• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن روانشناسي > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
روانشناسي (بازدید: 881)
يکشنبه 19/6/1391 - 7:38 -0 تشکر 552559
روان شناسی و روان درمانی بدن

برگرفته از  http://hhharticls.persianblog.ir/post/8/  رضا جوهری فرد

چکیده
 
یکی از کهن ترین و گسترده ترین موضوعات بیان شده در تاریخ اندیشه ، نسبت مندی ذهن- بدن یا ارتباط میان امر ذهنی و امر جسمانی است (گودمن1991) در این میان اندیشمندان بسیاری تلاش نمودند تا ماهیت این رابطه را روشن سازند. 
 
 
 

يکشنبه 19/6/1391 - 7:41 - 0 تشکر 552561

رویکردهای روانشناسی،براساس ماهیت این رابطه،سامان یافته و هریک به‏ تشریح سازوکار این رابطه پرداختند.از جامع‏ترین و بانفوذترین رویکردهای روانشناسی،می‏ توان به رویکرد روانکاوی فروید اشاره کرد،که پایه‏های روانشناسی شخصیت و ورانشناسی بالینی‏ را شکل داد.فروید با ارائه این نظام،بسیاری از مفاهیم و سازوکارهای ارتباط ذهن-بدن را روشن‏ ساخت،از جمله مفهوم سرکوب و سازوکار تبدیل نشانه‏های ذهنی(روانشناختی)به نشانه‏های‏ بدنی.

ویلهلم رایش و الکساندر لوون،از شاگردان و پیروان فروید،با بهره‏گیری از مفاهیم‏ روانکاوی،به گسترش و پایه‏گذاری رویکرد روانشناسی بدن پرداختند.


روانشناسی بدن،با بسط مفهوم انرژی حیاتی(لیبیدو)،به تشریح سازوکار تبدیل این انرژی‏ بین ذهن و بدن می‏پردازد.

يکشنبه 19/6/1391 - 7:42 - 0 تشکر 552564

به اعتقاد میس(1379)یکی از خنثی‏ترین واژه‏ها برای توصیف رابطه ذهن-بدن مفهوم‏ انرژی است.


نگاه انرژیابی به ماهیت روان،از دیرباز و در فرهنگهای مختلف وجود داشته است و انرژی به‏ عنوان یک استعاره با یک پدیده به‏طور گسترده در تشریح پدیدارهای ذهنی به کار گرفته شده‏ است.به‏عنوان مثال پیش از آنکه مفاهیم افسردگی و مانیا وارد فرهنگ روان‏پزشکی شود.در


فرهنگ عامه مفاهیمی همچون(بی‏انرژی)و(دیر انرژی)وجود داشته است(دزیمیدکو 1999).به‏ طور سنتی مفهوم انرژی به‏عنوان مبنایی برای درک روان و همچنین ارتباط متقابل ذهن و بدن،به‏ کار گرفته می‏شده است.


شمنیسم‏1،که نوع خاصی از درمانگری در جوامع بدوی است،به نوعی گفتمان در حالت‏ خلسه بین شمن(درمانگر)و روح(سیستم انرژیابی فرد)اشاره دارد.


آسیای مرکز و جنوب سیبری،احتمالا یکی از قدیمی‏ترین و پرقدرتترین مکانهای پیدایش و گسترش شمن‏گرایی است و در این میان،ایرانیان در حدود چهار تا چنج هزار سال پیش با این‏ آیین آشنا بودند(کاپلان و سادوک 1378).

يکشنبه 19/6/1391 - 7:44 - 0 تشکر 552571

انرژی‏ شناسی فروید بیش از مفهوم فیزیکی نیرو،به مفهوم اقتصادی ارزش‏3مربوط می‏شود. به این‏ترتیب،وی علت رفتار بیمار مبتلا به هیستری را وجود بار بسیار شدید انرژی در سرتاسر شخصیت و تکرارهای جبری اعمال فرد وسواسی را،تمرکز بسیار شدید انرژی(مانند گرداب)می‏ دانست و افسردگی را کاهش انرژی(همان منبع).

اریک بزن(1910-1970)فرضیات فروید در مورد انرژی روانی یا نیروگذاری روانی را دنبال کرد.به نظر او این انرژی به سه حالت وجود دارد:انرژی محصور،انرژی غیرمحصور و انرژی آزاد.وی اصطلاح نیروگذاری فعال و خلاق را به مجموعه انرژی غیرمحصور به همراه‏ انرژی آزاد اطلاق نمود.


اریک برن،این تعبیر و استعاره از انرژی را در نظریه‏ی تحلیل رفتار متقابل‏4خود به کار گرفت.به اعتقاد وی،ساختار شخصیت از سه بخش کودک،بالغ و والد تشکیل شده است.که هر کدام دارای حصاری در اطراف خود هستند.انرژی آزاد به راحتی و سهولت می‏تواند از بین حصار هر حالت نفسانی به حالت نفسانی دیگر در جریان باشد.هریک از این حالات نفسانی شامل مقدار مشخصی از انرژی است که در این حصار قرار دارد.

يکشنبه 19/6/1391 - 7:46 - 0 تشکر 552573

اگر این انرژی در زمان خاص خودش به کارگرفته نشود،به انرژی محصور تبدیل میشود.به‏ این ترتیب،اریک برن نیز برای توجیه‏ساز و کار نظریه‏ی خویش از استعاره انرژی استفاده می‏ نماید.


ولی در میان این نظریه‏پردازان،ویلهلم رایش‏1و شاگردانش،الکساندر لوون‏2،بیشترین نفوذ را در رهیافت انرژیایی و توضیح‏ساز و کارهای ذهن-بدنی آنها دانست.

يکشنبه 19/6/1391 - 7:46 - 0 تشکر 552574

روانشناسی بدن‏3

ویلهلم رایش از معاصرین و پیروان فروید بود،و سلامت روانی انسانها را به توانایی‏شان رد عشق ورزیدن و پذیرفتن آن،مرتبط می‏دانست.وی علت روان‏آزردگی‏ها و روان گسستگی‏های‏ کنشی‏4را انباشت انرژی لیبیدو در بدن می‏دانست(استنتون 2002).


رایش با تلاش در تحلیل بیماران و مشاهدات بالینی و آزمایشگاهی دقیق،کوشید تا نظریه‏ای‏ جدید در پیوند میان ذهن و بدن و نقش این ارتباط در آسیبها و رواندرمانی عرضه کند.حاصل‏ تلاش وی و شاگردانش،از جمله الکساندر لوون،مبانی روانشناسی بدن را بنیان نهاد.


روانشناسی بدن،باپیش‏فرض رابطه ذهن-بدن،به بررسی سازوکار این رابطه و روشهای‏ درمانی می‏پردازد.از دیدگاه روانشناسی بدن اساسا دوگونه حافظه در انشان وجود دارد:حافظه‏ آشکار5و حافظه ضمنی‏6.


حافظه‏ی آشکار با سطح هوشیار ارتباط دارد و نیازمند زبان گفتاری است و شامل مفاهیم، واقعیتها،رخدادها،توصیف‏ها و فکرها است.در حالی‏که،حافظه ضمنی،با سطح ناهوشیار مرتبط است و شامل هیجانات،احساسات،حرکات و فرایندهای خودکار است.جایگاه هردو گونه حافظه‏ در مغز است،با این تفاوت که در حافظه ضمنی،ارتباطی بین مغز و سیستم‏های عصبی بدن مانند (1)

يکشنبه 19/6/1391 - 7:47 - 0 تشکر 552576

اعصاب خودکار،حسی و بدنی به وجود می‏آید و مغز،رخدادهای هیجانی را در سیستم ماهیچه‏ ای بدن حفظ می‏کند و به این ترتیب علاوه بر حافظه ذهنی(یا به عبارت دیگر حافظه آشکار) حافظه بدن‏1(یا حافظه ضمنی)شکل می‏گیرد(استنتون 2002).رخدادهای هیجانی توسط تنش و انقباضات مزمن عضلات ماهیچه‏ای جذب شده و جزیی از تاریخچه زیست‏شناسی فرد می‏گردد (میس،رایش 1382)این انقباضات ماهیچه‏ای را،زره عضلانی‏2نامیده.وی در سال 1933 فرضیه‏ ای در باب وحدت کارکردی بین ذهن و بدن ارائه داد.به اعتقاد او،عمل اساسی و زیست‏شناختی‏ انقباض و انبساط در هر بخش از ذهن وبدن وجود دارد.تحقیقات و آزمایشها نشان می‏دهند که‏ تحریکات و حسهای مختلف،توسط اعصاب ایجاد نمی‏شوند،بلکه توسط آنها منتقل می‏شوند.در حقیقت،تحریکات و حسهای زیست‏شناختی گوناگون،در موجودات زنده وجود دارند و مدت‏ها قبل از تکوین و سازمان یافتن اعصاب،ایجاد شده‏اند،موجودات تک سلولی همان اعمالی را از خود نشان می‏دهند که موجودات پرسلولی و این در حالی است که هنوز سلسله اعصاب در آنها سازمان یافته است(رایش 1382).


يکشنبه 19/6/1391 - 7:47 - 0 تشکر 552577

پژوهش‏ها نشان می‏دهد که همواره در محلهایی از بدن که انبساط و انقباض صورت می‏ گیرد،اعصاب پاراسمایتک و سمپاتیک،که جزو اعصاب خودکار می‏باشند،عمل می‏کنند.دستگاه‏ اعصاب پاراسمپاتیک در جهت انبساط و گسترش،جهت‏گیری به سمت بیرون،شادی،شعف و غمگینی است.به عبارت دیگر،فرایند حیات شامل تناوب مداوم انبساط و انقباض است و به این‏ ترتیب،به نقطه وحدت عمل بالاترین سطح احساسات روانشناختی(ذهنی)با عمیق‏ترین لایه‏های‏ زیست‏شناختی(بدن)می‏رسیم.اگر نوسان زیستی در یک جهت(انبساط)و یا در جهت دیگر (انقباض)مختل شود،مثلا حالت انبساط یا انقباض بر حالت دیگر نفوق یابد،تعادل زیست‏ شناختی تمام بدن مختل خواهد.

يکشنبه 19/6/1391 - 7:48 - 0 تشکر 552578

به این ترتیب سرکوب هیجانات و احساسات در زمانی از گذشته زندگی فرد،از طریق‏ سلسله اعصاب خودکار(نباتی)،تبدیل به یک گرفتگی عضلانی شده و در حافظه بدن ذخیره‏ (1) میگردد.به عبارت دیگر،انقباض عضلانی،جنبه بدنی فرایند سرکوب هیجانات و خواست روان‏ شناختی و پایه تداوم آن است.


هیچ‏گاه یک عضله به تنهایی منقبض نمی‏شود.بلکه انقباض در گروهی از عضلات که از نظر نباتی و کنشی یکی هستند،رخ می‏دهد.مثلا هرگاه احساس گریستن سرکوب شود،تنها لب‏ زیرین منقبض نمی‏شود،بلکه کلیه عضلات لبها،دهان آرواره‏ها،و هم چنین عضلات حلق‏ منقبض می‏گردند.این زره عضلانی همچنین از طریق فرهنگها نمادها،و نظام تعلیم و تربیت در کودکان شکل می‏گیرد.به‏عنوان مثال ضرب‏المثلهای تجویزی مانند:(مرد باید بر خود مسلط باشد)و(خودت را جمع‏وجورکن)(رایش 1382).





يکشنبه 19/6/1391 - 7:48 - 0 تشکر 552580

رواندرمانی بدن‏1

رایش برای رهسازی فرد از(زره‏های عضلانی)که متاثر از سیستم اعصاب نباتی بودند، شیوه درمان نباتی‏2را پیشنهاد کرد(استنتون 2002).


یکی از اصول رواندرمانی بدن،چنان‏که رایش بیان نموده بود،درمان از طریق دستگاه‏ اعصاب نباتی یا درمان نباتی است.در این شیوه درمانی،تنشها و گرفتگی‏های عضلانی برای‏ رهایش ذهن،آزاد می‏شوند و می‏توان آن را شیوه تداعی آزاد از طریق بدن نامید.به عبارت دیگر، با کاهش تعارض فرد و شل شدن زره عضلانی انرژی حیاتی فرد آزاد شده و وی می‏تواند به‏ زندگی سالم و طبیعی بازگردد(همان منبع).


همان‏طور که پیشتر بیان شد،بخشی از حافظه فرد،در بدن او از طریق دستگاه اعصاب نباتی‏ در سیستم عضلانی او،حفظ شده است.در طی فرآیند درمانی نباتی،علاوه بر شل شدن در حالت‏ گخشک عضلانی و رها شدن نیروی نباتی،هیجانات،احساسات و به‏طور کلی خاطرات فراموش‏ شده فرد که در عضلات وی ضبط شده بود،یادآوری می‏شود،به این ترتیب دیگر لازم نیست که‏ تنها به تفسیر رویاها و تداعی معانی بپردازیم،زیرا ترجمه‏ی زره عضلانی و به عبارت بهتر زبان

يکشنبه 19/6/1391 - 7:49 - 0 تشکر 552582

بدن خود گویای تجربه‏های آسیب‏زای دوران کودکی است و در یک برداشت کلی،ساختار روانشناختی(ذهن)همان ساختار زیست‏شناختی(بدن)و سازوکار این رابطه،سلسله اعصاب نباتی‏ است(رایش 1382).


به‏طور کلی،درمان نباتی(رواندرمانی بدن)بر فرضهای زیر استوار است:


1-تحریک و تداوم روانی از نظر کنش،معادل با تحریک و تحریک بدن است.


2-تداوم تحریک و تهییج روانی،به علت برقراری و تداوم حالتی خاص در سلسله اعصاب‏ نباتی به وجود می‏آید.


3-حالت نباتی متغیر،باعث تغییر در عملکرد اندام می‏شود.


4-مفهوم روانشناختی نشانه‏های بدنی چیزی جز حالتی بدنی نیست.که یک وضعیت‏ روانشناختی را در آن متجلی می‏کند.ازاین‏رو جدانشدنی و با یکدیگر برابرند.


5-وضعیت روانشناختی شخص،تحت تاثیر حالت نباتی است.


در واقع،تن و روان(ذهن و بدن)در این دیدگاه از نظر نیروی حیات به صورت دو سیستم‏ متعامل و یکپارچه عمل می‏کند(رایش 1382).

برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.