصویری و از همه مهمتر پیش بینی آنچه در محل رخ می‌دهد (از قبیل وضعبت آب و هوا و اسكان و وضعیت جمعیت و ...) همراه بررسی امكانات و تجهیزات فیلم برداری موجود (دوربین، میکروفون و مینی دیسک...).
این موضوع به شما كمك می‌كند تا طرح واقع ‌بینانه‌تری بریزید كه امان بهتر ساختن آن را داشته باشید.


خط داستان یا طرح اولیه


طرح اولیه یعنی پیشبینی ما از نحوه‌ی پرورش و پیش‌برد داستان یا رویدادی که بنا داریم به وسیله‌ی تصاویر ویدئو ضبط کنیم، و محتوای احتمالی آن؛ طرح اولیه به ما کمک می‌کند که عوامل تعیین کننده و مؤثر در بیان مطلب را بشناسیم، نقطه تمرکز گزارش را تعیین کنیم و بهترین رسانه برای بیان هریک از وجوه داستان را انتخاب کنیم.
برای تهیه طرح اولیه از یك ایده‌ی خام برای فیلم‌سازی، باید عوامل گوناگون آن را تجزیه و بررسی کرد: 


    * پیش زمینه و مقدمه ای که دلیل اهمیت و انتخاب موضوع را (دست‌كم برای خود ما) نشان بدهد.
    * شخصیت‌های اصلی (چه جاند‌ار و چه بی‌چان) كه بناست از آن‌ها فیلم گرفته شود.
    * محل و نوع اتفاقی كه قصد فیلم‌سازی از آن را داریم.
    * مطالب مربوط دیگر...


موضوعات بسیاری قبل از قرار گرفتن در پشت دوربین به ذهن متبادر می‌شوند. به همین دلیل بهتر است که به فهرست بالا چه بر روی کاغذ و چه در ذهن خودتان شماره ترتیب ندهید. و هرگز آن را كامل ندانید، اگرچه حداكثر تلاشتان را برای تكمیل آن به‌ خرج داده باشید!


در نهایت نیز باید طرح اولیه مان را بازنگری کنیم. روی یک صفحه کاغذ تمام عواملی را که پیشبینی کرده‌ایم و نحوه‌ی همگذاری آن‌ها را برای خودمان می‌کشیم. این طرح همچنان که از نامش بر می‌آید «اولیه» است و فقط یادداشت و راهنمای ما برای مراحل بعدی است. و در این مرحله احتیاجی به ظرایف ذوقی و هنری ندارد.
فایده‌ی این پیشبینی‌ها این است که اگر کم‌بودی در صحنه و هنگام فیلمبرداری، وجود دارد یا جنبه ای از داستان ناگفته مانده است، متوجه شویم و منابع و وسائل مورد نیاز را شناسائی کنیم.


پس از انتخاب موضوع و در واقع طرح اولیه به سراغ نوشتار فیلمنامه (سناریو) می رویم. 


لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

سه شنبه 14/3/1392 - 21:48 - 0 تشکر 608818

نوشتن فیلم کوتاه


فیلمنامه (سناریو) فیلم کوتاه چیست؟
چگونه فیلم کوتاه بنویسیم؟
ساحتار نوشتاری فیلم کوتاه چگونه است؟
نکات کلیدی در نوشتن فیلم کوتاه


یک فیلمنامه ی فیلم كوتاه می تواند شانس خوبی برای یک نویسنده باشد. اما برای اینکه شانس خوبی به حساب اید باید سعی کنید فیلمنامه ی خود را به بهترین شکل ممکن ارائه دهید.


فیلم های کوتاه از نظر ساختاری چیزی کمتر از داستان گویی سینماتیک ندارند. اگرچه احتمالآ دارمدی از أن نخواهید داشت و یا با پخش آن در تلویزیون با محدودیت هایی مواجه خواهید شد اما فیلم های کوتاه گاهی اوقات در سینماها پخش می شوند یا جایزه هایی می برند در واقع مانند مقدمه ای برای استعداد شما هستند.


بهترین قسمت در مورد فیلم کوتاه این است که هر چیزی می تواند باشد. بعد از بودجه یا محدودیت های فیلم برداری بزرگترین محدودیتی که بوجود می آید ذهن خود ماست. سعی کنید ذهن خود را آزاد بگذارید تا براحتی از یک موضوع به موضوعی دیگر بپرد و یا یا بیان های مختلف برای موضوع شما جستجو کند.


فیلم عبارت است از تعریف داستان به زبان تصویر که در واقع اقتصادی ترین روش برای بیان داستان است. و در فیلم های کوتاه اقتصاد مهمترین مسئله است.  قانون طلایی فیلمسازی را به یاد آورید: نشان دهید, نگویید. ایده و داستان را می تواند فقط با تصویر در ذهن بیننده پروراند بدون اینکه نیاز باشد مستقیمآ موضوع داستان را بگویید. پس در فیلم کوتاه شما فقط با تصویر بدون وابستگی به منطق و زمان می توانید داستان خود را بیان کنید.


بهترین فیلم های کوتاه اغلب لحظاتی هستند که بطور عادی اتفاق می افتند اما دارای داستانی درون خود هستند. مانند کشمکشی که باید حل شود و یا محدودیت زمانی که برای انجام کاری وجود دارد یا مسئله ای وجود دارد که شخصیتی یاد انتخاب کند. در واقع فیلم کوتاه بهانه ای برای شکستن قوانین نیست بلکه فرصتی است تا در حد ممکن به مرزهای قوانین سینماتیک برای داستان گویی فشار بیاورید.


درباره نحوه ی نمایش فیلم خود فکر کنید.
آیا داستان شما دارای پتانسیلی برای بیان جهانی می باشد؟
بینندگانتان چه چیزی خواهند فهمید و چه زمانی خواهند فهمید؟
چه چیزی حدس خواهند زد؟
چه سوالاتی خواهند داشت که نیازمند جواب است؟
و چه چیزی می توانید نشان دهید بدون اینکه لازم باشد آن را بگویید؟



نکات کلیدی در نوشتن فیلم کوتاه


هر چه کوتاهتر بهتر


شما با فیلمی مثلآ حدود ۳ دقیقه بیشتر مورد توجه قرار می گیرید تا با فیلمی حدود ۲۰ دقیقه. ساختار فیلم کوتاه شاید به شما محدوده ای حدود ۳۰ دقیقه را اجازه دهد اما محدود فیلم کوتاه هایی هستند که با چنین مدت زمانی مورد توجه قرار می گیرند. داستان ها را در هر مدت زمانی می توان بیان کرد. حتی می توان فیلمی ۳۰ ثانیه ای با ساختار کامل داستانی بیان کرد.


ساده بگیرید


سفر در زمان, سرقت جواهرات یا به راه افتادن سیلابهای خطرناک!!!


از اینگونه مسائل پیچیده دوری کنید. موضوع را ساده و کوتاه بگیرید. دادن اطلاعات بیش از حد در کمتر از ۱۰ دقیقه بینندگان شما را بیشتر مضطرب می کند تا اینکه آنها را سرگرم کند. یک مدل بیان یا نقطه داستانی در نظر بگیرید و دقیق و واضح موضوع خود را بیان کنید تا تعقیبش آسان باشد.


نقطه شروع


بعد از اینکه موضوع خود را انتخاب کردید در این مورد که از کجا برای تعریف آن شروع کنید فکر کنید. نقطه شروع می تواند هر کدام از لحظات ماجرا باشد و مهم این است که بتوانید بیننده ی خود را با نحوه ی بیان خود کنجکاو نگاه دارید.


بالانس و تعادل


نصف وقت خود را صرف بیان شخصیت خود نکنید که بعد ماجرا بلافاصله اتفاق افتاده یا شخصیت را در تختش بخوابانید و به سراغ عناوین بروید. از آنجایی که زمان کوتاه است و همه چیز به سرعت اتفاق می افتد سعی کنید برای تمامی نقاط داستانی مدت زمان برابری داشته باشید.


از درام سنگین دوری کنید


ببخشید اما باید پذیرفت که برای اکثر ما غیر ممکن است که در مدت زمان کوتاهی با موضوع و شخصیت ها ارتباط برقرار کنیم و سپس درام سنگینی را بپذیریم. مثلآ اگر علی اشتباهآ به سارا شلیک کرده باشد درک و کنار آمدن با این موضوع دشوار است چرا که ما چند دقیقه بیشتر آنها را نمی شناسیم. شاید گریه و اندوه علی به بهترین نحو اجرا شده باشد اما اگر بینندگان به میزان کافی مقعیت و شخصیتها را نشناخته باشند بیشتر از یک سکوت غیر قابل تحمل چیزی عاید شما نمی شود. البته نویسندگانی وجود دارند که در این مورد استثنا هستند اما برای اکثر ماها و بخصوص مبتدی ها از احساسات سنگین دوری کنید.


برای دیدن سرگرم کننده باشد


منظور این نیست که صحنه های آتش بازی داشته باشید یا با هرزگی یا از هنرپیشه های خیلی زیبا استفاده کنید, این مسئله ای نیست که موقع نوشتن فیلمنامه بتوان به آن تضمین داد.


سعی کنید صحنه هایی یا لحظاتی را خلق کنید که حداقل خنده ای یا مختصرآ ترسی ایجاد کنید. چیزی که مردم بخواهند بعدآ به دوستانشان نشان دهند. وقتی فیلمی کوتاه است بهتر است یک جمله ی اسای و اصلی داشته باشد.


موضوع مهمتر از کلاس کار


فیلمنامه ای ننویسید که هول محل خاص و ژیچیده ای است یا طوری باشد که مثلآ کرجی یا ویلای شیکی دارید که می خواهید حتمآ انجا فیلم بگیرید که آنرا به نمایش بگذارید. ببینده به محل فیلمبرداری مثل کرجی یا ویلا یا فضا یا مقابل فلان رستوران گران قیمت بودن اهمیتی نمی دهد مگر اینکه شما بخواهید او را مجبور کنید.


مراقب کلیشه ها باشید


زیرا بسیاری از آنها در فیلم های کوتاه وجود دارند. مانند: استخدام قاتل, دزدی مسلحانه از پستخانه, آدم هایی که می بینند خودشان می میرند یا مرده اند, کودکانی که نماد معصومیت هستند, فیلم های در مورد نوشتن یا فیلمسازی, تعریف جوک ها و یا غرق در خود شدن.


چیزی بنویسید که آنرا میدانید و احساس می کنید تا اینکه موضوع دست دومی باشد که از فیلم دیگری دیده اید. بیانی استفاده کنید تازه و منحصربفرد و غیر منتظره باشد. چنین فرصتی را خیلی در کار نویسندگی خود بدست نخواهید آورد.


در مورد ساختن آن فکر کنید


همیشه با بودجه ای کم و محدود فکر کنید. هیچوقت پول کافی برای ساختن فیلم کوتاه وجود ندارد. به یاد داشته باشید تکنولوژی دیجیتال بسیاری از سختی ها را برای فیلمسازان هموار کرده است. پس بهتر از در این مورد هم اطلاعات داشته باشید تا با بهترین استفاده از آن راحتترین و ارزان تر راه را برای فیلمسازی انتخاب کنید. به یاد داشته باشید بودجه که به این معنی نیست که فیلم کوتاهی بسازید که به نظر کم ارزش و ارزان بیاید مگر اینکه شما خواستار کم ارزش جلوه دادان آن باشید.


کارگردانی فیلمنامه خود بزرگترین تله برای نویسنده ها


بسیاری از فسلمسازان با استعداد داستان های خود را می نویسند. اما مراقب کارگردانی کار خود باشیدزیرا شما می خواهید کار خود را در طی پروژه کنترل کنید. همکاری خلاقانه تجربه ی بسیار مفیدی برای شما باشد اما اگر شما یک کارگردان بی تجربه باشید اما دارد نوشته ی خود را خراب کنید. به فستیوال بروید و با افراد آشنا شوید کسانیکه می توانید با آنها در ایم ضمینه همکاری کنید.


فکری برای ارائه ی فیلمنامه خود کنید


کار سختی نیست که نوشته ی خود برای خواندن آسان کنید. و همیشه ارزش این را دارد که کار خود را بازنویسی یا ویرایش کنید. هیچ عذری برای عدم ارائه کارتان به بهترین شکل ممکن وجود ندارد.


تا جایی که می توانید فیلم کوتاه ببینید


هیچ منبعی بهتر از دیدن فیلم کوتاه و هیچ چیزی بهتر از دانستن چیزی هایی که قبل از شما ساخته شده نیست. این کار می تواند به خلاقیت شما  و باز کردن محدودیت های تفکری ذهن شما کمک کند.


نکاتی که باید مراقب آن باشید


منطق ها یا دنیاهایی که با هم در تضاد هستند


ایده هایی که بیش از حد مفهومی هستند


کمبود بیان داستانی


کمبود پرداخت شخصیت ها


کمبود تمرکز و برش


حرکت و تکرار بی هدف


دیالوگ تشریحی


جوک های طولانی که جمله اساسی ناموفقی دارند


پس از نوشتار فیلمنامه شما می توانید وارد مرحله ساختن فیلم کوتاه شوید.


لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

سه شنبه 14/3/1392 - 21:52 - 0 تشکر 608819

تدوین / مونتاژ

تدوین یا مونتاژ چیست؟
اهمیت تدوین در چیست؟
تدوینگر کیست؟
تدوین فیلم, تدوین ویدیویی, تدوین در خانه 



تدوین ( Editing )

تدوین ، آخرین مرحله تولید فیلم است که در آن فیلم ، شکل نهایی خود را پیدا می کند. این مرحله شامل : گزینش نماها و اندازه آنها ، ردیف کردن نماها، صحنه ها و سکانس ها پشت سر هم ، مخلوط کردن تمام صداها و تعیین میزان بلندی آنها و در نهایت در هم آمیختن و همگاه کردن صدای نهایی با تصویر ، است.
این کارها به وسیله ، استفاده از فیلمنامه دکوپاژ شده ، قوانین و اصول فیلم سازی و ذوق هنری و خلاقیت تدوین گر ، انجام می شود.
لازم به ذکر است که به این مرحله ، مونتاژ و ادیت هم گفته می شود.



اهمیت تدوین


با تدوین می توان روایتی را به صورت مداوم و سیال بیان کرد. تدوین زمان و مکان را فشرده می کند ، عناصر متفاوت و پراکنده را مورد تاکید قرار می دهد و کنار هم می گذارد و آنها را چنان مرتب می کند که الگوهای معنایی خاصی ایجاد کنند.
ندوین در ضمن ، به نوعی واکنش تماشاگران را ، شکل می دهد. برای مثال ارائه یک رشته نماهای کوتاه که به سرعت به یکدیگر برش می خورند، می تواند حس هیجان ، حادثه و انتظار را در تماشاگر ایجاد کند ، در حالی که نماهای طولانی آرامش بخش هستند، بر عنصر دراماتیک صحنه تاکید دارند و تماشاگر را با شخصیت ها فیلم بیشتر درگیر می کنند.
شیوه تلفیق صدا و تصویر هم ، تاثیر بسیار مهمی بر تماشاگر دارد. برای مثال قابل شنیدن بودن یا نبودن گفت و گوها ، ارائه موسیقی در لحظه ای خاص از فیلم ، بالا و پایین شدن حجم صدا ها ، به گوش رسیدن صدای محیط و همه و همه معنای خاصی می آفرینند و احساسات تماشاگر را به سمتی هدایت می کنند.




تدوین گر ( Editor )


کسی که مسئول سرهم کردن فیلم به صورت نهایی آن، با توجه به آنچه در بالا گفته شد، است. تدوین گر که گاه به او برشکار هم گفته می شود، معمولا در شکست یا موفقیت فیلم، نقشی اساسی به عهده دارد. تدوین گر است که با گزینش، شکل دهی و مرتب کردن نماها و با مرتب کردن و در هم امیختن صداها و همگاه کردن آن با تصویر، در تکوین، ضرباهنگ، شکل و صورت فیلم و در تاکید و تاثیر نماهای مختلف، اثر بارزی بر جا می گذارد.


استقلال و سهم خاص تدوین گر در تدوین، بسته به میزان کنترلی که فیلم ساز بر محصول نهایی اعمال می کند، متفاوت است. امروزه فیلم سازان سعی می کنند، روابط نزدیکی با تدوین گران داشته باشند. برخی از فیلم سازان از قبل، طرح تدوین فیلمشان را می ریزند و در مرحله فیلم برداری، تا حد زیادی کار تدوین را خودشان انجام می دهند، به این معنی که برای مثال در هر نما، نوع نما را کاملا مشخص می کنند و نماهای مختلف با زوایا و فاصله های مختلف دوربین از سوژه نمی گیرند، که لازم باشد از بین آنها نمایی را انتخاب کرد و ... به این ترتیب فیلم سازان تعداد انتخاب ها را کاهش می دهند، تا شکل نهایی فیلم همان باشد که خودشان در ذهن دارند.


معمولا تدوین از همان مرحله فیلم برداری آغاز می شود ، به این ترتیب که ، تدوین گر ، فیلم هایی را که هر روز گرفته می شود ( راش ها ) ، در اختیار می گیرد و با مشورت کارگردان ، آن تکه فیلم ها را سر هم می کند. وقتی فیلم برداری به پایان رسید ، تدوین گر فیلمی در دست دارد که به صورت خامدستانه و خالی از ظرافت ، تنها روند رویدادهای فیلم را تعقیب می کند. تدوین گر کار تدوین را با این فیلم آغاز می کند. او با نظر کارگردان ، بهترین برداشت ها را انتخاب می کند و الگوی صدای فیلم را با تصویر همگاه می کند. این نسخه از فیلم که اولین نسخه تدوین شده فیلم ، برای رسیدن به شکل نهایی آن است ، اصطلاحا راف کات ( Rough Cut ) ، نامیده می شود. البته این نسخه را نسخه تدوین شده فیلم ساز هم می نامند ، چون کم و بیش حاوی دیدگاه فیلم ساز از فیلم است و هنوز چندان مورد مداخله کس دیگری قرار نگرفته است.


تدوین گر بعد از مشورت با فیلم ساز ، نسخه تدوین اولیه را اصلاح و ویرایش می کند ، جلوه های اپتیک برای انتقال نماها را به آن اضافه می کند ( برای مثال محو تدریجی ، هم گذاری و ... ) ، جلوه های ویژه را نیز به فیلم می افزاید و در نهایت نسخه نهایی را که در آن نماها ، طول آنها و ترتیب قرار گیریشان به دقت مشخص شده و صدا نیز به خوبی با تصویر همگاه شده است را ، ارائه می دهد.


لازم به ذکر است که تدوین گر بر کار مسئول مخلوط کردن صداها ، نظارت می کند. صدای فیلم شامل گفت و گوها ، موسیقی طبیعی ، جلوه های صوتی و موسیقی متن است.


پس از آماده شدن نسخه نهایی فیلم ، آن را به لابراتوار می فرستند تا در بخش ظهور و چاپ فیلم ، نسخه اکران فیلم چاپ و آماده شود. لازم به ذکر است که در این مرحله امکان ایجاد تغییر ، توسط کارگردان یا تدوین گر وجود دارد. به ویژه بعد از نمایش خصوصی فیلم و با توجه به واکنش تماشاگران می توان ، تغییراتی در آن ایجاد کرد.


امروزه با پیشرفت هایی که در عرصه تکنولوژی ویدئو و کامپیوتر رخ داده ، کار تدوین گر ، انعطاف ، سرعت ، دقت و سهولت بیشتری یافته است.



تدوین فیلم 


در تدوین فیلم می توان تصویر روی هر کادر را دید و آن را برید و متصل کرد. نگاتیو های اصلی در لابراتوار ظاهر می شود و به صورت راش درمی آید که به آن نسخه کار می گویند. تدوینگر نسخه راش را می برد و قسمت های برگزیده را با نوار به هم متصل می کند. سپس نسخه نگاتیو را بر اساس نسخه تدوین شده می برند و با چسب شیمیایی مخصوص به هم می چسباند.
با قرار دادن این نسخه نگاتیو درکنار فیلم خام و نور دادن به آن, یک نسخه کامل آماده نمایش تهیه می شود. دردستگاه تدوین با استفاده از سوراخهای دو نوار, این دو به یکدیگر قفل می شوند بطوریکه تدوینگر می تواند یکباره هر دو را برش دهد و به هم متصل کند. بطوریکه تصویر و صدا کاملا بر هم منطبق (سنکرون) باشند.



تدوین ویدیویی


تدوین نوارهای ویدیویی با کپی کردن تصاویر از یک نوار به نوار دیگرانجام می شود این کار Dubbing نام دارد و حداقل به دو دستگاه ضبط ویدیو احتیاج دارد.
دستگاه اول (مرجع) صحنه های لازم از نوار اول را به نمایش می گذارد ودستگاه دوم (مقصد) بخش های انتخابی را, به طوری که محل اتصال آنها غیر قابل رویت باشد, بر روی نوار نهایی ضبط می کند. گاه به چندین دستگاه ضبط به عنوان منابع مختلف تصویری برای تدوین ویدیویی نیاز است, بنابراین از میز تدوین و ترکیب تصویر استفاده می شود.
عمل تدوین به وسیله رایانه مخصوصی با استفاده از کدهای زمانی ضبط شده بر روی نوار ویدیویی کنترل می شود و به گونه ای برنامه ریزی شده که به محض رسیدن نواردستگاه مرجع به کد زمانی مورد نظر, دستگاه ضبط مقصد را از حالت پخش (play) به حالت ضبط (record)تغییر می دهد. نوارهای ویدیویی رانمی توان با بریدن و چسباندن قطعات به یکدیگر تدوین کرد. یک دلیل این است که تصاویر روی نوار ویدیو را مثل فیلم نمی توان دید و برش داد. ازطرف دیگر بریدن نوار ویدیو باعث خرابی تصاویر ایجادشده وهدهای ضبط می شود.



تدوین درخانه


در صورتی که یک دوربین ویدیویی و دستگاه ضبط ویدیو داشته باشید می توانید تصاویری راکه خود گرفته اید تدوین کنید. دوربین منبع تصویر خواهد بود ودستگاه ضبط نوار اصلی را تهیه می کند. ابتدا یکبار نوار را کاملاً ببینید و بخش های موردنظر خود و ترتیب قرار گرفتن آنها را مشخص کنید. سپس فیلم را در دوربین قرار دهید و از دریچه چشمی آن یک بار دیگر ببینید و با استفاده از شماره انداز دوربین, شماره دقیق نماهای مورد نظرخود را یادداشت کنید. دوربین را با سیم مناسب به سوکت ورودی دستگاه ضبط ویدیو متصل کنید تا بتواند از دوربین ضبط کند. سپس ازدریچه چشمی دوربین بخش های موردنظر خود را از روی نوار اول پیدا کنید و به ترتیب دلخواه روی نوار داخل دستگاه ضبط کنید. امروزه بیشتر دوربین ها ودستگاههای ضبط توانایی مونتاژ بدون برش درنقاط ساده تصویری, میکسهای اتصال را دارند. بعضی ازآنها حتی توانایی ترکیب های ایجاد باند صوتی جدید و حتی ثبت متن روی تصویر را دارند.


لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

سه شنبه 14/3/1392 - 21:55 - 0 تشکر 608820

زمان و تدوین در فیلم کوتاه

اهمیت تدوین و ضربآهنگ در « فیلم کوتاه»

جایگاه فیلم کوتاه

از آنجا که در سینما همیشه و در همه جا، معیار توجه و سرمایه‌گذاری بر فیلم‌سازان جوان، ساختن فیلم‌های درخشان کوتاه بوده است، و سینمای کوتاه به دلیل ارزان بودنش محل ثبوت قابلیت‌های فیلم‌سازی؛ فیلم‌سازان جدی این عرصه را وادار به دفاع از استقلال این گونه از سینما و اهمیت آن در مقابل سینمای بلند درآمدزا نموده است، چون بی‌تردید در برخورد عوامانه با این مقوله، سینمای کوتاه مترادف است با سینمای آماتوری و سیاه مشق سینمای بلند.

و این تعبیر آن‌چنان به دور از انصاف است که برای آن‌ها که دل‌مشغولی فیلم كوتاه دارند، کار را به جایی می‌رساند که برای اثبات هویت مستقل  فیلم كوتاه، گاهی خود را در دام مغالطه‌های بی‌شمار می‌اندازند که مثلا بگویند که فیلم‌کوتاه زیربنا و بنیان اساسی درک و آموزش سینماست! این حرف کاملا غلط نیست اما غلوآمیز می‌نماید و جزء مصداق‌های دفاع بدتر از سکوت است، زیرا اگر فیلم‌کوتاه عرصه‌ی آموزش بشود، کیفیت منحصر به فردش تحت شعاع قرار خواهد گرفت. هرچند این نگاه‌ها به دلیل مهجور بودن فیلم‌کوتاه کاملا همزادناک و قابل درک است ولی نباید در این مورد راه اغراق رفت.

نگاه کردن به اختصاصات این رسته از سینما کاریست که می‌توان با آن توجه مسؤلین را به آن پیش از پیش جلب کرد: فیلم‌کوتاه اولین و فراگیرترین سفیر فرهنگی کشورهایی مانند ما برای جهان است و هیچکس در این تردید ندارد. زیرا با بوجه‌هایی نه چندان زیاد ساخته می‌شود، در ضمن دست و پا گیری مسائل اکران را مانند فیلم‌بلند ندارد و در نهایت این‌که طرف مخاطبش در جشنواره‌ها، عموما فرهیختگان هستند و فرهیختگان هر ملتی به مثابه‌ی مغز و شعور آن ملت محسوب می‌شوند.

هر چند هدف این نوشتار بحثی است تئوری در باب ضربآهنگ در سینمای کوتاه؛ اما غرض از گفتن این چند سطر این بود که تأکید بر ویژگی‌های سینمای کوتاه، چه در وجه تأثیرگذاری اثر و چه در وجه تئوری و آموزش سینما می‌تواند بهترین دفاع برای اهمیت آن باشد.

تدوین و ضربآهنگ

نکته‌ایی که باید قبل از هر چیز باید به آن اشاره شود این است که این جُستار کوتاه برای آن‌هایی اختصاصاً نوشته شده است که می‌خواهند در این رشته از سینما شروع به تجربه کنند و از این رو شاید مطالب برای استادان فن کمی پیش‌پا افتاده و ملال‌آور تلقی گردد.

پیرو موضوع و برای آغاز بحث، باید به دو دلیل که شخصیت فیلم‌کوتاه را در قیاس با فیلم‌بلند ممتاز می‌نماید اشاره کرد:

اول- زمان اثر

دوم- وجود یک روایت واحد (یک تم و گاهی یک موتیف) در کل اثر.

همه می‌دانیم که اولین آثار سینمای جهان همه فیلم‌های کوتاه بودند، مثلا ایستگاه قطار، ساخته‌ی برادران لومیر، که سازنده هنوز خود مقهور ابزارش بود و این‌که فقط یک قطار در حال عبور را نشان دهد برای خودش و بیننده‌اش کاملا دراماتیک محسوب می‌شد؛ (ظاهرا هر کس آن فیلم را می‌دید از ترس برخورد قطار از سالن نمایش می‌گریخت)

زمانی طی شد تا به تقسیم بندی تجربی برای زمان یک فیلم به طور قراردادی دست پیدا شد که مثلا یک ‌ساعت و نیم و یا دو ساعت بود. این زمان به دلیل چند فاکتور اساسی برحسب تجربه شکل گرفت، یکی تاب تحمل مخاطب و خستگی و دیگری جنبه‌ی سرگرمی مثلا برای یک شب تعطیل و درعین حال حافظه‌ی بصری مخاطب از آنچه از ابتدا تا به انتها می‌بیند. بنابراین مانند تمام هنرهای دیگر، با آزمون و خطا و تجربه، هر چیز به این شکل سرجای خودش قرار گرفت، هرچند این قرارداد‌ها با خوگرفتن مخاطبان با زبان بصری متحرک، دائما در حال تغییر خواهد بود و هیچ عجیب نیست که این قواعد در زمان حیات ما هم تغییر کند (کما این‌که در سی سال اخیر کمتر فیلمی از دو ساعت تجاوز می‌کند اما در دهه‌‌های پنجاه و شصت میلادی بسیاری از فیلم‌ها بیش از دو ساعت بودند)

به عنوان مثال دکوپاژهای فیلم‌های امروز اگر برای مردم دوران برادران فقید لومیر آن روز به نمایش درآید، به احتمال زیاد در بعضی جاها گیج کننده است و آن‌ها ممکن است که فضا و زمان را در دیدن فیلم‌های امروزه گم کنند و یا چون به دیدن نماها با ریتم سریع مانند حتی کودکان امروز عادت ندارند، بعضی نما‌ها را اصلا نبینند. بنابراین تجربه بصری در ارتباط دو سویه‌ی سینما، یعنی هم فیلم‌ساز و هم مخاطب سینما را به شکل امروزیش هدایت نمود و در همین راستا دوباره فیلم‌کوتاه بار دیگر به مفهوم امروزیش متولد شد. مثال تقریبا مشابه این رویداد را می‌توان به تولد هنر گرافیک از هنر نقاشی مانند کرد، که در عین وجود داشتن از همان ابتدای هنر نقاشی در سده‌های اخیر معنی مستقل یافت.

زمان فیلم کوتاه

در مورد زمان فیلم‌کوتاه باید گفت که این زمان تعریف کاملا دقیقی ندارد، اما اگر جشنواره‌ایی آنرا محاسبه کنیم، کمتر از سی دقیقه خواهد بود. (اگر فرض کنیم که  فیلم ‌نیمه‌بلند از سی دقیقه تا یک ساعت است) ولی به هرحال باید کمتر از یک‌ساعت باشد.

هرچند مبنای تقسیم‌بندی زمانی نوعی نگاه صرفا کمیتی است، اما یک نکته‌ی بسیار مهم از آن استفاده می‌شود: با این زمان هرگز نمی‌شود بر جنبه‌ی سرگرمی و تفریح از ساختن فیلم‌کوتاه حساب کرد و این دقیقا آغاز شخصیت مستقل فیلم‌کوتاه است که باید تعریف منطقیش را بیابد، زیرا سینما همیشه یک بخش تفریحی و سرگرمی دارد که در این مورد لاجرم جور دیگر باید موضوع را تبیین نمود.

این زمان به سازنده‌ی اثر فرصت شخصیت پردازی آن‌ گونه که در سینمای بلند رایج است را نمی‌دهد. البته عده‌ایی در این مورد کاملا مطلق اظهارنظر می‌کنند که اصلا نباید مقوله‌ایی به‌نام شخصیت پردازی در فیلم‌کوتاه وجود داشته باشد، اما این کاملا مطلق حقیقت ندارد، به‌عنوان مثال فیلمی را در نظر بگیرید که با تصویر نیمرو کردن یک تخم‌مرغ توسط یک مرد آغاز می‌شود، پس از ادامه فیلمنامه، ما فردا را می‌بینیم که همان مرد مشغول آب‌پز کردن یک تخم‌مرغ است، در این صورت حداقل برداشت بیننده این خواهد بود که شخصیت ما علاقه به خوردن تخم‌مرغ دارد، و یا درگیر تنهایی و پوچی است و با این کار که هر روز تخم‌مرغ را به‌ گونه‌ایی طبخ می‌کند، سعی دارد از یکنواختی بگریزد... این خود به نوعی شخصیت‌پردازی است، اما بیشتر از این فرصتی نیست، زیرا شخصیت با انتخاب‌هایی که در برابر رویداد می‌کند خود را می‌نماید، در صورتی که دامنه‌ی این رویداد‌ها در فیلم‌کوتاه به یک رویداد و یا رویدادهای ممتد در یک روایداد کلی محدود است... بنابراین منظور از این‌که در فیلم‌کوتاه شخصیت‌پردازی به‌صورت سینمای بلند وجود ندارد همین است.

در وجه دوم تفاوت سینمای بلند و کوتاه یعنی، وجود یک روایت واحد نیز باز هم از زمان مایه می‌گیرد، به‌گونه‌ایی که ما از آن می‌توانیم تعریفی از فیلم نامه‌ی کوتاه بدهیم: فیلم نامه‌ی کوتاه فیلم‌نامه‌ایی است که با معرفی شخصیت یا شخصیت‌ها در حین یک رویداد به پایان می‌رسد.

البته منظور از شخصیت، فقط انسان نیست، بلکه کنشگر روایت است. از این تعریف دو مطلب استنباط می‌شود، یک شخصیت یا چند شخصیت، اگر هم رشد و نموی دارند در موازات و یا امتداد داستان است. دوم با آغاز و پایان یک مطلب و یک روایت واحد، فیلم‌نامه پایان می‌گیرد. هر فیلم‌نامه‌ایی واجد این صفات باشد و زمان اجرای آن هم برای زمان تعریف شده‌ی فیلم‌کوتاه در نظر گرفته شود، یک فیلم‌نامه‌ی کوتاه است.

روایت را معمولا می‌شود در یک جمله گفت، که در حقیقت موضوع کلی اثر است. بنابراین اینجاست که ایده در فیلم‌کوتاه با اهمیت می‌شود، گاهی با اهمیت‌تر از تکنیک سینمایی سازنده، و گاهی هم با اهمیت‌تر از فرم. فیلم‌های بسیاری را دیده‌ایم که حتی در تکنیک‌های ابتدایی فیلم‌سازی و کارگردانی دچار ضعف بوده اند، اما به دلیل داشتن ایده‌‌های درخشان تبدیل به فیلم‌هایی مورد توجه مخاطب شده‌اند.


زمان در تدوین فیلم کوتاه

با این توضیحات می‌توانیم وارد بحث اصلی نوشتار شویم که در مورد تدوین در فیلم‌کوتاه است. برای این کار لازم است به طور اجمالی در مورد زمان‌های موجود در تدوین سینما صحبت کنیم. این زمان‌ها فهرست‌وار به‌صورت زیر است:

زمان واقعی (یا ظاهری)
زمان درونی(یا باطنی)

زمان مجازی

زمان دراماتیک (یا رویدادی)

زمان ریتمیک


زمان واقعی یا ظاهری همانطور که از اسمش پیداست مربوط به زمان فیلم است و این زمان بیشتر از جهت تهیه فیلم اهمیت می‌یابد تا کارکردهای هنریش. هرچند همین زمان است که باعث تقسیم‌بندی بین فیلم‌کوتاه و بلند می‌شود.


زمان درونی و یا باطنی اثر، زمانی است که فیلم‌نامه را در برمی‌گیرد، مثلا می‌گویند کل زمان این فیلم‌نامه در یک شب اتفاق می‌افتد. از این زمان می‌توان با ‌نام‌های دیگر هم تعبیر کرد، مثل زمان فیلم‌نامه‌ایی و یا زمان واقعی فیلم‌نامه.

زمان مجازی، اولین زمانی است که به تدوین پیوند می‌خورد و عبارت از زمانی است که به‌صورت قراردادی در فیلم‌نامه طی می‌شود، مثلا مردی در یک اتاق تمام شب را قدم می‌زند در این صورت شما تمام شب را نشان نمی‌دهید، کافی است که چند نقطه از شب و طلوع آفتاب را، از راه رفتن فرد نشان دهید که تصاویر به‌ترتیب برهم نهاده (یا همان دیزالو) می‌شوند و همان معنی را در چند لحظه‌ی کوتاه به‌جای تمام شب به بیننده انتقال می‌دهید. در این زمان تکنیک‌های تدوین به شما کمک می‌کند که گذشت زمان را نشان دهید.

زمان دراماتیک یا رویدادی که بسیار تعیین کننده است و این زمان قوانین نانوشته و حسی خود را دارد و زمانی پیچیده برای فیلم‌ساز و بسیار در خور اهمیت اوست. اگر بخواهیم که این زمان را در یک جمله تعریف کنیم، زمانی است که بر تماشاگر در حین رویداد دراماتیک احساس می‌شود، به عنوان مثال زمان دراماتیکی که از دیدن نمای غذا خوردن یک خانواده بر تماشاگر می‌گذرد، با زمانی که پدر همان خانواده در حال تنبیه پسر خانواده است، یکی نیست. اگر بخواهیم دقیق‌تر شویم حتی زمانی که پدر خانواده به ناحق مشغول تنبیه پسر خانواده است با زمانی که پسر واقعا مرتکب گناه شماتت آمیزی شده است باز هم بسیار متفاوت است، چون بیننده در این کنش در حال قضاوت در مورد عمل است.

در این زمان هم به نوعی تدوین اهمیت دارد، اما نه صرفا از جهت تکنیکی، بلکه از این جهت که چگونه نقاط تأکید و یا منظرگاه فیلم‌ساز به رویداد را برجسته سازد. تصمیماتی که تدوینگر و کارگردان در مورد این زمان می‌گیرند چندان قانون‌مند و تئوریک نیست و عملا به تجربه و میزان احساسات هنری آن‌ها برمی‌گردد که همین موضوع این زمان و تخمینش بر بیننده را تبدیل به امری خطیر می‌کند که در فیلم‌کوتاه هم معنای منحصر به‌فردی می‌یابد که مغز مطالب این نوشته نیز هست، که بعدا در مورد آن صحبت خواهد شد.


زمان ریتمیک، که این زمان هم باز به کارگردانی و تدوین باز می‌گردد. گذشت زمان در یک نمای بسته بیشتر از یک نمای باز است و یا مقدار فیزیکی طول نماها در گذشت زمان بسیار حایز اهمیت است. اگر زمان ریتمیک و دراماتیک به درستی با هم منطبق باشند، تدوین فیلم دیده نخواهد شد (البته دیده نشدن تدوین برای همه‌ی نوع فیلم‌ها درست نیست و گاهی فیلم‌ساز به عمد لازم می‌داند که تماشاگرش متوجه تدوین فیلم بشود). پس به بیان دیگر می‌توانیم بگوییم زمان ریتمیک وسیله و ابزاری است برای بیان تأثیرگذارتر زمان دراماتیک و رویدادی اثر و گاهی تدوینگر با دست‌کاری در این زمان (یعنی تغییردادن دکوپاژ از پیش طراحی شده‌ی کارگردان) می‌تواند به عمق اثر دراماتیک صحنه بیفزاید.


کارگردان‌ها و تدوینگران بسیاری که تجربی حرفه خود را آموخته‌اند شاید هیچ‌گاه براین تعاریف و تفکیک زمان‌ها تمرکز نکرده‌اند و بصورت غریزی آن‌ها را به‌خوبی سرجایش رعایت کرده‌اند و آثار بسیار ارزنده‌ایی هم ساخته‌اند، بخصوص اگر به این گفته معتقد باشند که "آگاهی خود مانع عمل می‌شود!" با این وجود عده‌ایی هم هستند که معتقدند باید از قواعد و تئوری آگاهی داشت تا آگاهانه آن‌ها را در تجربه‌ی هنری شکست. به هر تقدیر ما برای بیان غرض خود ناگزیر به بیان تئوری هستیم.

برای ورود به بحث، از این نکته باید آغاز کرد که در سینمای بلند برحکم ضرورت روش‌هایی (بخصوص برای تهیه‌کنندگان) وجود دارد که تخمین دقیق تقریبا درستی از زمان فیلم نهایی بدست آورند، در عین حال به سادگی می‌شود در تدوین دوباره، فیلم‌ها را به زمان دلخواه نزدیک کرد، اما در فیلم‌کوتاه چنین نیست، در واقع کمتر فیلم‌کوتاهی ساخته می‌شود که زمانش دقیقا با زمان منعکس در قراردادش یکی باشد، البته اگر به تجربه‌ی بنده استناد بشود می‌گویم هیچ فیلم‌کوتاهی ندیده‌ام که زمانش در عمل با فیلم‌نامه یکی شود، یک مقداری هم این موضوع مربوط است به این‌که در فیلم‌کوتاه ثانیه‌ها هم محاسبه می‌شوند که این هم درست است، ولی همه جریان نیست.

شاید به نظر عجیب بیاید، اما تأثیر فیلم‌کوتاه در تماشاگر پیچیده‌تر از فیلم بلند است. در فیلم‌کوتاه پیچیده‌گی‌های یک رویداد آن‌قدر کم است که بیننده را به‌سادگی به قضاوت در مورد خوب بودن یا بد بودن فیلم وامی‌دارد، در پایان بسیاری فیلم‌های کوتاه ما از مخاطب می‌شویم: "خب، که چی؟..." ویا "منظورش راستی چه بود؟"و این جملات بیننده، این حقیقت تلخ را به ما خاطر نشان می‌کند که این فیلم‌کوتاه خوب نبوده است و فاجعه در این است که دیگر فیلم‌کوتاه بد به هیچ دردی نمی‌خورد...  وجالب این‌جاست که حتی وجود یک نما یا عدم وجود آن نما هم می‌تواند این قضاوت را به سمت دیگری ببرد، چه بسا فیلم‌های کوتاه بدی که با بازنگری دوباره در تدوین نجات می‌یابند. در صورتی که در فیلم‌بلند به دلیل وجود رویدادهای متفاوت بالاخره یک بیننده از جاهایی از فیلم خوشش می‌آید و با آن ارتباط برقرار می‌کند و فیلم‌بلند نه‌چندان خوب هم حالا با درجه‌ی کیفی پائین‌تر دست‌کم دیده می‌شود، اما فیلم کوتاه بد جایش فقط در کمد سازننده است و بس!


دیدن کلیت فیلم در فیلم‌کوتاه به‌سادگی امکان‌پذیر است و اگر واقعا تفکری پشتش نباشد با زیاد‌گویی‌های بعضا جذاب سینمای‌بلند قابل مخفی کردن نیست. پس این جمله نیز مصداق دارد که فیلم‌کوتاه، سینمای اندیشه است. 

مطلب مهم‌تر این‌که ساختار کوتاه زمان دراماتیک و همین‌طور زمان ریتمیک اثر به خوبی به یاد ببیننده می‌ماند و این تأثیر این دو زمان را افزایش می‌دهد که ناگزیر باید دقیق‌تر و پرمفهوم‌تر باشند. در حالی‌که در سینمای بلند سکانس‌ها و صحنه‌ها با هم در ذهن بیننده بر حسب علایق درماتیک خود او کاملا مقایسه‌ی ناخودآگاه می‌شوند و بنابراین آنچه‌که بیشتر دوست دارد بیشتر به یادش می‌ماند. و باز اینجاست که فیلم‌کوتاه به اساس تئوری سینما نزدیک‌تر از فیلم‌بلند است. مثلا ممکن است شما بعد از دیدن فیلم‌بلندی بگویید: "از فلان صحنه به بعد فیلم بد شد..."، اما در دیدن فیلم‌کوتاه یا شما آن را می‌پسندید و یا از آن خوشتان نمی‌آید.

بنابراین تدوین فیلم‌کوتاه تجربه زیادی می‌طلبد، زیرا تدوین یک سریال تلویزیونی یا یک فیلم‌بلند با فیلم‌نامه‌ی آهنین (این اصطلاح در اصل انگلیسی است و منظور فیلم‌نامه‌ایی است که کارگردان طرح تدوین فیلم را به‌گونه‌ایی در زمان فیلم برداری اجرا می‌کند که هیچ پلان اضافی ندارد که در پشت میز بشود تدوین را تغییر داد) و یا فیلم‌نامه‌هایی که برپایه دیالوگ‌ها داستان را جلو می‌برند، شاید وقت‌گیرتر باشد اما اصلا سخت‌تر نیست، بلکه بیشتر فقط نقطه‌ی برش نماها اهمیت می‌یابند که این هم فقط فرایندی تکنیکی و قابل یاد گرفتن به سادگی‌ است. اما فیلم‌کوتاه هر ثانیه‌اش با انتخاب و حس ریتم طی می‌شود و نتیجه‌ی کار دو تدوینگر در مورد یک فیلم‌کوتاه تجربی در دو سطح متفاوت، تبدیل می‌شود به دو فیلم‌کوتاه متفاوت.

برای فهم بهتر این مطلب، مثالی از هنر شعر می‌زنیم که همه‌ی ما در فرهنگ ایرانی کم و بیش با آن آشنا هستیم. در کتاب "رباعی سینما: بررسی ویژگی‌های ساختاری فیلمنامه‌کوتاه" نوشته‌ی آرش رصافی/ بنیاد سینمایی فارابی/1386؛ تعبیر هوشمندانه‌ی "رباعی" برای فیلم‌نامه‌ی فیلم‌کوتاه به کار رفته است. در این کتاب رباعی را سمبل و نماد موجز بودن و همین تمثیل را برای فیلم‌کوتاه به‌کار برده است.

ما می‌خواهیم از زاویه‌ی دیگری موضوع را نگاه کنیم و آن وزن رباعی است. وزن رباعی براساس وزن جمله‌ی عربی "لاحول و لاقوة الابالله" است که این وزن در عروض فارسی تبدیل می‌شود به وزن "مفعولُ مفاعیلُ مفاعیلن فاع". تمام کسانی که دستی بر شعر فارسی دارند و در گذشته داشته‌اند، معتقدند که قدرت شاعر زمانی که رباعی بگوید مشخص می‌شود. زیرا این نوع شعر در دو بیت سه قافیه دارد، درعین حال وزن پیچیده‌ایی دارد و مهمتر از آن یک ذره نمی‌شود از این وزن تخطی نمود، در حالی‌که در همه نوع شعر گاهی برحست نیاز، شعرا دست به تغییر وزن و کم و زیاد کردن آن می‌زنند که چون تعداد ابیات زیاد است موسیقی آن دچار اختلال نمی‌شود( دقیقا همانند فیلم‌بلند) اما در رباعی کوچکترین تغییری در وزن سکته ایجاد می‌کند و تازه، از همه دشوارتر این‌که در دو بیت شما باید مفهوم و نظری را آغاز و به پایان برسانید (دقیقا همانند فیلم‌کوتاه).

به همین جهت وزن شعر در رباعی هم مثال خوبی برای اهمیت تدوین در سینماست. کوچک‌ترین تصمیمی در مورد ضربآهنگ می‌تواند تمام معنای فیلم را تغییر دهد.

این‌که گاهی از دوستانمان شنیده‌ایم فلانی که فیلم‌بلند می‌سازد، اگر فیلم‌کوتاه بسازد معلوم می‌شود چقدر کارگردان است! این حرف در عین این‌که کمی اغراق‌آمیز است، ولی کاملا بیراه نیست، در مورد تدوین هم همین‌گونه است و به جرأت تدوین در فیلم‌کوتاه به مراتب بینش تدوین بیشتری می‌طلبد، زیرا همان‌طور که در سطور بالا آمد، فیلم‌کوتاه و بازخوردش در باطن امر غیرقابل پیش‌بینی‌تر است و غالب اوقاب اندازه و زمان و گاهی جای درست نماها در پشت میز تدوین دوباره بازسازی و انتخاب می‌شود. بخصوص نماهای آغازین و پایانی فیلم بیشتر از بقیه در تدوین دچار تغییر می‌شوند.

البته، بگذریم از این‌که نه‌تنها در ایران بلکه در تمام دنیا، کاملا برعکس است و به دلیل بوجه‌ی کم فیلم‌‌کوتاه، این فیلم‌ها را تدوین‌گران کم تجربه تدوین می‌کنند و تدوین‌گران باسابقه هم کمتر زیر بار تدوین کارهای کوتاه می‌روند. این موضوع حکایت از این دارد که در نهایت این پول و سرمایه است که همه چیز را در سینما تعیین و تبیین می‌کند!

منبع : asta.blogfa.com

لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

سه شنبه 14/3/1392 - 21:58 - 0 تشکر 608821

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به صفحه

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=100308

مراجعه کنید

لبخند تنها گلی است که خار ندارد .
-------------------------------------------------

 

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.