• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
سينما و تلویزیون (بازدید: 181)
يکشنبه 19/9/1391 - 16:8 -0 تشکر 578176
«من مادر هستم»


مخاطب «من مادر هستم» کیست؟
فیلم من مادر هستم، ساخته فریدون جیرانی که اخیرا سر و صدای زیادی در محافل غیرسینمایی(!) به راه انداخته، مانند هر فیلم دیگری نکات مثبت و منفی قابل توجهی دارد. مواردی که هر کدام می‌تواند ارزش یا ضدارزش را ترویج دهد و سمبل و نمادی باشد برای همین سینمای انقلاب اسلامی که موافق و مخالف، آرزوی دستیابی به آن را دارند.

فیلم من مادر هستم از نظر فرم، فیلم‌نامه، طراحی صحنه، کستینگ، بازی‌ها و کارگردانی جزو فیلم‌های مطلوب اخیر سینما قرار می‌گیرد. فیلم کشش نسبی خود را دارد و بیننده را تا آخر با خود همراه می‌کند.

از فرم فیلم که بگذریم، محتوای فیلم قابل تامل است. محتوایی که به زعم مخالفان، عادی جلوه دادن برخی محرمات و در نهایت تنه‌ای به بحث قصاص را در پی دارد. اما موافقانی که غالبا سینمایی هستند و غالبا فقط فرم را می‌ بینند، به حسب این که فیلم از تکنیک و فرم خوبی برخوردار است، از آن دفاع می‌کنند!

فیلم من مادر هستم به طرح موضوع پرداخته، اما آن‌چنان که باید، راه حلی ارائه نداده است. متاسفانه در این فیلم هم شاهدیم که ورود اسلام و قرآن و روحانی به عنوان پیام‌آور اسلام در قسمت‌های تلخ و سیاه اتفاق می‌افتد که اصلا برای بیننده خوشایند نیست. همچنین دادگاه فیلم، دادگاه منفعل و ناقصی است که وجود آن را احساس نمی‌کنیم. حتی تصویری که از قاضی ارائه می‌شود، در قاب دوربین نامفهوم است. در مورد حکم قصاص هم باید همه‌ی جوانب گفته می‌شد تا بیننده خودش نتیجه‌گیری کند، نه این که فیلم به جای مخاطب فکر کرده و فقط حس را منتقل کند.

بحث من البته دفاع از این فیلم یا مخالفت با آن نیست. همانگونه که گفتم نکات مثبت و منفی قابل توجهی در این فیلم که هدف آن اصلاح جامعه است، مشاهده می‌شود که جای نقد و بررسی دارد. بحث من اما «مخاطب» این فیلم است.

خانواده‌ای با این درجه فساد که در فیلم نشان داده شده، به ظاهر یک خانواده ایرانی (و اتفاقا مسلمان) است که در همین کشور زندگی می‌کند. خانواده‌ای متمول که عادت‌های آنان، مخالف عادت‌های جامعه است. اعضای این خانواده و مجموعه شخصیت‌هایی که در این فیلم نشان داده شده، رفتار و عادت‌هایی دارند که جدای از مخالف شرع بودنشان، به هیچ وجه مساله مملکت ما نیست و مردم ما به آن دچار نیستند.

مگر چند درصد مردم کشورمان اینگونه‌اند که فیلم‌ساز مساله‌اش به تصویر کشیدن عواقب این رفتارها باشد؟ آیا جز این است که فقط برخی از مخاطبین بالای شهر نشین فضای این خانواده را درک کنند؟ بحث اینجاست که اگر در دادگاه‌های ایران فقط یک نمونه از چنین جرایم و پرونده‌هایی وجود داشته باشد، فیلم‌ساز به سراغ همان یک نمونه رفته و مساله‌اش می‌شود به تصویر کشیدن معضلی که در مقیاس با دیگر معضلات جامعه بسیار اندک رخ می‌دهد.

تا زمانی که فیلم سازان، نویسندگان و دست اندرکاران سینمای ما، جامعه شناسان خوبی نباشند و درد و مشکلات اصلی مردم کشورمان را نفهمند، فیلم‌هایشان با همین مخاطبین خاص و اندک روبرو خواهد بود. این‌روزها کسانی دم از تضعیف سینمای ایران و نبود فیلم‌های خوب می‌‌زنند که خودشان عضوی از سینمایی هستند که می‌توانستند برای بهتر شدنش قدمی بردارند. مگر فیلم‌های روی پرده را جز همین افراد می‌سازند؟

دوشنبه 20/9/1391 - 14:18 - 0 تشکر 578371


بازی با عرف و اخلاق در «من مادر هستم» فریدون جیرانی







کاراکترهای فیلم ارتباطات به‌شدت آزادانه‌ای با یکدیگر دارند و استفاده از مشروبات الکی و شرب خمر دائم آن‌ها تاییدیست بر روی این نکته که فیلم دست روی تابوهای اخلاقی و عرفی جامعه گذاشته و در داستان، آن‌ها را کاملا عادی نشان می‌دهد.








پایگاه خبری تحلیلی زنان‌پرس ـ فاطمه کیا: «من مادر هستم» از پر سر و صدا‌ترین فیلم‌های این سال‌ها به کارگردانی فریدون جیرانی، تهیه‌کنندگی سید غلامرضا موسوی و نویسندگی رحمان سیفی‌آزاد ساخته‌ی سال ۱۳۸۹ است.




فیلم، داستان زندگی دو خانواده مرفه را نشان می‌دهد که هر کدام بنا بر دلایلی در حال فروپاشیست. ناهید و نادر (هنگامه قاضیانی ـ فرهاد اصلانی)، پدر و مادر آوای ۱۹ ساله (باران کوثری) در حال جدایی از یکدیگرند و سیمین و سعید (پانته‌آ بهرام ـ حبیب رضایی) دل خوشی از زندگی با یکدیگر ندارند و سیمین چند سال است که در خارج از ایران اقامت دارد.




 بی‌بند و باری‌های اخلاقی و ارتباط‍‌های نادرستی که اعضای اصلی داستان در زندگی خود دارند همه را به هچل بزرگی می‌اندازد که تا آخر داستان درگیر آنند. 


سعید در حالی که مشاعر خود را به دلیل مصرف زیاد مشروبات الکلی از دست داده، به آوا که او هم حالی مشابه دارد تجاوز می‌کند. آوا وقتی شعور خود را بازمی‌یابد و بعد از آنکه می‌فهمد چه اتفاقی برایش افتاده، سعید را در منزلش به قتل می‌رساند. او از سعید باردار می‌شود و سیمین که از برادر سعید وکالت دارد و حالا ولی دم محسوب می‌شود برای گذشتن از حکم قصاص آوا، شرط می‌کند که بچه‌ی آوا بعد از به دنیا آمدن به او سپرده شود. جنین سقط می‌شود و حکم اجرا. داستان فیلم از زبان سیمین بیان می‌شود که به دلیل گرفتن انتقام و اجرا کردن حکم قصاص آوا، حالا یک بیمار روانیست.




در این یادداشت، خیلی نیت بر آن نیست که کلیت فیلم به بوته نقد سپرده شود. آن‌چه که می‌خواهیم نگاه بیشتری به آن داشته باشیم گزاره‌های مثبت و منفی فیلم است. گزاره‌هایی که شاید در چشم مخاطب رنگ بیشتری داشته باشد.









خدا در همین نزدیکی است
دوشنبه 20/9/1391 - 14:27 - 0 تشکر 578372



نکات منفی ،  نکات منفی ،  نکات منفی ،  نکات منفی   













شاید یکی از اهداف فیلم، تقبیح و غیرانسانی نشان دادن حکم قانونی و شرعی قصاص باشد. تا جایی که سیمینی که حق قانونی و شرعی‌اش (بدون در نظر گرفتن خلاهای قانونی فیلم) گرفتن قصاص از قاتل شوهرش است تا این حد گرفتار عذاب وجدان نشان داده می‌شود که به یک بیمار روانی تبدیل شده. شاید نه! حتما یکی از اهداف همین بوده! چرا که صحنه‌های پایانی فیلم که آوا را برای اعدام می‌برند، او و دوست پسرش (که حالا نقش داماد را گرفته) با لباس عروسی و کت و شلوار دامادی به قتلگاه برده می‌شوند! صحنه‌ای کاملا رمانتیک و احساسی که با حضور فاجعه‌ای به نام قصاص اشک را به چشم مخاطب خواهد آورد. البته این یک سکانس حذف‌شده از نسخه‌ی در حال اکران فیلم است.









صحبت از خلاهای قانونی موجود در فیلم شد. «قواعد شرعی و قانونی مواردی را پیش بینی کرده است که قاتل با وجود کشتن مقتول مستوجب قصاص نیست؛ در همین رابطه ایرادی مهمی که به فیلم «من مادر هستم» وارد است نادیده انگاشتن همین مورد است به گونه‌ای که موجب شده کارگردان با مقدمه چینی اشتباه و غیر حقوقی از حادثه قتل «سعید»، موضوعی حقوقی، قتلی را که مستند به تبصره ۲ ماده ۲۹۵، قاتل (یعنی آوا) می‌تواند «سعید» را به اعتقاد مهدور الدم بودن کشته باشد و مطابق این ماده محکوم به قصاص نشود و حتی از پرداخت دیه نیز معاف شود را منتج به قصاص کرده است؛ سعید در این فیلم می‌تواند «مهدور الدم» محسوب شود و دلائل زیادی بر این امر وجود دارد؛





 اولا، زنای سعید، از نوع زنای به عنف است چرا که بدون رضایت «آوا» به او تجاوز می‌کند؛ لازم به توضیح اینکه، هیچ حقوقدانی تردید ندارد که رضایت ظاهری در حالت مستی، رضایت حقیقی محسوب نمی‌شود؛ ثانیاً این زنا می‌تواند از مصادیق زنای محصنه و مستحق قتل و بنابراین، زانی مهدورالدم باشد. به فرض که اثبات «زنای به عنف» در دادگاه دشوار باشد، برای معافیت آوا از قصاص، صرف «اعتقاد به مستحقِ کشتن بودن» مقتول یعنی سعید کافی است و به مجرد همین اعتقاد، می‌تواند از مجازات قصاص معاف شود. باز، ذکر این نکته ضروری است که از نظر حقوقدانان، برای اعتقاد به مهدورالدم بودن، اثبات وجود این اعتقاد کافی است و ضرورتی ندارد فرد واجد اطلاعات دقیق فقهی باشد و معنا و مصادیق مهدورالدم بودن را بداند.» – مهدی جهانشیری؛ کار‌شناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. این طور به نظر می‌رسد که کارگردان برای رسیدن به هدفی که در بالا به آن اشاره شد عجله‌ی زیادی به خرج داده است.









کاراکترهای فیلم ارتباطات به‌شدت آزادانه‌ای با یکدیگر دارند. آوا بعد از کشمکش‌های پدر و مادرش با یکدیگر، با سعید که او را عمو صدا می‌زند و دوست پدرش است زندگی می‌کند که منجر به‌‌ همان اتفاق خاص می‌شود. سعید، نادر را به دنبال همسرش سیمین، که به تازگی به تهران برگشته به فرودگاه می‌فرستد با این بهانه که «دوست دوران جوانی تو است، برو دنبالش»! صبح زود سیمین به خانه‌ی نادر می‌آید و با او به صحبت می‌نشیند. این ارتباط‌های این سبکی بسیار عادی نشان داده می‌شود. حتی وقتی نادر از گذشته‌ی خود در دادگاه و از ارتباطی که با سیمین داشته که منجر به بارداری وی شده حرف می‌زند و پرده از یک راز ۲۵ ساله برمی دارد، عکس‌العمل خاصی از ناهید و آوا، همسر و فرزند وی دیده نمی‌شود.


استفاده از مشروبات الکی و شرب خمر دائم کاراکترهای فیلم هم تایید دیگریست بر روی این نکته که فیلم دست روی تابوهای اخلاقی و عرفی جامعه گذاشته و در داستان، آن‌ها را کاملا عادی نشان می‌دهد. تا جایی که وقتی نادر وارد خانه می‌شود، جای نوشیدن یک لیوان آب، درشیشه مشروب را باز می‌کند. نوشیدنی سر میز شامشان مشروب است و در یخچالشان به وفور این شیشه‌ها یافت می‌شود. گمان می‌رود یکی از دلایل مهم اعتراض‌های این روزهای اقشار گوناگون به این فیلم، همین نکته‌ها باشد.







بعد از اتفاقی که برای آوا می‌افتد، خانواده به راحتی او را می‌پذیرد و به حمایت و دفاع از وی بر می‌آید. کوچک‌ترین اعتراضی از سوی پدر و مادر وی در رابطه به مصرف بیش از حد مشروبات الکلی توسط آوا یا حتی بالا‌تر از آن، ارتباطی که با سعید برقرار کرده است صورت نمی‌گیرد. مادری که به شدت مخالف ارتباط آوا با پدرام (دوست پسر آوا) ست و دائما به او یادآوری می‌کند که من نگران آینده‌ی توام و به همین دلیل بار‌ها با آوا و پدرام درگیری‌های لفظی پیدا می‌کند، حالا و با وجود چنین اتفاقاتی، دخترش را کوچک‌ترین سرزشی نمی‌کند و حمایت‌هایش را از وی بیشتر می‌کند.



 این موضوع جای سوال دارد که چرا شخصیت مادر آوا که به تعبیری نقش اول معنوی فیلم است این همه تناقضات رفتاری دارد؟ یا اینکه چرا ارتباط آوا با پدرام برای مادر تا این حد ثقیل است اما اتفاقی که برای آوا افتاده به راحتی برایش هضم می‌شود؟ نمی‌توان این ایراد را متوجه شخصیت‌پردازی فیلم دانست. شاید این موضوع را هم بتوان ذیل «عادی‌سازی تابوهای اخلاقی و عرفی جامعه» تحلیل کرد.





پدرام، دوست پسر آوا، کسی که قصد ازدواج با او را دارد نیز کوچک‌ترین مشکل و مخالفتی با اتفاقی که برای آوا افتاده ندارد! او بعد از مطلع شدن از ماجرا، حضور دائمی در دادگاه‌ها دارد و همچنان به خانواده وی می‌گوید که او را دوست دارد. از او حمایت می‌کند تا آنجا که تا پای پوشیدن لباس دامادی هم می‌رود. یکی از نکات خنده دار فیلم از نگاه حاضرین در سالن سینما، صحنه‌های مربوط به عکس العمل‌های پدرام به ماجرای آوا بود.









خدا در همین نزدیکی است
دوشنبه 20/9/1391 - 14:32 - 0 تشکر 578373




نکات مثبت:








یکی از نکات مثبت فیلم به چالش کشیدن سبک زندگی روشنفکری‌ست. ناهید و نادر و سعید هر سه تحصیلکرده و سیمین نیز پاریس‌نشین است. مرفه‌اند و درگیر قید و بندهای اخلاقی هم نیستند. همین بی‌قیدی‌های آن‌هاست که اتفاقات گفته شده را برای آن‌ها می‌سازد. چرا که اتفاق اصلی فیلم در پی مستی و ارتباط آزادانه سعید و آوا افتاده است. نادر حین بازخوانی خاطرات ۲۵ سال پیشش یادآوری می‌کند که به دلیل نداشتن قید و بندهای اخلاقی و روابط بی‌حد و مرزشان کار به بارداری سیمین و در پی آن سقط جنین وی رسید.






+ داستان، مکافات عمل را به خوبی نشان می‌دهد. اگر روزی نادر با سیمین ارتباط نامشروعی برقرار کرده و سقط جنین غیر اصولی، سیمین را برای همیشه نابارور کرده است حالا بعد از چرخش روزگار، اتفاقی این‌چنینی برای دختر نادر می‌افتد که این بار نه ناباروری که مرگ سهم دختر وی می‌شود. یکی از نکات مثبت فیلم، به تصویر کشیدن خوب «دنیا دار مکافات است» می‌باشد.




+ از دیگر نکات مثبت فیلم، نمایش نتیجه شرب خمر است. با اینکه به تصویر کشدن نتایج آن، مجوزی برای عادی سازی و نمایش خود آن نیست، اما همین که تمام مکافات داستان از نتایج استعمال مشروبات الکلی رقم می‌خورد، کمی از قبح به نمایش درآوردن آن کم می‌کند.






ناهید، به عنوان مادر آوا (جدا از تناقضی که در رفتار وی در مواجهه با اتفاقی که برای آوا افتاده دیده می‌شود)، زنی است که برای فرزندش خوب مادری می‌کند. با اینکه پایبندی خاصی به نادر و زندگی با وی ندارد و با وجود داشتن یک خانواده‌ی از هم پاشیده، اما زندگی و آینده‌ی آوا برای او مهم است. مانند تمام مادران دیگر دخترش را کنترل می‌کند (او اتفاقی که برای آوا افتاده است را ناشی از اعتماد زیاد به سعید می‌داند نه بی‌توجهی به روابط دخترش). سعی می‌کند به دخترش بقبولاند که با وی زندگی کند تا کنترل و حمایت بیشتری روی دخترش داشته باشد. قتل اتفاق افتاده را به گردن می‌گیرد و اینطور به دروغ اعتراف می‌کند که «قصد داشتم بعد از جدایی از نادر با سعید ازدواج کنم اما سعید پاپس کشید، و همین انگیزه‌ای برای قتل شد» تا با تمام زندگی‌اش از دخترش حمایت کند.
در آخر، هنگامی که آوا را برای اعدام می‌برند، در میان آن همه استرس و اضطراب و پریشانی آوا، از او می‌پرسد که آیا می‌خواهد به خانه برویم؟ و این نشان از اوج حمایت عاطفی و روانی مادر از فرزند دارد. با اینکه ایرادات و اشکالاتی به شخصیت ناهید – همانطور که در بالا ذکر شد – وارد است و با اینکه وی همسر خوبی برای نادر نیست اما او مادر خوبی برای آواست.








(منبع: زنان پرس) 






خدا در همین نزدیکی است
برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.