• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
زن ریحانه آفرینش (بازدید: 449)
يکشنبه 5/3/1392 - 14:38 -0 تشکر 606214
فمینیست و جایگاه زن در اسلام

پدید آورنده : سید محمد شفیعی مازندرانی

 

پیش گفتار

پیش از فتح مکه، ابوسفیان که پیمان نامه حدیبیه را نقض کرده بود به مدینه آمد تا مساله را به نفع خود حل وفصل کند. از این رو به دیدار بزرگان مدینه رفت تا امان نامه دریافت کند و از رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم وعده دیدار گیرد،این کار عملی نشد. راوی می گوید:

«فالتجا الی فاطمه علیها السلام فلم ینفعه »

به دیدار فاطمه علیها السلام شتافت ولی مقصود وی حاصل نگشت. (1)

از این فراز از تاریخ به دست می آید که فاطمه علیها السلام در امور اجتماعی و سیاسی، دخالت داشت، از این روابوسفیان به او مراجعه کرد ولی آن حضرت وساطت او را قبول نکرد.

در سال فتح مکه، حارث بن هشام به ام هانی دختر ابوطالب پناهنده شد و او، وی را امان داد. امیرالمؤمنین علیه السلام به خانه وی داخل شده خواست او را مجازات کند. ام هانی شمشیر او را گرفت و رها نمی کرد پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم واردشد و چون ام هانی را غضبناک دید فرمود:

لا تغضبی علیا فان الله یغضب لغضبه

و سپس فرمود:

به هر کس که تو امان بدهی ما را قبول است و سپس تبسم کرده و فرمود: اگر ابوطالب یک جهان فرزند داشت همه، در شجاعت، بی نظیر بودند. (2)

ابن اثیر در النهایة در بحث «لمم » درباره استیضاح ابوبکر توسط فاطمه زهراعلیها السلام می نویسد:

و خرجت فی لمة من نسائها یتوطئی زیلها علی ابی بکر فعاتبته;

با هیئتی از زنان بنی هاشم در حجاب اکمل به مجلس ابوبکر وارد شد و او را استیضاح کرد.

از این چند گزارش که در منابع معتبر اهل سنت آمده و ما نیز آن را قبول داریم به دست می آید:

الف: زنان شایسته در مهمترین کارهای سیاسی- اجتماعی کشور حق رای دارند.

ب: پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم به دیدگاه زنان توجه داشت و اگر آنان به کسی امان می دادند قبول می فرمود.

ج: به رغم آن که در جهان دمکراسی، توجه به حق نظر و رای زن سابقه چندانی ندارد، اسلام رای زن را از آغازپیدایش این دین، محترم شمرده است. 

يکشنبه 5/3/1392 - 14:38 - 0 تشکر 606215


 جواز حضور زن در جامعه و حرمت فسادانگیزی


در منطقه سبع مساجد، در مدینه، منطقه ای که جنگ احزاب در آن واقع شده است. پایین تر ازمسجد علی علیه السلام، مسجد فاطمه علیها السلام است. این مساجد جایگاه عبادت حاضران در آن میدان وسنگرداران جنگ خندق بود. و گواهی تاریخی برای حضور زن در اجتماع از دیدگاه اسلام است.


بنابراین، رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم حضور زن در صحنه اجتماعی، سیاسی را تایید کرده است و فقط ازحضوری که تحریکات و تمایلات نفسانی دیگران را در پی دارد، نهی فرموده است.


پس از احداث مسجدالنبی، مردان در داخل به امامت پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم و زنان در خارج آن به امامت یکی از صحابه، نماز جماعت را برپا می کردند.


عبدالله بن عمر نقل می کند که رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم فرمود:


لا تمنعوا نسائکم المساجد و بیوتهن خیرلهن. (3) و نیز می گوید: رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم در باب ولا یبدین زینتهن الا لبعولتهن.


فرمود:


لا خلخال ولا شنف ولا قرط ولا قلادة.


و در باره:


الا ما ظهر منها.


قال: الثیاب (4)


حضرت درباره آیه فرمود:


مراد از زینت عبارت است از: خلخال، دستبند، گوشواره، گردن بند و... آشکار نسازند مگر آنچه که در عرف زندگی مؤمنات، به طور معمولی آشکار می باشد. که از آن جمله است لباس روئین.


ابوموسی اشعری می گوید: رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم می فرمود:


ایما امرئة استعطرت فمرت علی قوم لیجدوا ریحها فهی زانیة. (5)


هر زنی، به منظور جلب نظر نامحرمان، خود را معطر سازد و قدم از خانه بیرون نهد تا دیگران را جلب کند او اهل فحشا است.


دقت در احادیث فوق، بیانگر این حقیقت است که حضور مخرب، ممنوع است نه حضورسازنده و هدفمند.


در روزگاری که پدر، از داشتن دختر ناخشنود بود رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم می فرمود:


البنات حسنات (6)


دختران در خانه پدران، حسنه الهی اند.


در جامعه ای که برای زنان چندان ارج و بهایی قایل نبودند پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمود:


زن، بوی خوش و نماز، در مکتب من محبوب اند. (7)


پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم در سفرها حتی برخی از جنگ ها بعضی از زنان را که توانایی کاری در استای خدمت به پیشرفت عملیات جهاد را داشتند، همراه خویش می برده است. در جنگ احد، نسیبه در برابر دیدگان پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم شمشیر به دست گرفت و مقاتله کرد و آن حضرت در حق او فرمود:


لمقام نسیبه بنت کعب افضل من مقام فلان و فلان. (8) 


يکشنبه 5/3/1392 - 14:38 - 0 تشکر 606216


 فمینیسم (زن گرایی)


یکی از شعارهای فریبنده، که در افق فکری اومانیسم خودنمایی بیشتری دارد «حقوق زن » وحمایت از آن است. حمایت از زن اگر جدی و به دور از فریب کاری باشد، ارجمند است. زیرا درمکتب دین به ویژه اسلام زن جایگاه ویژه ای دارد ولی متاسفانه آنچه در مجامع غیر دینی است چیزی دیگر است.


زن گرایی افراطی، باعث تضییع حقوق اساسی زن است. زن گرایان به بهانه احیای حقوق زن ازهویت و ارزش زن کاستند. بدیهی است که زن گرایی هدایت نشده جز این، نتیجه ای ندارد. گرچه این تفکر (زن گرایی) عکس العمل طبیعی نادیده گرفته شدن زن و حقوق او، در تاریخ است ولی،چاره درد، را نباید در فمینیسم جویا شد. آری: در ادوار مختلف (جز در میان پیروان راستین انبیا) به زن، ستم رفته است. البته تفکر زن گرایی ریشه در اومانیسم دارد و دارای سابقه تاریخی نیست. 


يکشنبه 5/3/1392 - 14:39 - 0 تشکر 606217

خاستگاه فمینیسم
اندیشه برابری زن و مرد به قرن هفدم باز می گردد. حرکتی که از قرن هفدهم میلادی به نام حقوق فطری و طبیعی بشر آغاز شد و در قرن هجدهم، در فرانسه به ثمر نشست.

بنیان گذاران حقوق بشر، زنان را به دیده تحقیر می نگریستند. چنانکه «مونتسکیو» نویسنده شهیر فرانسوی و از بنیان گذاران انقلاب کبیر فرانسه در کتاب روح القوانین (1748) زنان را موجوداتی با روح های کوچک و دارای ضعف دماغی، متکبر و خودخواه معرفی می کند. در اعلامیه حقوق بشر هم که در سال 1789 در فرانسه به تصویب رسید، از برابری حقوق زن و مرد سخنی به میان نیامده است و در حقیقت باید آن را اعلامیه حقوق مردان دانست.

نهضت زنان، در قرن نوزدهم در فرانسه گسترش یافت و نام فرانسوی فمینیسم (ذژخذخذحب)به خود گرفت. جنبش فمینیستی در واقع نوعی اعتراض به مردسالاری آشکار حاکم بر اعلامیه حقوق بشر فرانسه بود. (9)

دستیابی به حق رای برای زنان انگلیس در سال 1918 یکی از جلوه های پیروزی فمینیسم بودو پس از آن فروکش کرد. برخی، دو دهه اول قرن بیستم را سال های خیزش موج اول فمینیسم می نامند.

پس از جنگ جهانی دوم و در سال 1945، نظریه برابری زن و مرد طرفداران بسیاری یافت وسرانجام برای اولین بار در اعلامیه جهانی حقوق بشر، که از طرف سازمان ملل متحد در سال 1948 میلادی منتشر شد، تساوی حقوق زن و مرد به روشنی و در سطح جامعه ملل مطرح شد.

با این حال، اعلامیه حقوق بشر که بر حقوق طبیعی و فطری تاکید می کرد، فاقد اعتبار حقوقی وضمانت اجرایی بود. این امر موجب شد که از آن پس، معاهدات بین المللی که از اعتبار حقوقی بیشتری برخوردارند و مشخص تر به مسایل زنان توجه دارند، در دستور کار سازمان ملل قرارگیرند. از جمله این معاهدات می توان به کنوانسیون «حقوق سیاسی زنان » (1952)، کنوانسیون «رضایت برای ازدواج » (1962) و کنوانسیون «محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان » (1979) اشاره کرد. همچنین سازمان ملل سال های 1976 تا 1985 را به عنوان دهه زنان نامگذاری کرد. 

يکشنبه 5/3/1392 - 14:39 - 0 تشکر 606218


 افول فمینیسم


در دهه هفتاد، یک زن فمینیست از وضع ظاهرش و موهای کوتاه مردانه و کفش بدون پاشنه وکت و شلوار زمخت و چهره بدون آرایش، به راحتی از دیگران تشخیص داده می شد. در این دهه فمینیست ها با رد کلیت ازدواج و تاکید بر تجرد و حرفه اقتصادی، آرمان های خود را مطرح می کردند. شعار «زنان بدون مردان و یا رفتارهای مردانه » مربوط به همین دوره است.


پس از آن حرکت های فمینیستی تند، رو به اعتدال نهاد و آثار سوء زیاده روی در حرکت های زن مدارانه، که بیش از همه دامان خود زنان را می گرفت، آشکار شد. خشونت روزافزون در محیطخانواده و در محیط کار و عدم امنیت جنسی از دست آوردهای این دوره بود.


پس از آن، جهان غرب به نقش های سنتی و نهاد خانواده رویکردی دوباره داشته است. «دانیل لژه » و «برنزان هارویو» در بررسی اجتماع چالشی جدید مشاهده کردند; شکل قدیمی تر خانواده و آرمان گرایی مجددا بر صحنه ظاهر شده بود و مردم برای خود پدربزرگ و مادربزرگ ابداع می کردند تا خانواده ها بتوانند سه نسل را در بر گیرند، وضعیتی که احتمالا هیچ گاه در گذشته وجود نداشته است. تقسیم سنتی نقش ها به سرعت باز گشته و اقتدار پدرسالارانه نیرومندترمی شد. (10) سازمان ملل متحد هم سال 1994 را به عنوان سال خانواده اعلام کرد. و از آن پس زنان مدرن در دهه های اخیر سعی می کنند با ظاهری زنانه و رفتاری ظریف تمایز خود را از مردان به نمایش بگذارند. 



يکشنبه 5/3/1392 - 14:39 - 0 تشکر 606219


 زن گرایی افراطی آزاد


بعضی از فمینیست ها، ریشه ستم بر زنان را در فقدان حقوقی مدنی و فرصت های برابرآموزشی می دانند.


بعضی از افراد، جنسیت فرد را تعیین کننده حقوق او نمی دانند و معتقدند که سرشت زنانه ومردانه کاملا یکسان است و تنها «انسان » وجود دارد، نه جنسیت. یکی از آرمان های آنان، تحقق جامعه دو جنسی است. اعضای جامعه دو جنسی، از نظر جنسی مذکر یا مؤنث اند، اما ویژگی های مردانه و زنانه را با اختلافات اغراق آمیز روان شناختی نشان نمی دهند; یعنی در آن ها تضاد شدیدمیان ویژگی های مردانه با ویژگی های زنانه وجود ندارد. دختران و پسران از امکان آموزشی برابربهره مند می شوند و ویژگی های سنتی مردانه و زنانه به آنان القاء نمی شود.


آنان نقش های جنسیتی را محصول روابط اجتماعی در طول تاریخ می دانند، نه ودیعه های طبیعی و غیرقابل تخلف. آنان نظریه «مورگان » را می پذیرند که معتقد است در ابتدای حیات بشری مادرسالاری رایج بوده است و پدر سالاری را واقعیتی تلخ می دانند که به تدریج بر جوامع بشری تحمیل شده است. (11) 



يکشنبه 5/3/1392 - 14:40 - 0 تشکر 606220


 زن گرایی مارکسیستی


مکتب مارکسیستی در قرن نوزدهم و بر مبنای نظریه «مورگان » درباره مادرسالار بودن جوامع اولیه بشری، معتقد است که پیدایش مالکیت خصوصی در جوامع سبب اسارت زنان شده است وتا زمانی که نظم بورژوازی، مالکیت و خانواده بورژوایی وجود دارد، این اسارت تداوم خواهدداشت.


سرمایه داری در حفظ کار خانگی به شکل امروزی آن می کوشد و با اجتماعی شدن کار خانگی مخالفت می ورزد.


«انگلس » و «مارکس » بر اساس همین تحلیل، دیدگاه حذف خانواده به عنوان کوچک ترین واحد اقتصادی جامعه را مطرح کردند. انگلس معتقد بود که خانواده بازتابی از روابط استثماری مرد بر زن و فرزندان است. آن ها مدعی بودند که زنان پس از بر افتادن نظام بورژوایی به رهایی خواهند رسید.


از این رو، مبارزات فمینیستی را تابعی از مبارزه طبقاتی می پنداشتند. با توجه به این که نظام سرمایه داری، جامعه را به دو عرصه عمومی (بازار) و خصوصی (خانواده) تقسیم کرده است،«انگلس » اولین شرط رهایی زن خانه دار را در آن می بیند که جنس مؤنث به فعالیت عمومی بازگردانده شود.


مارکسیست ها از این راه ضربه ای کاری به ارکان خانواده فرود آوردند که بدین زودی ها قابل جبران نیست.


زن گرایان افراطی، ازدواج را، از آن جهت که زن را به موجودی «خانه دار»، «فرزندزا» و «خوددیگر بین » و مرد را به «نان آور»، «پدر» و «من اصلی » تبدیل می کند، انکار می کنند. همچنین به این دلیل که مردان حتی در نزدیک ترین روابط خود، زنان را زیر سلطه در می آورند، زنان باید جدا ازمردان زندگی کنند. آنان مردان را دشمن اصلی می دانند. آنان نظریه زوج آزاد را آسان ترین راه برای رهایی از بردگی ازدواج به شمار می آوردند.


نظریه زوج آزاد نوعی همزیستی مشترک میان زن و مرد است که بر مبنای آن هیچ مسؤولیت حقوقی بر عهده طرفین نیست و تنها پاسخی به نیازهای جنسی، بدون در نظر گرفتن وجوه عاطفی آن است. در یک دیدگاه افراطی تر، نظریه زوج آزاد تا همجنس گرایی پیش می رود. 



يکشنبه 5/3/1392 - 14:40 - 0 تشکر 606221


 زن گرایی امروز


از دهه هفتاد به بعد گروهی به نام فمینیست های جدید و متاثر از دیدگاه های پست مدرنیستی ظهور کردند که با تکیه بر روان شناسی رفتارگرایانه بر حفظ ویژگی های زنانگی تاکید می ورزیدند.آنان با تاکید بر اصل تفاوت انسان ها، معتقدند که باورهای جهان شمول فمینیست های رادیکال نه تنها غیرقابل دسترسی است، بلکه می تواند اشکال جدیدی از ستم را بیافریند، زیرا در این دیدگاه ها از تفاوت شرایط جوامع مختلف و اختلاف فرهنگ ها غفلت شده است. آن ها معتقدندکه زن نیازمند خانواده، همسر و فرزند است.


با وجود اختلافات فراوان در دیدگاه های فمینیستی، می توان به وجه مشترک تمامی آن ها اشاره کرد. آن ها یافته های بشری را منبع و معیار تشریع و قانون گذاری می دانند و همگی فرزندان شایسته نهضت رنسانس و تفکرات اومانیستی اند و خانواده، هسته ای که بر سرپرستی مرد استوار است راآماج حملات خود قرار می دهند و خواهان رفع تمام تمایزات جنسیتی در قوانین، آموزش وپرورش، فرصت ها و امکانات اند. 



يکشنبه 5/3/1392 - 14:40 - 0 تشکر 606222


 فمینیسم در ایران


با تهاجم جدید فرهنگ غرب در ایران، در آستانه انقلاب مشروطه، وضعیت زنان نیز همپای سایر اقشار اجتماعی تغییر کرد. از این رو، مشروطیت را باید نقطه عطفی در تاریخ فرهنگی ایران دانست; زیرا آثار شگرفی در تغییر نگرش ها در میان زنان برجای گذاشت و جامعه ایرانی رانادانسته و ناخواسته بر مدار فرهنگ غرب کشاند. گروهی از غرب گرایان داخلی که تحولات فرهنگی مغرب زمین را با خوش بینی تحلیل می کردند، تنها راه سعادت را الگو برداری از جهان به اصطلاح متجدد و رهایی از مظاهر سنتی می دانستند.


از این رو در اواخر سلطنت قاجار، جنبش هایی پدید آمد که توسط زنان ایرانی هدایت می شدکه از فرزندان و یا همسران تحصیل کرده های دنیای غرب بودند. حتی برخی از زنان روشنفکر درروزنامه های ایرانی که پیش از مشروطه در خارج از کشور به چاپ می رسید، مقالاتی در ترویج دیدگاه های غرب می نوشتند. (12) نوشته های این گروه، خود شاهدی بر تاثیرپذیری آنان از تحولات غرب است.


در دوران سلسله پهلوی فصل جدیدی در تاریخ زنان ایران گشوده شد و غرب زدگی و بی هویتی نیمه پنهان چهره خود را آشکار ساخت. کشف حجاب در سال 1317 که به بهانه آزاد کردن نیمی از نیروهای انسانی جامعه انجام شد، نقطه عطفی است که تاثیر به سزایی در شکل گیری برداشت های منفی در ذهنیت جامعه مسلمان ایرانی داشت. 


يکشنبه 5/3/1392 - 14:40 - 0 تشکر 606223


 مبانی فمینیسم


مبنای اساسی فمینیسم یا زن گرایی غربی عبارت است از:


1 - نفی کلیسا و نفوذ مسیحیت;


2 - مذهب زدایی و دور ساختن دین از خانواده;


3 - نفی اصالت های اخلاقی دینی در باب زن از جمله: حجاب، عفت، پارسایی، وفاداری،حیا و هر گونه ارزش انسانی از منظر دین;


4 - شکستن حریم خانواده و تعهدات خانوادگی;


5 - مبارزه با هر گونه مظاهر پیوندهای خانوادگی.


البته مبانی فوق، بر اساس اومانیسم یا انسان گرایی افراطی بنیان یافته است که نفی تفکر معنوی و مبارزه با دین و گرایش به خدا از اصول آن می باشد.


بنابراین، مسلمان باید توجه کند که فاکتورها و دستورالعمل های زن گرایان فمینیست، باچارچوب ها و معیارهای اعتقادی الحادی ویژه ای شکل گرفته اند که هرگز سر سازگاری بامعیارهای حیات بخش دین به ویژه اسلام در راستای حمایت از زن و حقوق او ندارند. 



يکشنبه 5/3/1392 - 14:40 - 0 تشکر 606224


 جایگاه و حقوق زن از دیدگاه امام قدس سره


امام خمینی در مناسبت های مختلف در بیانات شان جایگاه و منزلت حقیقی زنان را از دیدگاه اسلام بیان داشته اند. در دیدگاه امام قدس سره زن دارای مرتبه و منزلتی است که هیچ مکتب و مرام فمینیستی- که زن را تا سطح یک ملعبه و یا ابزار کار نزول داده است- یارای دسترسی به آن راندارد. ایشان با اشاره به روز زن با بیان منزلت حضرت فاطمه علیها السلام در باره جایگاه زن می فرماید:


- فردا روز زن است، روز زنی است که عالم به او افتخار دارد. روز زنی است که دخترش در مقابل حکومت های جبار ایستاد و آن حرف را زد، آن حرف هارا زد که همه می دانید. (13)


- روز بزرگی است، یک زن در دنیا آمد که مقابل همه مردان است. یک زن به دنیا آمد که نمونه انسان است، یک زن به دنیا آمد که تمام هویت انسانی دراو جلوه گر است.


- مبارک باد بر ملت عظیم الشان ایران بویژه زنان بزرگوار روز مبارک زن;روز شرافتمند عنصر تابناکی که زیربنای فضیلت های انسانی و ارزشهای والای خلیفة الله در جهان است.


و مبارکتر و پربهاتر انتخاب بسیار والای روز بیستم جمادی الثانی است، روزپرافتخار ولادت زنی که از معجزات تاریخ و افتخارات عالم وجود است. (14)


من عید سعید مولود اعظم حضرت زهراعلیها السلام را به همه شما خانم ها و زن های تمام کشورهای اسلامی تبریک عرض می کنم و از خداوند تعالی مسالت دارم که همه زن های محترمه را در راهی که خدای تبارک و تعالی مقرر فرموده است.همان راه را بروند و به مقاصد عالیه اسلامی برسند. برای زن ها کمال افتخاراست که روز تولد حضرت صدیقه را روز زن قرار داده اند، افتخار است ومسؤولیت. (15) 


برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.