• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن امور تربیتی > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
امور تربیتی (بازدید: 429)
دوشنبه 13/9/1391 - 20:21 -0 تشکر 577350
تربیت اجتماعی از دیدگاه علوی

« به نام خداوند بخشنده و مهربان »

از دیدگاه امام علی علیه السلام مسلمانان در جامعه اسلامی با یكدیگر برادر بوده و میان آنها حقوق و تكالیفی وجود دارد: «ولأخیك علیك مثل الذی لك علیه ؛ هر حقّی تو به گردن برادرت داری، او هم به گردن تو دارد».

از سوی دیگر، حضرت معیار جامعی برای انتخاب رفتار مناسب و شایسته در برابر سایر برادران دینی به دست می دهد كه انسان با به كار بستن آن می تواند جامعه اسلامی را به گلستان ابدی تبدیل نماید، و با داشتن این قاعده كلّی، دیگر نیاز چندانی به تعیین مصادیق در برخوردهای اجتماعی باقی نمی ماند.

حضرت می فرماید: «ایّ كلمة حكم جامعة ان تحبّ للناس ما تحبّ لنفسك و تكره لهم ما تكره لها. چه سخن حكیمانه جامعی است كه هر چه برای خود می خواهی، برای مردم نیز همان را بخواه و آنچه برای خود نمی پسندی، برای آنان نیز نپسند.»

دوشنبه 13/9/1391 - 20:30 - 0 تشکر 577352

هدف از تربیت اجتماعی چیست؟


مربیان از تربیت اجتماعی كودكان و نوجوانان در پی چه مقصودی هستند؟


برخی هدف از تربیت اجتماعی كودك را در وهله اوّل، ایجاد آمادگی برای انطباق با محیط اجتماعی می دانند.

دوشنبه 13/9/1391 - 20:35 - 0 تشکر 577356

از مطالعه و تعمّق در گفتارها و سفارش های حضرت علی علیه السلام به فرزندانش می توان منشور جامعی از شیوه های تربیت اجتماعی را استخراج كرد؛ از جمله:


الف) شناخت و استدلال


ب) شیوه موعظه


ج) الگوپذیری


د) رعایت اعتدال


ه.) مشورت


و) تجربه تاریخی

ز) زمان شناسی



دوشنبه 13/9/1391 - 20:37 - 0 تشکر 577358

الف) شناخت و استدلال


از كلمات و سیره امام علی علیه السلام در توصیه هایی كه به فرزندانش در باب تربیت اجتماعی فرموده، استفاده می شود كه ایشان اصرار دارند كه فرزندان با موضوع دقیقاً آشنا شده و جوانب مختلف آن را مورد موشكافی قرار دهند. و حضرت خود بارها در توصیه های تربیت اجتماعی به استدلال و برهانهای مناسب مبادرت ورزیده است و این مطلب به انسان شناسی حضرت بازمی گردد؛ حضرت انسان را دارای عقلِ خلاّق و مبتكر در نظر گرفته كه برای رفتارهایش توجیه عقلانی جستجو می كند، برخلاف روش بكر كه بر اساس محرّك و پاسخ و تشویق و تنبیه، روش تربیتی خود را استوار كرده و قوه خرد آدمی را از نظر دور نگه داشته است.


حضرت به فرزندش امام حسن علیه السلام می فرماید: «و استدلل علی ما لم یكن بما كان فانّما الاُمور اشباه ؛ بر اموری كه هنوز محقّق نشده، به واسطه اموری كه تحقّق یافته، استدلال كن زیرا امور، شبیه یكدیگرند.»


حضرت برای مباحث تربیتی، فرزندش را سفارش به استدلال كرده و روش آن را به او آموخته است.

دوشنبه 13/9/1391 - 20:40 - 0 تشکر 577361

ب) شیوه موعظه


امام علی علیه السلام برای تربیت فرزند در عرصه های اجتماعی، گاه به موعظه و نصیحت پرداخته و با لحنی آكنده از مهر و محبت و دلسوزی، به راهنمایی فرزند خود همّت گماشته است. در بیشتر نصایح و مواعظ حضرت عبارت «یا بُنیّ؛ ای فرزندم!» مشاهده می شود؛
از جمله: «ای بنیّ انّی لما رَأَیتُنی قد بلغت سنّاً و رأیتنی ازداد وهناً بادرتُ بوصیّتی الیك و اوردتُ خصالاً منها قبل
أن یعجل بی اجلی،
پسر جان! چون نگریستم كه پا به سال نهاده ام و روز به روز سستی و ضعفم می افزاید، چنان دیدم كه اندرزها و سفارش های لازم را به تو بگویم، پیش از آنكه دست اجل گریبانم را بگیرد.»

دوشنبه 13/9/1391 - 20:43 - 0 تشکر 577362

ج) الگوپذیری


یكی از بهترین راههای تربیت اجتماعی، ارائه الگوی مناسب و شایسته است؛ قرآن كریم وجود مقدّس پیامبر را بهترین الگوی انسانها بیان كرده و می فرماید: «لقد كان لكم فی رسول الله اسوةٌ حسنةٌ»؛ برای شما در شخصیت رسول خداصلی الله علیه وآله الگوی نیكویی است.


به طور كلّی، الگوها نقش تعیین كننده ای در رشد یا انحطاط انسانها دارند، و معمولاً انسان تمایل دارد در تمامی گفتار و كردار و حركات و سكنات، از مقتدا و الگوی خود تبعیت نماید.


برای اینكه فرایند تربیت اجتماعی تسهیل گردد، می بایست الگوهایِ اجتماعی مناسبی برای فرد  ترسیم كرد تا او بتواند با آنها ارتباط عاطفی ایجاد كرده و مجذوب او گردد. كودكان می بایست ارزشهای موجود را در رفتار والدین و مربّیان خود تجسّم ببینند.


حضرت علی علیه السلام با توجّه به این اصل بنیادین، می فرماید: «ولیتأس صغیركم بكبیركم و لیرؤف كبیركم بصغیركم و لاتكونوا كجفاة الجاهلیة لا فی الدّین تتفقّهون و لا عن الله تعقلون؛ می بایست كوچكترها به بزرگترها تأسّی و اقتدا نمایند و بزرگترها باید به كوچكترها مهربانی كنند و مانند جفاكارانِ جاهلیت نباشید كه نه در دین تفقّه كنید و نه درباره خدا بیندیشید.»

دوشنبه 13/9/1391 - 20:46 - 0 تشکر 577364

د) رعایت اعتدال


انسان دارای ابعاد و حوزه های متعدّدی در رفتار اجتماعی است كه دل باختگی به برخی عرصه ها و غفلت از دیگر موارد، موجب رشد نامتعادل و در نتیجه نقصان شخصیت اجتماعی خواهد شد. كار، عبادت، درس خواندن، دوستی، تفریح، مسافرت و... مقولاتی است كه انسان در زندگی با آنها برخورد دارد؛ طبقه بندی و قرار دادن هر یك در جایگاه خود، می تواند زندگی شیرین و آرام و در عین حال با نشاطی را برای انسان به همراه داشته باشد.


امیرمؤمنان علیه السلام در این زمینه می فرماید:« بر تو باد در تمامی كارها میانه روی را پیشه سازی، پس هر كس از اعتدال و میانه روی تجاوز نماید، ستم كرده و كسی كه راه اعتدال در پیش گیرد، عدل را رعایت نموده است.»


حضرت در هنگام شهادت به فرزندش خطاب می كند: « در امور زندگی و انجام عبادت، معتدل و میانه رو باش.»

دوشنبه 13/9/1391 - 20:50 - 0 تشکر 577367

ه.) مشورت


مشورت در كارها، موجب شكوفایی استعدادهای درونی افراد شده و زمینه الفت و مهربانی آنها را آماده می سازد. قرآن كریم به پیامبر اكرم دستور می دهد كه در امور مربوط به مردم، با آنها مشورت نماید. «و شاورهم فی الأمر»


باید به فرزندآموخت كه در امور پیچیده اجتماعی از سر خامی برخورد نكند و پیوسته از نظرات و افكار دیگران استفاده نماید.


حضرت علی علیه السلام در مورد اهمیت مشورت می فرماید: « مشورت و نظرخواهی از دیگران، عین هدایت است و كسی كه تنها به فكر خود اعتماد نماید، خویشتن را به خطر انداخته است.» حضرت در سفارش به فرزندش امام حسین علیه السلام می فرماید: «هر كس در مسائل زندگی در چهره نظرات گوناگون نیك بنگرد، مراكز اشتباه را دریابد.»


وقتی انسان نظرات مختلف پیرامون یك موضوع را مطالعه كند و آنها را با یكدیگر مقایسه نماید، می تواند راه صحیح را تشخیص داده و خطاها را شناسایی و از آنها پرهیز كند.

دوشنبه 13/9/1391 - 20:52 - 0 تشکر 577368

و) تجربه تاریخی


مطالعه تاریخ و درك تجارب ارزنده ای كه از زندگی گذشتگان به دست می آید، می تواند چراغ فروزانی برای مسیر آینده انسان ترسیم كند. یافتن علل و عوامل رشد و انحطاط گذشتگان و تفكّر در عاقبت زندگی آنان، در تربیت اجتماعی بسیار اهمیت دارد.


بر همین اساس، امام علی علیه السلام به فرزندش امام حسن علیه السلام مطالعه تاریخ و درس گرفتن از سرنوشت آنان را توصیه كرده است: «سرگذشت پیشینیان را بر آن (قلبت) عرضه كن، مصائب گذشتگان را به یادش آور، در شهر و دیار و آثار آنان سیاحت كن و بنگر كه چه كردند؟ كجا بار افكندند، از چه عزیزانی دل شستند و رفتند؟!»


در جای دیگر، می فرماید: «من به اندازه گذشتگان عمر نكرده ام، ولی چندان در رفتار آنان نگریسته ام و در اخبارشان اندیشیده ام و در باقی مانده آثارشان سیر كرده ام، كه همانند یكی از آنان گشته ام. بلكه چون از همگی اخبارشان آگاهی یافته ام، گویی از اوّل تا به آخر همراهشان بوده ام، و روشنی ها را از تیرگی ها و سودها را از زیان ها بازشناخته ام و از هر چیز، گزیده اش را ویژه تو ساختم.»


آری، حضرت با این روش می خواهد تجارب ارزشمند گذشتگان را در كوتاه ترین زمان ممكن در اختیار فرزندش قرار دهد تا او با انتخاب راه صحیح، آینده خویش را درخشان سازد.

دوشنبه 13/9/1391 - 20:54 - 0 تشکر 577371

ز) زمان شناسی


هر كاری را نمی شود در هر زمانی انجام داد؛ هر زمانی را برای عملی ساخته اند و از این روی می بایست تناسب فعل و زمان و مقتضیات آن را در نظر گرفت.


تربیت - به ویژه در عرصه اجتماعی آن - به زمان و وقت مناسب خود احتیاج دارد تا شكوفایی لازم را پیدا كرده و موجب رشد شخصیت آدمی گردد.


حضرت علی علیه السلام با درك عمیق «زمان شناسی» به فرزند خود یادآور می شود كه این فرصت نوجوانی برای رشد و تربیت تو بسیار مناسب است و باید از آن بهره كافی ببری. آن حضرت می فرماید:
«پس آن گونه كه پدری مهربان نیكی ها را برای فرزندش می پسندد، من نیز بر آن شدم تو را با خوبی ها تربیت كنم؛ زیرا در آغاز زندگی قرارداری، تازه به روزگار روی آورده ای، نیّتی سالم و روحی باصفا داری.»


و در جای دیگر، می فرماید:
«همانا قلب نوجوان همچون زمین ساده ای است كه هر بذری را می پذیرد. من پیش از آن كه قلب تو سخت و عقلت (به مطالب گوناگون) گرفتار و مشغول گردد، به تربیت تو مبادرت كردم.»

منبع : مجله کوثر ، شماره 59

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.