• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن روانشناسي > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
روانشناسي (بازدید: 221)
چهارشنبه 29/9/1391 - 22:41 -0 تشکر 579953
روان‌شناسی سفر حج

روان‌شناسی سفر حج
.

سفر در هر شكل و نوعی جذابیت‌های شیرینی دارد و انسان زمانی كه عازم سفر می‌شود حسی از رهایی و آزادی را تجربه می‌كند كه شادی بخش و مفرح است. این حس شادی در سفر الهی حج به بهجت و شعف درونی بدل می‌شود كه از عمق و عناصر زیبایی‌شناسی ماندگارتری برخوردار است.

در مسافرت‌های معمولی گاهی آدمی دچار حس غربت و تنهایی می‌شود و خود را در میان بیگانگان ناآشنا می‌بیند، اما وقتی مقصد همان مبدا باشد و مسافران، مهمان كسی می‌شوند كه همواره با آنان بوده است، دیگر غربت سفر معنی خود را از دست می‌دهد، چرا كه قربت مسافران به مقصود لذت بخش‌ترین حسی است كه تجربه می‌شود بنابراین سفر حج تفاوت‌های زیادی با سفرهای معمولی دارد، زیرا این سفر به قصد تفریح و خوشگذرانی انجام نمی‌شود.

انسان‌ها معمولا به این دلیل سفر می‌كنند كه از خویشتن خود فاصله بگیرند و برای مدتی آن را فراموش كنند، اما بعكس در این سفر آدمی بیشتر به خود و لایه‌های درونی خویش نزدیك می‌شود و به تامل و تدبر در حقیقت خویش می‌پردازد. در واقع حج یك سفر آفاقی و انفسی است كه انسان در فرآیند آن، نفس خود را واكاوی می‌كند و به خودآگاهی می‌رسد.

در سفرهای انسانی ممكن است آدمی به نفس خویش ظلم كند و تعلقات و علقه‌های آن‌را افزون‌تر سازد، ولی در حج آدمی فرصت می‌یابد تا از تعلقات نفسانی خود را بپیراید و نفس زنگارزده خود را صیقل دهد و سبكبال شود. از همین رو بسیاری از روان‌شناسان، سفر حج را یكی از بهترین شیوه‌ها برای سلامت روانی و بهداشت روحی انسان می‌دانند.

بسیاری از افسردگی‌ها، اختلالات رفتاری، پرخاشگری و عصبیت و احساس گناه و عذاب وجدان كه انسان را آزار می‌دهد به واسطه سیر و سلوك عارفانه در حج درمان می‌شود و از بین می‌رود. در واقع سفر حج یك سفر شخصیت محور است كه آدمی با فاصله گرفتن از خود ظاهری‌اش به خود واقعی‌اش نزدیك تر می‌شود.

اولین مدرسه عشق که تأســـیس شده 

درس عشق علی و فاطمه تدریس شده

گـل ادم چـو سـرشـتن به کاه از عـلــی

اولـین کلمه که آمـوختن علـی بود علـی

چهارشنبه 29/9/1391 - 22:42 - 0 تشکر 579954

در سفرهای دنیوی نوع طبقه اجتماعی و پایگاه اقتصادی مسافران با مقصد و مكانی كه سفر می‌كنند همبستگی مثبت دارد، اما در این سفر انسان از هر پایگاه طبقاتی و اجتماعی كه باشد به یك مقصد واحد سفر می‌كند و همه رنگ‌ها و برتری‌های دنیوی در آنجا رنگ می‌بازد و همه به یك شكل و واحد در می‌آیند. این اتحاد رفتاری به لحاظ روان‌شناسی حائز اهمیت است.

چرا كه هم غم‌های جمعی تحملش راحت‌تر است و هم شادی گروهی فرح بخش تر. امكان كنش‌های جمعی و سنخیت و شباهت‌های رفتاری به واسطه اعمال مشترك در حج فرصتی فراهم می‌كند تا انسان‌ها از لاك خود بیرون بیایند و با گره خوردن به جمع از قید و بند فردیت خودخواهانه رها شده و دست كم از آن فاصله بگیرد.

این همبستگی كه تحت باورهای مشترك اتفاق می‌افتد در دنیایی كه آدمیان در سطح فردی و اجتماعی به جنگ و نزاع با هم مشغولند، غنیمت بزرگی است.

یكی از چالش‌های اجتماعی كه جوامع مدرن را رنج می‌دهد، گسست عاطفی و انسانی است كه به تنهایی انسان امروزی دامن زده است، اما در سفر حج آدمی بار دیگر فرصت می‌یابد تا در بستر اعمال مشترك این گسست‌ها و بریدگی‌ها را به وحدت و همبستگی بدل و لذت شیرین تفاهم انسانی را درك كند؛ به عبارت دیگر، باید سفر حج را یك فرصت تربیتی شمرد كه آدمی برابری، برادری و عرفان را عملا تجربه می‌كند.

پیچیدگی و دشواری زندگی اجتماعی باعث شده تا انسان در لابه‌لای نظام معیشتی گرفتار شود و خودش را فراموش كند. حج، تلنگری است تا آدمی از این استحاله روانی  اجتماعی خارج شود و با دور شدن از روزمرگی و ملال تكرار زندگی بار دیگر به آغوش آن باز گردد و به باسازی خود و زندگی‌اش بپردازد.

از منظر روان‌شناسی سفر حج یك اردوی تربیتی برای خودكاوی و خودسازی است كه به بهبود بهداشت روانی افراد كمك می‌كند و از منظر جامعه‌شناختی نیز الگو و مدلی برای تحلیل همبستگی و نظم و تفاهم اجتماعی است كه می‌تواند به عنوان یك موضوع علمی مورد بررسی قرار بگیرد. جالب این‌كه حج، جمعی‌ترین سفری است كه ماهیت فردی دارد.

یك نوع وحدت در عین كثرت و یك آشتی میان فردیت و جمعیت است و این تجربه‌ای است كه در موقعیت‌های دیگر زندگی كمتر نصیب انسان می‌شود. از منظر مطالعات فرهنگی، سفر حج تجربه‌ای ناب است كه تاویل‌پذیری و دلالتمندی بالایی دارد. نگارنده معتقد است حج به عنوان یك موضوع علمی می‌تواند مورد توجه علوم انسانی قرار گیرد.

مثلا سنجش روانی افرادی كه این سفر را تجربه كرده‌اند قبل و بعد از سفر در یك مطالعه تطبیقی بررسی شود تا آثار این سفر الهی اندازه‌گیری گردد. تجربه نشان می‌دهد سفر حج، تحولات اخلاقی و رفتاری عمیقی بر زائران داشته و به رضایت و بهداشت روانی آنها كمك شایانی كرده است.

این تجربه‌ها می‌تواند در یك فرآیند علمی تئوریزه شود تا وجوه روان‌شناختی آن مورد شناسایی قرار گیرد. شرایط قبولی حج به گونه‌ای است كه انسان باید با خصلت‌های منفی خود مبارزه كند و كینه، حسد، نفاق و دروغ را از درونش پاك سازد. این مساله دقیقا شبیه یك رفتاردرمانی شخصی است كه روان‌شناسان با تكنیك‌های علمی به معالجه بیماران خود می‌پردازند.

از این منظر حج دارای دو كاركرد روان‌شناختی است یكی تزكیه و درمان كژرفتاری‌ها و دیگری تعلیم و تكامل خصلت ‌های نیكو. در واقع خاصیت تربیتی حج دوسویه است هم سلبی است به معنی نفی و طرد خصلت‌های منفی و هم ایجابی است یعنی در رشد و پرورش رفتارهای مثبت موثر است.

به عبارت دیگر، در روان‌شناسی حج رفتار آدمی هم مبتنی بر خاموشی كنش‌های منفی و هم بر تقویت كنش ‌های مثبت بازسازی می‌شود و مكانیسم‌های كنترل رفتار در هردو شكل نفی و اثباتی فعال می‌گردد. در روان ‌شناسی از تكنیك‌های نمادین و نمایشی برای برون‌فكنی درد‌ها و رنج‌ها استفاده می‌شود.

این شیوه را در مناسك حج می‌توان در آئین‌هایی مثل؛ رمی جمرات (سنگ زدن به شیطان)، سعی صفا و مروه، احرام بستن، قربانی كردن و... بازیافت كه كاركردهای تربیتی اثربخشی دارد. مثلا یكی از روش‌هایی كه در درمان‌های روانشناختی توصیه می‌شود این است كه فرد افكار منفی خود را روی كاغذ بنویسد و آن را به دور بیندازد تا به وسیله یك ابزار خارجی به تخلیه و پاكسازی درونی كمك كند.

در حج سنگ‌زدن به شیطان و تبری جستن از او یك حركت نمادین و نمایشی است كه مبین همین مكانیسم است. ضمن این‌كه خود نیایش و دعا و عبادت به عنوان ماهیت ذاتی این سفر مهم‌ترین كنش‌هایی است كه به لحاظ روان‌شناسی اهمیت فوق‌العادهای دارد و به آرامش روانی افراد كمك می‌كند. گریه كردن و اشك ریختن حتی آثار مثبتی بر جسم آدمی می‌گذارد.

مجموعه این مناسك و مراسم‌ها دست‌كم از دیدگاه روان‌شناسی به بهبود سیستم روانی انسان كمك می‌كند. در پایان از این نكته نباید غافل ماند كه ارزش این سفر تنها در امتیاز‌هایی نیست كه به لحاظ روان‌شناسی بر شمردیم.

حج پر از رمز و رازهای معنوی و عارفانه است كه از هنرمند و فیلسوف و جامعه شناس گرفته تا پزشك و روان‌شناس و ادیب می‌توانند از منظر تخصصی خود به آن بنگرند و حقیقت‌های ارزشمندی را از درون آن كشف كنند.

روزنامه جام جم

اولین مدرسه عشق که تأســـیس شده 

درس عشق علی و فاطمه تدریس شده

گـل ادم چـو سـرشـتن به کاه از عـلــی

اولـین کلمه که آمـوختن علـی بود علـی

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.
  • وبگردی