• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن معارف > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
معارف (بازدید: 98)
پنج شنبه 27/7/1391 - 22:19 -0 تشکر 567561
محتواى عمیق علمى و عرفانى و جامعیت نهج البلاغه

منبع:islamshia-w.com

محتواى عمیق علمى و عرفانى و جامعیت نهج البلاغه

كه چگونه یك انسان بتواند این همه گفتار نغز و سخنان شیرین و حساب شده و دقیق در موضوعات كاملا مختلف بلكه متضاد را گردآورى كند و مسلما این كار از غیر شخصیتى همچون امیرالمومنین على بن ابى طالب علیه السلام كه قلبش گنجینه ى اسرار الهى و روحش اقیانوس عظیم علم و دانش است، ساخته نیست همان كسى كه مى فرماید: "علمنى رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم الف باب من العلم و تشعب لى من كل باب الف باب". رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم هزار باب علم به من آموخت كه از هر یك از آن درها برایم هزار در دیگر گشوده مى شود. [ كنزالعمال، جلد 6، ص 392 و 405. ]

 



پنج شنبه 27/7/1391 - 22:19 - 0 تشکر 567562


در این بخش نیر به گواهى چند نفر از دانشمندان اشاره مى كنیم:


1- سید رضى قدس سره گردآورنده ى نهج البلاغه گاهى در لابه لاى این كتاب شریف اشارات كوتاه و پرمعنائى را در عظمت محتواى نهج البلاغه آورده است كه بسیار قابل دقت و ملاحظه مى باشد از آن جمله است: پس از ذكر خطبه ى "21"- "... فان الغایه امامكم و ان وراءكم الساعه تحدوكم، تخففوا تلحقوا فانما یتنظر باولكم آخركم..." "رستاخیز در جلو شما است و مرگ همچنان شما را مى راند، سبكبار شوید، تا به قافله برسید و بدانید شما در انتظار بازماندگان نگهداشته شده اید"- مى گوید: این سخن اگر بعد از كلام خدا و كلام رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم با هر سخن دیگرى سنجیده شود، از آن برترى خواهد داشت و بر آن پیشى خواهد گرفت. [ نهج البلاغه، خطبه ى 21، ص 42، چاپ دارالثقلین- قم. ]
2- شارح معروف نهج البلاغه "ابن ابى الحدید معتزلى" در جلد 11 ص 153 مى گوید: "من بسیار درشگفتم از مردى كه در میدان جنگ چنان خطبه مى خواند كه گواهى مى دهد طبیعیت همچون شیران دارد، سپس در همان میدان هنگامى تصمیم بر موعظه و پند و اندرز مى گیرد چنان سخن مى گوید، كه گوئى طبیعتى چون راهبان دارد كه لباس مخصوص رهبانى را بر تن كرده و در دیرها زندگى مى كند، نه خون حیوانى را مى ریزید و حتى از گوشت هیچ حیوانى نمى خورد، گاه در چهره "بسطام بن قیس" و "عتیبه بن حارث" و "عامر بن الطفیل" "سه قهرمان معروف میدان نبرد در زمان جاهلیت كه به آنها مثل زده مى شد"
ظاهر مى شود و گاه در چهره ى "سقراط حكیم" و "یوحنا" و "مسیح بن مریم"، من سوگند مى خورم به همان كسى كه تمام امتها به او سوگند یاد مى كنند من این "خطبه ى الهاكم التكاثر" [ نهج البلاغه، خطبه ى 221، ص 35، چاپ دارالثقلین- قم. ] را از پنجاه سال قبل تاكنون بیش از هزار بار خواندم و هر زمان كه آن را خوانده ام ترس و وحشت و بیدارى عمیقى تمام وجود مرا در بر گرفت و در قلب من اثر عمیقى گذاشت و لرزه بر اندامم انداخت. هر زمان در محتواى آن دقت كردم به یاد مردگان از خانواده و بستگان و دوستانم افتادم و چنان پنداشتم كه من همان كسى هستم كه امام در لابه لاى این خطبه توصیف مى كند.
چقدر واعظان و خطیبان و فصیحان در این زمینه سخن گفته اند و چقدر من در برابر سخنان آنها به طور مكرر قرار گرفته ام، اما در هیچ كدام از آنها تاثیرى را كه این كلام در دل و حالم مى گذارد، ندیده ام". و همچنین در ج 16 صفحه ى 146 مى گوید: "سبحان الله! چه كسى این همه امتیازات گرانبها و ویژگیهاى شریف و ارزشمند را به این مرد نمونه "على علیه السلام" بخشیده؟!!! چگونه مى شود یكى از فرزندان عرب مكه كه تنها در آن محیط زیسته و با هیچ یك از فلاسفه همنشین نبوده، در دقایق علوم الهیه و حكمت متعالیه، از افلاطون و ارسطو آگاهتر باشد. كسى كه با بزرگان عرفان و اخلاق هرگز معاشر نبوده در این باب برتر از سقراط باشد، كسى كه در میان شجاعان پرورش نیافته "چون اهل مكه صاحبان تجارت بودند نه جنگجو" با این حال شجاعترین فردى باشد كه قدم بر روى زمین نهاده است...".

پنج شنبه 27/7/1391 - 22:20 - 0 تشکر 567563



[ [ براى اطلاع بیشتر مراجعه شود به :


- كتاب "كشكول" تالیف شیخ بهائى قدس سره "جلد 3، ص 397".
- كتاب "عبقریه الشریف الرضى" تالیف دكتر زكى مبارك "جلد 1، ص 396".
- كتاب "العبقریات" تالیف عباس محمود العقاد مصرى "جلد 2، ص 138 و ص 144 و 145".
- كتاب "مصادر نهج البلاغه" تالیف محمدامین نواوى "جلد 1، ص 90".
- كتاب "اصول كافى" تالیف ثقه الاسلام كلینى قدس سره "جلد 1، ص 136".
- كتاب "البیان" تالیف سید ابوالقاسم خوئى قدس سره "صفحه ى 90". ] ]

پنج شنبه 27/7/1391 - 22:20 - 0 تشکر 567564



جاذبه ى فوق العاده نهج البلاغه


پیروان اهل سنت و علماى شیعه و سایر دانشمندان اسلامى و علما و دانشمندان مسحیحى و تمام كسانى كه با نهج البلاغه سر و كار داشته اند و آن را با دقت مطالعه نموده اند بدون استثناء از جاذبه ى نیرومند نهج البلاغه سخن گفته اند و خود را تحت تاثیر و نفوذ آن دیده اند. این كشش و جاذبه ى نیرومند كه در خطبه ها و نامه ها و كلمات قصار امام على علیه السلام محسوس است انگیزه ى اصلى گروهى از دانشمندان براى شرح نهج البلاغه یا نوشتن كتاب و مقاله درباره ى شخصیت على علیه السلام بوده است.

پنج شنبه 27/7/1391 - 22:21 - 0 تشکر 567565


و ما ذیلا به مهمترین دلائل روشن این جاذبه مى پردازیم:


1- جذبه هاى اخلاقى و عرفانى نهج البلاغه به گونه ایست كه ارواح تشنه را با آب زلال معرفت سیراب مى كند. در بسیارى از خطبه ها از جمله خطبه ى اول و خطبه ى "91" خطبه ى اشباح هنگامى كه سخن از شناسائى خدا و جاذبه ى صفات جمال و جلال او است گفتارش چنان اوج مى گیرد كه خواننده احساس مى كند بر بال و پر فرشتگان سوار شده است و به دور دست ترین نقاطى كه اندیشه ى انسانى از آن فراتر نتواند رفت عروج مى كند. و چهره ى یك فیلسوف بزرگ الهى در نظرش مجسم مى گردد كه سالیان دراز همه وقت سخن از توحید گفته و آن چنان خدا را معرفى مى كند كه انسان با چشم دل او را همه جا، در آسمانها، در زمین و درون جان خود حاضر مى بیند و روحش سرشار از انوار معرفت الهى مى گردد.
2- در نهج البلاغه همه جا سخن از همدردى با طبقات محروم و ستمدیده ى انسانها است همه سخن از مبارزه با ظلم و بى عدالتى و بیدادگریهاى استثمارگران و طاغوتها است، همه جا سخن از بسط و گسترش عدالت اجتماعى و رفع هر گونه ظلم و تبعیض است، همه جا سخن از قسمت عادلانه و بالسویه بیت المال و برتر نبودن خویشاوندان در آن است، تا آنجا كه در خطبه ى "224" [ نهج البلاغه، خطبه ى 224، ص 360، چاپ دارالثقلین- قم. ] مى خوانیم هنگامى كه عقیل "برادر آن حضرت" تقاضاى یك صاع "3 كیلو" از گندم بیت المال بیش از حقش را نمود با آهن گداخته شده پاسخ شنید!!! امیرالمومنین على علیه السلام هشدار مى دهد كه هر جا نعمتهاى فراوانى روى هم انباشته شده است حقوق از دست رفته اى در كنار آن به چشم مى خورد "ما رایت نعمه موفوره الا و بجنبها حقا مضیعا". [ نهج البلاغه. ]
3- نهج البلاغه همه جا در مسیر آزادى انسان از زنجیرهاى اسارت هوا و هوس كه او را به ذلت و بدبختى مى كشاند و همچنین اسارت ستمگران خودكامه و طبقات مرفه و پر توقع، گام برمى دارد و از هر فرصتى براى این هدف مقدس استفاده مى كند و در خطبه ى شقشقیه "خطبه ى 3" هشدار مى دهد كه در بازگرداندن روح آزادى و مساوات و عدالت كمترین انعطافى نباید نشان داد بلكه براى همین امر مقام والاى حكومت را پذیرفته است.
4- "نهج البلاغه" و سخنان على علیه السلام در اعماق جان سالكان راه حق نفوذ مى كند و در آن تاثیر وصف ناپذیرى به وجود مى آورد، مانند "همام" آن مرد زاهد و عارفى كه از مولاى متقیان تقاضاى بیان اوصاف متقین را نمود- ابتداء حضرت امتناع ورزید، ولى او اصرار نمود- امام على علیه السلام آن خطبه ى عجیب و بى نظیر و بى مانند را بیان فرمود و بیش از یكصد صفت از صفات متقین را براى او برشمرد، او پس از شنیدن آن خطبه صیحه اى زد و بر زمین افتاد و از دنیا رفت. [ نهج البلاغه، خطبه ى 193 "خطبه ى متقین" ص 317 -313 چاپ درالثقلین- قم. ]
اینگونه نفوذ سخن چیزى است كه در تاریخ سابقه ندارد. آنگاه امام على علیه السلام فرمود: "اما والله لقد كنت اخافها علیه- ثم قال- اهكذا تصنع المواعظ البالغه باهلها؟" آه به خدا سوگند من از این حادثه بر او مى ترسیدم آیا موعظه هاى رسا و نیكو به كسانى كه اهلیت دارند این چنین تاثیر مى گذارد؟!!! سید رضى قدس سره كه خود یكى از ادباى مشهور عرب به شمار مى آید پس از نقل برخى از خطبه ها تعبیراتى دارد كه نشان مى دهد تا چه حد مردم با شنیدن این خطبه ها مفتون و مجذوب مى شدند و یا خود او تحت تاثیر امواج نیرومند جاذبه ى آن قرار گرفته است.
از جمله: "الف" در ذیل خطبه ى 83 "خطبه ى غراء" مى گوید: "و فى الخبر انه لما خطب بهذه الخطبه اقشعرت له الجلود و بكت العیون و رجفت القلوب" در خبر آمده است، هنگامى كه على علیه السلام این خطبه را ایراد فرمود، بدنها به لرزه درآمده، چشمها گریان شدند و دلها به اضطراب و تپش افتادند. [ نهج البلاغه، خطبه ى 83، ص 111 -99 چاپ دارالثقلین قم. ]
"ب" در ذیل خطبه ى 289 مى گوید: "اگر سخنى باشد كه مردم را به سوى زهد بكشاند و به عمل كردن براى آخرت وادار سازد، همین سخن است كه مى تواند دلبستگى انسان را از آرزوهاى طولانى قطع كند و جرقه بیدارى و آگاهى و نفرت از اعمال زشت را در دل او بیفروزد". ابن ابى الحدید معتزلى در شرح خطبه ى "109" مى گوید: "تاثیر و جاذبه ى این خطبه چنان است كه اگر آن را بر انسان بى دین و ملحدى كه مصمم است رستاخیز و قیامت را با تمام قدرت نفى كند بخوانند قدرتش درهم مى شكند و دلش را در وحشت فرومى برد و اراده ى منفى او را تضعیف مى كند و تزلزل در بنیاد اعتقاد او ایجاد مى نماید. پس خداوند بزرگ گوینده اش را از این خدمت به اسلام جزاى خیر دهد، بهترین جزایى كه به ولیى از اولیایش داده است، چه جالب بود یاریش براى اسلام، گاه با دست و شمشیر و گاه با زبان و بیان و گاه با قلب فكرش آرى او "سید المجاهدین و ابلغ المواعظین و رئیس الفقهاء و المفسرین و امام اهل العدل و الموحدین" است"آقا و سرور مجاهدان، بهترین واعظان، رئیس فقیهان و مفسران و امام اهل عدل و موحدان مى باشد". [ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج 7، صفحه ى 202. ]

پنج شنبه 27/7/1391 - 22:21 - 0 تشکر 567566


اسناد نهج البلاغه


گرچه سید رضى رحمه الله تمام "نهج البلاغه" "خطبه ها، نامه ها و كلمات قصار" را جهت اختصار به صورت روایت "مرسل" گردآورى كرده، یعنى اسنادى كه آنها را به طور متصل به امیرالمومنین على بن ابى طالب علیه السلام برساند ذكر نكرده است و همین ارسال و حذف اسناد خطبه ها سبب شده كه برخى در آن تشكیك كنند مخصوصا آنها كه تصور مى كردند وجود "نهج البلاغه" به خاطر محتواى مستدل و بسیار عالى آن ممكن است سندى بر حقانیت مذهب شیعه و دلیلى بر فضیلت و برترى امام على علیه السلام بر تمام صحابه گردد. و این را بهانه و دستاویزى براى منزوى ساختن این كتاب ارزشمند در افكار عمومى مسلمانان قرار دادند.
ولى از آنجا كه "نهج البلاغه" داراى متنى قوى و محتوائى عالى است خوشبختانه این وسوسه ها تاثیرى در افكار اندیشمندان اسلامى نگذاشته و علماى اسلام "اعم از شیعه و سنى" زبان به توصیف و ستایش آن گشوده و اسرار و دقائق آن را تبیین كرده اند و همچنانكه قرآن كریم را مفسران زیادى تفسیر كرده و مترجمان بسیارى آن را به زبانهاى گوناگون ترجمه نموده اند، "نهج البلاغه" را نیز بسیارى از علماى شیعه و اهل سنت شرح داده اند و به زبانهاى متعددى ترجمه شده است.
هر كس در خطبه ها، نامه ها و كلمات قصار نهج البلاغه دقت كند و در مضامین آن بیندیشد و به گوشه اى از اسرار آن آگاه شود، اعتراف خواهد نمود كه اینها سخن یك انسان معمولى نیستند، اینها سخنانى است شبیه سخنان پیامبر گرامى اسلام صلى الله علیه و آله و سلم و یا شخصیتى همانند او. و به همین جهت درباره ى آن گفته شده "برتر از كلام مخلوق و پائین تر از كلام خالق است". از آنچه گذشت به این نتیجه مى رسیم كه:
محتواى عالى و قوت مضامین نهج البلاغه دلیل روشن بر صدور آن از امیرالمومنین على بن ابى طالب علیه السلام است و به مقتضاى "آفتاب آمد دلیل آفتاب" در صحت انتساب آن به آن حضرت هیچگونه شك و تردید نخواهیم كرد.
چه كسى احتمال مى دهد كه یك فرد عادى یا دانشمندى توانا آنها را جعل كرده و به آن حضرت نسبت داده باشد؟! زیرا اگر آن شخص اهل تقوى باشد این كار حرام و خلاف شرع را هرگز مرتكب نخواهد شد و اگر اهل تقوى نباشد، در این كار چه سودى عائد او مى گردد؟!! بلكه اگر كسى توانائى انجام جنین كار مهمى را داشته باشد قطعا آن را به خودش نسبت مى دهد كه افتخارى بس بزرگ براى خود و فرزندانش خواهد بود!! و بدین وسیله بر تمام خطبا و فصحاى عالم برترى خواهد جست.
از آن گذشته با شناختى كه از شخصیت و وثاقت و تقوا و بزرگى مقام سید رضى رحمه الله داریم مى دانیم تا او "خطبه ها، نامه ها و كلمات قصار" را در منابع معتبر ندیده و یا از اشخاص موثق و مورد اعتماد نشنیده باشد محال است اینگونه قاطعانه آنها را به امیرالمومنین على بن ابى طالب علیه السلام نسبت دهد!!! او در سر تا سر نهج البلاغه به طور قطع و یقین مى گوید: "و من خطبه له علیه السلام" از خطبه هاى آن حضرت است "و من كتاب له علیه السلام" از نامه هاى آن حضرت است "و من كلام له علیه السلام" از سخنان آن حضرت است.
چگونه ممكن است دانشمندى پارسا و متقى و عالمى بزرگوار همچون سید رضى رحمه الله سخنانى را به جد بزرگوارش و امام معصومش نسبت دهد بدون اینكه اسناد معتبر و موثقى براى آن پیدا كرده باشد؟!!!

برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.