• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن امور تربیتی > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
امور تربیتی (بازدید: 2154)
شنبه 29/7/1391 - 22:33 -0 تشکر 567904
اهمیت نقش معلمان در تعلیم و تربیت نوجوانان

« به نام خداوند بخشنده و مهربان »

سلام

محیط گرم و صمیمی خانه،اولین‌ مدرسه ی فرزندان است.والدین با انتقال‌ ارزش‌های اخلاقی و الهی نقش مهمی در تربیت فرزندان و پرورش شخصیّت اخلاقی‌ و اجتماعی آنان بازی می‌کنند.جامعه ، مدرسه‌ را برای ایفای رسالت تربیتی به وجود آورده‌ ؛بنابراین نقش مدرسه نیز در تربیت‌ شاگردان حایز اهمیّت بسیار است.درس‌ خواندن فقط بخش کوچکی از تربیت در مدرسه است و شاگردان،به خصوص در دورهء نوجوانی،به تربیت عمیق اخلاقی، اجتماعی و معنوی نیاز دارند که باید درمدرسه صورت گیرد.مسئولیّت معلمان نیز تنها در انتقال مطالب درسی به شاگردان‌ خلاصه نمی‌شود؛زیرا این درس‌ها جواب‌گوی نیازهای پرورشی آن‌ها نیست؛ زیرا به عقیده ی صاحب‌نظران آموزش باید به گونه‌ای باشد که در طرز تفکر و عقاید شاگردان نیز تغییراتی به وجود آورد تا سبب‌ ایجاد رشد عقلانی و اخلاقی گردد که همانا هدف نهایی تعلیم و تربیت است.

برای رسیدن به این هدف،معلمان باید به شاگردان کمک کنند ارزش‌های وجودی‌ خویش را بشناسند و در راه فعلیّت بخشیدن‌ به استعدادهای سازنده‌ای که دارند،کوشش‌ کنند.اما این‌ها جز از طریق‌ آشنایی معلمان با مسایل‌تربیتی،روانی و اجتماعی نوجوانان میسّر نمی‌شود.آنچه در ادامه می‌آید،اشاراتی به ویژگی‌های یک معلم‌ و مربی متعهد و مسئول و نقش راهنمایی او در تکوین شخصیت نوجوانان است.

 


شنبه 29/7/1391 - 22:52 - 0 تشکر 567918

1-برقراری رابطهء عاطفی:


معلمان باید با برقراری رابطه عاطفی دو جانبه سبب جلب‌ اعتماد شاگردان خود شوند.این‌ ارتباط باید به نحوی باشد که شاگردان‌ همواره وجود فردی دل‌سوز و علاقه‌مند به‌ سعادت خویش را در کنار خود احساس کنند و در هنگام ضرورت مشکلاتشان را با او در میان بگذارند.


2-آشنایی با روان‌شناختی رشد:


معلمان باید با اصول روان‌شناسی رشد آشنا باشند و رشد جنبه‌های متفاوت شخصیّتی‌ شاگردان،مانند جنبه‌های بدنی،عقلانی، اخلاقی،اجتماعی،عاطفی و...را مورد توجه قرار دهند و بدانند که این‌ها باهم‌ مجموعه کاملی را تشکیل می‌دهند و نادیده‌ گرفتن هریک از این جنبه‌ها سبب می‌شود که رشد به صورت متناسب و موزون صورت‌ نگیرد.

شنبه 29/7/1391 - 22:54 - 0 تشکر 567921

3-اطمینان از یکسان بودن ارزش‌های‌ حاکم بر خانه و مدرسه:


تضاد ارزش‌های حاکم بر خانه و مدرسه‌ باعث ایجاد تضاد در شخصیت‌ نوجوانان می‌شود و هرگونه‌ تلاش در زمینه‌های تربیتی را بی‌اثر می‌کند.معلمان باید از ارتباط با والدین‌ شاگردان به جهت‌ شناخت بهتر،مبادله تجارب تربیتی و اطمینان از یکسان بودن ارزش‌های حاکم بر مدرسه و خانه برای پیشبرد اهداف‌تربیتی استفاده کنند.


4-توجه به تفاوت‌های فردی:


تفاوت‌های فردی از دیگر اصولی است که‌ روان‌شناسان در زمینه رشد مورد توجه قرار می‌دهند.به دلیل وجود تفاوت‌های فردی‌ در شاگردان در زمینه‌های هوشی،وضع‌ اجتماعی و خانوادگی،استعدادها و توانایی‌ها و با در نظر گرفتن محدودیت‌های‌ آنان ارزش قایل شوند و به همان نسبت آن‌ها را مورد تشویق قرار دهند.به خصوص‌ انتظاراتی بالاتر از توانایی‌های نوجوانان‌ نداشنه باشند؛زیرا ناتوانی نوجوانان برای‌ تأمین خواسته‌ها و انتظارات بزرگسالان، سبب بروز ناآرامی و نوسانات روحی‌ می‌گردد و مانع اعتماد به نفس نوجوانان‌ می‌شود.

شنبه 29/7/1391 - 22:56 - 0 تشکر 567923

5-تشویق به هدفمند بودن:


در شرایطی‌ که نوجوانان نتوانند به کمک خانواده، خط مشی معین را انتخاب و در زندگی دنبال‌ کنند،معلمان می‌توانند با تشویق آنان به‌ هدفمند بودن،به استعدادهای آن‌ها جهت‌ دهند و باعث تسریع فعالیت‌های آنان شوند.


6-فراهم آوردن شرایط ابراز وجود در کلاس:


معلمان باید همانند خانواده،فضایی‌ ایجاد کنند که در آن امکان ابراز وجود و بیان‌ عقاید و افکار،هنر،عواطف و احساسات‌ نوجوانان فراهم گردد.ارضای این نیاز،در تأمین امنیت روانی،رشد قوه ابتکار و خلاقیت شاگردان،افزایش اعتماد به نفس و رشد شخصیت اجتماعی آنان تأثیر بسزایی دارد.زیرا نوجوانان اگر نتوانند از راه‌های مثبت و سازنده مانند درس و ورزش و هنر ابراز وجود کنند،از راه‌های ضد ارزش‌های‌ اجتماعی وارد می‌شوند.

شنبه 29/7/1391 - 22:58 - 0 تشکر 567925

7-تأمین أمنیت روانی:
همانند خانواده‌ها،که باید با ارضای نیازهای‌ عاطفی،روانی و معیشتی فرزندان محیط مساعدی را فراهم آورند،معلمان نیز باید در مدرسه جوی را حاکم کنند که امنیّت روانی‌ شاگردان،به خصوص در دوره بلوغ و نوجوانی،تأمین گردد.چه بسیار نوجوانانی‌ که از خانواده‌های متشنج و بدون برخورداری‌ از کمترین وابستگی عاطفی به سر می‌برند و از مدرسه به منزله پناهگاهی برای تسکین آلام‌ درونی و جبران کمبودهای عاطفی خود و نیز فرا گرفتن دروس استفاده می‌کنند.در این صورت،فراهم آوردن محیط مساعدی‌ در کلاس،سبب کاهش تنش و اضطراب این‌ قبیل شاگردان می‌شود،امکان درس خواندن‌ را برای آن‌ها به وجود می‌آورد و قدرت‌ تحمّل آن‌ها را در برابر مشکلات افزایش‌ می‌دهد.عکس آن زمانی است که مدرسه نیز نتواند خلأ عاطفی و روانی این قبیل شاگردان‌ را پر کند.در این صورت،که نوجوان خود را تنها و بی‌پناه حس می‌کنند،به دام افراد ناباب می‌افتند زمینه خلاف‌کاری‌های آنان‌ فراهم می‌شود.

شنبه 29/7/1391 - 23:0 - 0 تشکر 567926

8-حفظ حرمت شاگردان:


با توجه به‌ آن‌که نوجوانان در حال هویّت‌یابی و شخصیت‌سازی هستند و بیش از بزرگسالان‌ به محبّت و احترام نیاز دارند،معلمان باید همواره حقوق و حرمت نوجوانان را حفظ کنند،فضایل اخلاقی آن‌ها را ارج نهند و از کوچک‌ترین فرصت‌ها برای ستودن‌ لیاقت‌ها،مهارت‌ها و قابلیّت‌های آنان بهره‌ بگیرند تا احساس احترام به خویشتن در آن‌ها تکامل یابد.از این احساس احترام به نفس، خصوصیات زیادی ناشی می‌شود که ضامن‌ سعادت حال و آینده نوجوان خواهد بود.کسی که از احترام به نفس برخوردار است، از ارزش‌های وجودی خویش خبر دارد و در راه شکوفایی آن‌ها به پا می‌خیزد و به رشد و دوام آن‌ها می‌افزاید.


شنبه 29/7/1391 - 23:2 - 0 تشکر 567928

9-کمک به داشتن استقلال عاطفی:


میل تعلق به گروه،در همه انسان‌ها،به‌ خصوص در سنین نوجوانی،وجود دارد.در نتیجه،معلمان باید با شاگردان منزوی با دقت بیشتری رفتار کنند و بدانند که سازگاری‌ اجتماعی و ارتباط صحیح با دیگران،به‌ خصوص همسالان،از زمره مشکلاتی است‌ که نوجوانان با آن روبه‌رو هستند.معلمان‌ می‌توانند با کمک سایر اولیای مدرسه و از طریق فعالیت‌های غیر رسمی مانند تشکیل‌ انجمن‌ها و میهمانی‌ها و دادن مسئولیت به‌ شاگردان،در فعالیت‌های تربیتی به افزایش‌ احساس اندیشمندی در شاگردان و در نتیجه‌ سازگاری اجتماعی آن‌ها کمک کنند.به‌ عقیده صاحب‌نظران،اجتماعی شدن و برقراری روابط صحیح با گروه همسالان هم‌ در اجرای استقلال عاطفی به نوجوانان کمک می‌کند و هم در ارتقای فضایل اخلاقی آن‌ها موثّر است.


10-رشد قوهء قضاوت صحیح:


معلمان‌ باید استفاده از روش علمی‌را در آموزش‌ رشته‌های گوناگون علمی،اجتماعی، انسانی برای حل کلیه مسایل زندگی اجتماعی‌ به شاگردان بیاموزند تا به رشد قوه قضاوت‌ صحیح در آن‌ها کمک کنند.زیرا در یک‌ معنی قضاوت صحیح در واقع همان طرز تفکر علمی و اساسی تعلیم و تربیت است.«بنابراین،کار مهم مربی آشنا ساختن‌ شاگردان با روش علمی و طرز اجرای آن در حل مسایل زندگی است.»

شنبه 29/7/1391 - 23:6 - 0 تشکر 567930

11-مشارکت شاگردان در فرآیند فراگیری:


معلمان باید با شرکت دادن‌ شاگردان در فعالیّت‌های تربیتی و آموزشی و گروهی،ضمن بهره‌گیری در نظریات و پیشنهادهای آن‌ها روح همکاری را تقویت‌ کنند و آنان را در فرآیند فراگیری،رشد و اجتماعی شدن سهیم سازند.«پیدایش و نفوذ روش‌های جدیدتربیتی ازقبیل فعّالیت‌های‌ گروهی،بحث‌های دسته‌جمعی،تنظیم‌ نقشه کار ازطرف شاگردان،ارتباط صحیح‌ گوناگون،همه فرصت‌های خوبی برای‌ توسعه و رشد روح همکاری در مدرسه به‌ وجود می‌آورد.»


12-خودداری از مقایسه شاگردان:


معلمان باید از مقایسه شاگردان،اعمال‌ تبعیض و تحقیر و...،که سبب بروز کینه و خشم در شاگردان به خصوص در سنین‌ نوجوانی می‌شود،به شدت خودداری کنند.


13-استفاده از ارزشیابی‌های قابل‌ اعتماد:


«انسان مادام که خود و توانایی‌ها و امکانات خود را نشناسد نخواهد توانست‌ درباره خود تصمیم بگیرد و یا از استعدادهای‌ خود به نحو مطلوب استفاده کند.»معلمان‌ باید با ارزش‌یابی صحیح و قابل اعتماد، شاگردان را از توانایی‌های خود آگاه سازند، آنان باید هنگام ارزشیابی با دادن سؤال‌های‌ مناسب و استفاده نکردن از امتحان به مثابه‌ وسیله ارعاب،به کاهش اضطراب شاگردان‌ کمک کنند؛زیرا هدف از ارزش‌یابی، سنجش قدرت فکری،ابتکار،معلومات و کوشش شاگرد است برای یادیگری بهتر.

شنبه 29/7/1391 - 23:11 - 0 تشکر 567931

14-کمک به استقلال نوجوانان از طریق‌ عضویت در گروه‌های گوناگون:


از آن‌جا که زمینه‌های کسب استقلال مثل کسب‌ بسیاری از خصوصیّات باید از کودکی و از طریق خانواده فراهم شود و به مرور پرورش‌ یابد،هرگونه سهل‌انگاری و ناآگاهی والدین‌ از این امر سبب می‌شود که بعضی بچه‌ها در سنین نوجوانی در عین گرایش به مستقل‌ شدن،ازقبول مسئولیت بترسند؛زیار هرگز اجازه اظهارنظر و تصمیم‌گیری و قبول‌ مسئولیت در مورد مسایل خود و خانواده را نداشته‌اند.بنابراین،از وظایف معلمان‌ است که با فراهم آوردن زیمینه‌های عضویت‌ نوجوانان در گروه‌های گوناگون ورزشی، هنری و ادبی،زمینه‌ای برای عمل مستقل‌ آنان ایجاد کنند و نوجوانان را در جهت احراز هویّتی مستقل و متکی به خود یاری رسانند تا راه برای پذیرش نقش‌های گوناگون(کسب‌ استقلال تدریجی اقتصادی،آمادگی اداره زندگی و تشکیل خانواده)برای آنان باز شود.


15-آمادگی برخورد با مسایل زندگی:


به عقیده دکتر علی شریعتمداری:«معلم به‌ عنوان عامل جامعه وظایف خاصی به عهده‌ دارد.معلم باید در سازگاری اجتماعی به‌ شاگردان کمک کند و آن‌ها را برای زندگی‌ اجتماعی آماده سازد؛مسایل زندگی‌ اجتماعی را برایشان تشریح کند و برای‌ برخورد با شرایط متغیر در زندگی اجتماعی‌ آن‌ها را مجهّز سازد.»معلمان باید به‌ شاگردان بیاموزند که کم‌کم با تکیه بر توانایی‌های خود و به دست‌آوردن اعتماد به‌ نفس،به رویارویی صحیح با مشکلات‌ که انسان‌های موفّق هنگام شکست نه تنها ناامید نمی‌شوند،بلکه با یافتن راه‌حل مقابله‌ با مشکلات(که همان استفاده از روش علمی‌ و شناخت مشکل،در نظر گرفتن‌ امکانات و استفاده از تجربیات است)به حل‌ مشکل بپردازند و بهتر از گذشته در مسیر زندگی گام بردارند.معلمان باید به‌ شاگردان بیاموزند که شکست در امری به‌ معنی بی‌صلاحیتی آن‌ها نیست و در صورت‌ شکست نیز شخصیت فردی و اجتماعی آنان‌ مانند گذشته مورد قبول و احترام است.


16-معلم الگوی برتر است:


همان‌گونه‌ که اولیا در منزل برای فرزندان خود الگو هستند،معلمان نیز باید در مدرسه،به سبب‌ نقش عمده تربیتی خود،الگوی شاگردان‌ باشند.آنان باید نمونه‌ای عملی،برای آنچه‌ که شاگردان را به آن فرا می‌خوانند،باشند.آن‌چنان‌که امام علی(ع)می‌فرمایند:«گفتار را فایده‌ای نیست مگر آن‌که با کردار توأم‌ شود.»


نویسنده: سلطانی عرب شاهی، سیمین


نشریه: روان‌شناسی و علوم تربیتی » رشد معلم »  - شماره 135



برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.