• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن معارف > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
معارف (بازدید: 317)
دوشنبه 30/5/1391 - 20:40 -0 تشکر 520579
عید و قصه‌ی فراموشی و بخشایندگی

با آمدن عید، جدا از جشن و شادی‌های معمول، یکی از مفاهیمی که بصورت عُرفی زیاد بر آن تأکید می‌شود، «صلۀ رَحِم» است. «صله» را احسان و دوستی معنی کرده‌اند و مُراد از رَحِم، بستگان و خویشاوندان است. به عبارتی، صلۀ رحم یعنی محبت با خویشاوندان و بستگان و نزدیکان.

البته بسیاری از متفکرین دینی، صلۀ رحم را به زمان، مثلاً روزهای عید، محدود نمی‌سازند و آن را تنها به رفت‌وآمد کردن نیز خلاصه نمی‌کنند. بطور کُلی، مدخل‌های زیر را می‌توان در چوکات مفهوم «صله رحم» گنجانید:

دوشنبه 30/5/1391 - 20:41 - 0 تشکر 520580

کمک جانی: در جایی است که جان یکی از بستگان در خطر باشد که در این صورت وی باید تا پای جان بایستد و ضرر را از او دفع نماید.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:41 - 0 تشکر 520581

کمک مالی: اگر در مواردی میان بستگان انسان افراد نیازمند وجود دارند، رسیدگی مالی به ایشان لازم است

دوشنبه 30/5/1391 - 20:41 - 0 تشکر 520582

کمک فکری: در جایی است که یکی از بستگان، نیاز به راهنمایی دارد.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:41 - 0 تشکر 520583

ترکِ آزار: یکی از بهترین روش‌های صله رحم با خویشاوندان، ترک اذیت و آزار آنان است. بدین معنا پرهیز از غیبت، تهمت، زخم زبان و شماتت آنان، دخالت نکردن در زندگی آن‌ها به عناوین مختلف، عیب‌جویی نکردن از آنان و… از بهترین موارد صله رحم است. اگر کسی نمی‌تواند به بستگان خود کمک مالی کند، لااقل باید زمینه اذیّت و آزار آنان را فراهم نکند.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:42 - 0 تشکر 520584

کمک عاطفی: اگر عضوی نیاز به توجه و محبت دارد، از او دریغ نکند.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:42 - 0 تشکر 520585

آزار دادن و اذیت کردن عوامل مختلف دارد. یکی از عوامل، می‌تواند حسادت باشد که استوار بر وضعیت نابرابر زندگی، استعداد، دسترسی به منابع و چیزهای دیگر است. و یکی از عوامل عمدۀ دیگر، انتقام گرفتن و مقابله به مثل است. اگر کسی مورد بی‌وفایی و نامهربانی و ظلم و جفا قرار گرفته باشد، طبیعتاً در تلاش برای انتقام گرفتن است. بخصوص اگر درین روابط، حق او بطور ظالمانه‌ای ضایع شده باشد.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:43 - 0 تشکر 520586

ما موسم عید، فرصتی است که در جریان آن بعضی طبق عرف تأکید می‌کنند بر بخشایندگی، تحکیم روابط، و فراموش کردن کینه‌ها و جنجال‌های پیشین. آیا واقعاً چنین چیزی اتفاق می‌افتد؟ آیا این اندازه تأکید بر صلۀ رحم بر روابط افراد تأثیرگذار است و جامۀ عمل می‌پوشد؟

برای بررسی این موضوع، دو مورد را باید در نظر بگیریم، یکی بخشایندگی و دیگری فراموش کردن. بخشایندگی، خالی کردن خود از یک بار سنگین عاطفی است که می‌تواند همراه با آرامش و راحتی ذهن و روان و قوت‌گیری تمرکز باشد. و در فراموش کردن، شخص می‌خواهد آن چه بر او اتفاق افتاده را از یاد ببرد و دیگر به خاطر نیاورد.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:43 - 0 تشکر 520587

ولی آیا چنین چیزی ممکن است؟ و اگر ممکن است، مطلوب و مفید و کاراست؟


بخشایندگی یک فضیلت اخلاقی است. با بخشیدن طرف مقابل، شخص از بار سنگین عاطفی که با خود این سو و آن سو می‌برد و سبب رنج و خشم و ناراحتی او می‌شود، کم می‌کند و حتا اگر در موقعیتی قرار داشته باشد تا مقابله به مثل کند، از این کار پرهیز می‌کند. بحث بخشایندگی خود و دیگران در روانشناسی مدرن بسیار جدی گرفته می‌شود.


فراموش کردن، اما، یک رویکرد شناختی و ذهنی است. با این کار، شخص در تلاش این است تا حادثه را دیگر به یاد نیاورد. ولی مسئله این است که تجربه‌ی عاطفی و شناختی معمولاً موازی با هم اند. یادِ حادثه‌ی که اتفاق افتاده در حافظۀ شخص هنوز موجود است و یادآور یک سلسله تجربیات عاطفی ناگوار نیز است.


آن‌چه من مشاهده کرده‌ام این است که «صلۀ رحم» لزوماً در تحکیم روابط موفق نیست. عید و عیدهای دیگر می‌آیند و می‌روند، مردمی که با هم مشکل رابطه‌ای دارند تظاهر به دوستی و صمیمیت می‌کنند، ولی همین که عید بگذرد تا سال و سال‌های دیگر از هم یادی نمی‌کنند و روابط شان سرد و تاریک است. این البته جدا از مصروفیت‌ها و درگیری‌های وقت‌گیر و زمان‌برِ روزگار ماست. دلیل آن چیست؟

دوشنبه 30/5/1391 - 20:43 - 0 تشکر 520588

مشکل اول این است که این رویکرد در بهترین حالت، تنها در سطح اول، یعنی بخشایندگی، اتفاق می‌افتد. یعنی شخصی، شخص دیگر را می‌بخشد، اما آن رابطۀ تجربه‌ی عاطفیِ که میان حادثه و خاطره‌ی حادثه وجود دارد را حفظ می‌کند. بگذارید مثالی بزنم: شخصی توسط شریک معامله‌اش مورد خیانت قرار گرفته است و احساس جفا و خشم کرده است. این شخص در موسم عید، شریک خود را می‌بخشد، ولی هنوز هر زمانی که حادثه بیادش می‌آید، خشمگین می‌شود. بعبارتی، شخص طرف مقابل را بخشیده است، ولی بین حادثه و تجربۀ عاطفی خود گسست ایجاد نکرده است و هنوز از لحاظ روانی با آن درگیر است.

دوشنبه 30/5/1391 - 20:44 - 0 تشکر 520589

مشکل دوم این است که چون بسیار تأکید می‌شود که «گذشته‌ها را فراموش کنید»، شخص کوشش می‌کند و بر حافظه‌ی خود فشار وارد می‌کند تا حادثه را فراموش کند، ولی آشکار است که حوادثی از این دست به راحتی از ذهن، پاک نمی‌شوند. راه حل این نیست که این خاطرات را پاک کنیم، چون تلاشِ نسبتاً یا کاملاً بیهوده‌ی است. راه بهتر و معقول‌تر این است تا به جای مصرف انرژی برای فراموش کردن حادثه، از آن درس بگیریم و کوشش کنیم تا در آینده هم‌چو موردی اتفاق نیافتد. امتیاز دیگر این رویکرد این است که رابطۀ عاطفی با حادثه را نیز برطرف می‌کند و وقتی شخصی، طرف مقابل را بخشید، هم احساس سُبُکی می‌کند و هم درسی را که باید می‌آموخت، می‌آموزد.

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.