• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن روانشناسي > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
روانشناسي (بازدید: 188)
پنج شنبه 19/5/1391 - 23:3 -0 تشکر 500666
چه چیزهایی در بوجودآوردن سلامتی و اختلالات روانی در غربت موثرند؟

این بحث را به چند بخش تقسیم كرده ام. در ابتدا برای فهم مشترك از سلامتی و اختالات روانی توضیحاتی را می دهم. بعد از آن می پردازم به اصلی ترین زمینه ساز بحرانهای روانی ای كه در ارتباط با زندگی در غربت برجسته می شوند و سپس به نكاتی می پردازم كه باید نشان بدهند كه چیزی بعنوان اختلالات روانی خاص زندگی در غربت وجود ندارد. تز اصلی این مقاله را می توان اینطور بیان كرد: سلامتی، بحران و اختلالات روانی سه چیز متفاوت از یكدیگر هستند كه در عین حال می توانند هر سه با هم و همزمان با هم در یك فرد حضور داشته باشند. اینكه كدامیك از این كیفییات در چه مواقعی و تا چه حد در کل حیات روانی فرد دست پیش بگیرند بستگی به چیزی دارد كه آنرا در اینجا بعنوان اصل «تاثیرگداری و تاثیرپذیری متقابل» (beantwortetes Wirken) نام می برم و سعی خواهم کرد آنرا در طول مقاله توضیح بدهم.

 

در طول مقاله تلاش شده است تا با اتكاء به این مدل بتوانیم شناختی اصولی از چگونگی شكل گیری بحرانهای روانی و تبدیل آنها به اختلالات روانی بدست بیاوریم. در این رابطه سعی می كنم نتیجه ای را كه از این مدل برمی آید در غالب مثالی در زمینه هیجانهای روانی حاصل از برخورد فرد با شرایط زندگی در غربت بیشتر روشن كنم.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:5 - 0 تشکر 500667

سلامتی و اختلالات روانی (تلقییات و تعاریف)




تلقییات عموم: ما انسانها در روند زندگی اجتماعی خودمان با چیزها, پدیده ها و معانی آنها آشنا می شویم. همیشه به این صورت است که بین پدیده ای كه با آن روبرو می شویم ( یک شیء و یا یک اتفاق) و بارهای عاطفی و معانی آن تفاوت وجود دارد. این تفاوت بخاطر وجود تفاوت در نگاه افراد به آنها است. هر فردی در زندگی می آموزد که هر چیز و یا پدیده ای برایش چه معنایی دارد. به همین دلیل است كه همواره معانی چیزها و پدیده ها تمام آن پدیده را همانطور كه هست تعریف نمی کنند بلکه آنطوری که توسط فرد برداشت می شود. ما انسانها در جریان جامعه پذیری خودمان یاد می گیریم كه از طریق بارهای عاطفی و معانی هر پدیده ای آنرا در خود درونی کنیم و در ارتباط برقرارکردن با یکدیگر انتظار داریم که طرف مقابل نیز همان معنایی را از موضوعات مورد نظر در خود درونی کرده باشد که ما آنرا آنطور درونی کرده ایم. به این خاطر است که خود پدیده همیشه ناكامل و یا بهتر بگویم از جنبه های خاصی شناخته می شود. از جمله این پدیده ها سلامتی، بحران و اختلال روانی است.



اگر شما همین امروز یك ضبط صوت در دست بگیرید و از آدمهای مختلف پیرامونتان بپرسید كه سلامتی و اختلال روانی به نظر آنها چیست، جوابهایی دریافت می كنید و اگر بعدا آن جوابها را گروه بندی كنید به چند گروه دست پیدا می كنید:



یك گروه رفتارها و افكار خلاف رفتار و افكار عموم مردم را نشانه بیماری می دانند.



گروه دیگر مشخصاتی را بیان می كند كه خود از آنها بدشان می آید و نمی خواهد خود چنان خصوصییاتی را داشته باشد و اگر آن خصوصییات را در کسی ببیند آن خصوصیت را نابهنجار می خواند.



گروه سومی را پیدا می كنید كه با قدری مطالعه پیرامون رفتارهای روانی خیلی از رفتارهای دیگران را زیر ذره بین قرار می دهد و از پشت ذره بین با دیدن عكس یك چشم بر روی كاغذ می گویند كه این چشم فلانی است. غافل از اینكه مگر آدم میتواند با دیدن دوتا درخت بگوید كه اینجا جنگل است.



رجوع كردن به قضاوتهای عمومی برای شناخت اختلالات روانی كاری بسیار دشوار و پر خطر است. این دشواری و پر خطری شدت می گیرد زمانی كه از همان مصاحبه شونده گان بپرسید « خوب به نظر شما اختلال روانی چگونه بوجود می آید» . آنوقت است كه دیگر مرزی بین سلامتی و اختلال نمی توان یافت. چون عموم بر این اعتقادند كه شرایط و فشارهای بیرونی و یا درونی موجب اختلالات روانی می شوند. برای مثال به وفور می بینیم كه كسی به روان درمانگر رجوع می كند و می گوید «من دچار افسرده گی شده ام چراكه همسرم مرا نمی فهمد و یا بچه ام با من اینكار و آنكار را می كند» و غیره.



این نكته نشان می دهد كه معنا و علل بوجود آمدن اختلالات روانی در نزد عموم مردم تحت تاثیر یك نگاه یك بعدی به سلامتی و اختلال روانی است. این نگاه یك بعدی در علم هم وجود داشته و بسیار سالها شیوه فكر متخصصین را نیز تعیین می كرده است. تنها فرق متخصص یك بعدی نگر با آدمهای عادی در این است كه متخصص برای نگاه یك بعدی خود دلایل و شواهد علمی پیدا می كند و آنرا عمق و پهنا می بخشد، ولی مردم عادی این یك بعدی نگری را سطحی و بدون دلیل و برحان علمی قبول می كنند.



همین اشاره كوتاه را كافی می دانم و در اینجا به این می پردازم كه علم با چه تعاریفی در باره بیماری كار می كند.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:6 - 0 تشکر 500668

شیوه ای كه روان ما به آن شكل كار می كند



در علم زیست شناسی تعریفی را داریم از بیولوژی رفتار انسان كه آنرا تحت عنوان سیستم اكولوژیكی می شناسیم. معنای آن این است كه انسان جهان مادی خویش را شكل می دهد و در رابطه متقابلی بین خود و محیطی كه آنرا نیز خودش شكل می دهد بسر می برد. بر محیط تاثیر می گذارد و از تاثیری كه بر محیط می گذارد مجددا خودش تاثیر می گیرد. و این رابطه چیزی است كه منجر به تكامل موجود زنده می شود.



شاید در روابط بین انسانی و روانی استفاده از كلمه اكولوژیكی (زیستی) قدری بی مسمما بنماید. ولی این كلمه در اینجا نیز به این معنا است كه انسان دائما در حال صیقل دادن به افكار, رفتار و احساسات خود است و اینكار را به شكل یك نوع عكسبرداری از دنیای بیرون انجام می دهد، سپس دنیای درونش را با آن عكس مقایسه می كند از نتیجه اینكار تاثیر می گیرد و این راهی است كه بوسیله آن پلی بین دنیای درون و دنیای بیرون خود می زند تا دنیای بیرون را از آن خود بسازد و در این راه مجددا و همواره بر پیرامون خود كه خود شكل داده تاثیر می گذارد و از تاثیر آن مجددا خود متاثر می شود. این سیر به همین نحو تا انتهای حیات فرد همواره ادامه می یابد.



این سیر دائمی تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابل راهی است كه انسان توسط آن احساس بودن را لمس می كند. این سیر را باید به شكل یك چرخه درنظر گرفت كه دائم در حركت است. چرخه ای كه بنابر نوع جوابی كه فرد به چیزها می دهد و پاسخی كه از پیرامونش دریافت می كند به گردش ادامه می دهد. هر چیزی در روابط انسانی به همین صورت پیش می رود. برای مثال اكنون که شما مخاطب من هستید من نیز در حال شكل دادن به پیرامون خود هستم. به این شكل كه سعی می كنم تا با صحبتهایم دنیای فكری ای را در اختیار شما قرار بدهم، و امید دارم كه نتیجه این تاثیرگذاری به نوعی توسط عكس العملهای شما نسبت به صحبتهای من دوباره به خود من برگردد. یعنی شما آیینه صحبتهای من هستید. و من از طریق عكس العملهای شما درمی یابم كه چه گفتم.



نكته اصلی در این تصویر از زندگی روانی انسان این است كه انسان همواره مشغول ساختن و شكل دادن به محیط زیست روانی و مادی خود است و در اینراه پاسخهایی را از پیرامون دریافت می كند، این پاسخها را با چیزهایی كه در گنجینه تجربیات خویش دارد مقایسه و ارزیابی می كند و سپس یا به تایید آن تجارب می رسد و یا تحت شرایطی مجبور است در تجربیات خویش تجدید نظر كند و اطلاعات جدیدتری را روانه گنجینه تجربیاتش ساخته و در قدم بعدی از آنها در مقایسه و ارزیابی چیزهای بعدی استفاده كند.



ما انسانها بدون هوشیار بودن به این روند به این وسیله برای چگونه فكركردن خود ساختارهایی می سازیم، این ساختارها به شكل نقشه هایی در مغز ما در می آیند و ما مطابق آنها فكر، احساس و عمل می كنیم، یعنی بر پیرامونمان تاثیر می گذاریم. بسیاری از وقایع یعنی چیزهایی كه در دنیای بیرون اتفاق می افتند اختیارشان در دست ما نیست، شاید هم با جهت فكر و اندیشه ای كه ما داریم و با هدفی كه ما دنبال می كنیم هم خوانی ندارند. برای اینكه با فكر و هدف ما جور دربیایند ما بر آنها تاثیر می گذاریم و آنها را مطابق هدف خودمان صیقل می دهیم. به زبانی ساده تر: ما بر پیرامونمان آنطوری تاثیر می گذاریم كه می توانیم و اجازه آنرا به خود می دهیم و آن نوع تاثیری را از پیرامون می گیرم كه برایش آماده هستیم.



اگر زندگی نامه یك فرد را بررسی كنید می بینید كه در طول زندگی دو و یا سه هدف پایه ای برای كل رفتارهای وی وجود دارد كه این اهداف تا کنون جهت همه رفتارهای وی را تعیین كرده اند. چیزهایی كه در زندگی تجربه كرده است هركدام مانند حلقه های زنجیری هستند كه هركدام از آنها به حلقه قبلی و حلقه بعدی وصل است و نقاط وصل آن حلقه ها با یكدیگر توسط آن دو سه هدف اصلی بوجود آمده است. باید بگویم كه این شكل از پیوند تجارب با یكدیگر بر پایه اهداف فرد، نقش اساسی در سلامتی روانی بازی می كند.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:8 - 0 تشکر 500670

سلامتی روانی چیست؟



بنابر مدل رفتاری ای كه در اینجا از آن صحبت رفت سلامتی روانی حالت مطلقی نیست كه یا وجود دارد و یا ندارد. در زندگی طبیعی انسان هیچ خط مستقیمی سلامتی و اختلال را از یكدیگر جدا نمی كند. انسان همواره در تلاش برای ثابت حفظ موقعیت خویش است. همانطور كه می توان در مورد اختلالات روانی دید: انسانِ دارای اختلالات روانی دائم سرگرم ساختن و پابرجا نگهداشتن اختلال روانی خود است (چرا كه این شیوه زندگی تبدیل به یك نوع ساختارفكری و یا نقشه عمل شده است كه فرد ناخواسته از آن اطاعت می كند)، به همین نحو سلامتی روانی هم چیزی است كه باید دائم آنرا ساخت و پابرجا نگهداشت. كار ساختن و پابرجا نگهداشتن سلامتی روانی موضوعی است كه ما انسانها هر روز با آن روبرو هستیم و همواره از چهار چیز كمك می گیریم كه در اینجا اندكی آنها را توضیح می دهم:



قابلییتها و عملكردهای «خود». (Ich-Funktionen) در این رابطه قابلییتهایی مد نظر هستند مانند توان فكر و عقل، توانِ دریافتهای حسی از محیط (ابتدا به ساكن توسط قوای پنجگانه حسی)، توان قضاوت كردن و سنجیدن، قدرت حافظه و توان تخیل. كیفییات این قابلییتها از یك فرد تا فرد دیگر متفاوت است. ولی شیوه كار این كیفییات بین تمام انسانهای كره زمین به یك صورت است. فرق بین انسانها در این زمینه مربوط می شود به تمرینی كه روزانه به این قوای خود می دهند، به استفاده از این قوا در دریافت واقعییات و به شرایط زیست مادی آنها.



قابلیت گرایش به واقعییت (Realit tsprüfung). به معنای توان مقایسه بین چیزهایی كه در گنجینه تجربیات شخصی هر فردی وجود دارد با آن تصویری از حقیقت كه در هر لحظه در پیرامون ما در حال عبور است. برای این مقایسه ابتدا باید توان درك واقعییت به نوعی شكل گرفته باشد كه انسان چیزی را بعنوان حقیقت مطلق برسمیت نشناسد، بلكه بداند تنها از راه تصویری كه از حقیقت ساخته است حقیقت را می شناسد و این تصویر نیز همواره تصحیح پذیر است.



داشتن تعادل در نظام خودارزش گذاری (Die Selbstwertbalance). به معنای اینكه خودارزش گذاری انسان هم ـ یعنی چیزی كه توسط آن زمینه های اتكاء به نفس انسان شكل می گیرد ـ چیزی نیست كه یا وجود دارد و یا خیر، یا منفی است و یا مثبت. بلكه خودارزش گذاری نیز چیزی است كه باید دائم ساخته شده و در حال صیقل یافتن دائم است.



چهارمین چیزی كه در سلامتی روانی موثر است مساله هویت (Identit t) است. هویت به این معنا كه ما در خلاء نمی توانیم بگوییم كه چه كسی هستیم. برای سلامتی روانی ما اینگونه هویت نقشی بازی نمی كند كه ملیت ما چیست، كه جنسیت ما چیست، پیشینه فرهنگی ما چیست و یا در كدام خانواده بدنیا آمده ایم. حتی هویت چیزی نیست كه در دوره جوانی شكل می گیرد و پرونده آن بسته می شود. بلكه هویت نیز دائم در حال تغییر است، تغییری كه در تمام طول عمر جریان دارد و زمینه ساز آن نوع تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابلی است كه در این راه مدام به موثر بودن خود برسیم.



ساختن و پابرجا نگهداشتن روان سالم در تمام طول عمر بسته به این است كه انسان در هر لحظه چگونه اثری از خود به جای می گذارد و چگونه پاسخهایی را از پیرامونش دریافت می دارد. انسان در هرنوع برخورد با خود و با پیرامونش از چیزی كه توضیح داده شد كمك می گیرد. اگر اهدافی را كه دنبال می كند مطابق اثری باشند كه از خود به جای می گذارد، یعنی اگر بتواند در اثری كه از خود بجای می گذارد اهداف خود را نیز بیابد، و اثراتش در جهت اهدافش باشند، طبیعتا پاسخهایی را از پیرامون دریافت خواهد كرد كه وی را در بودن خود تقویت می كنند. و این خود رمز سلامتی روانی است.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:9 - 0 تشکر 500671

اختلالات روانی چیستند و چه شكلی دارند.



در مورد اختلالات روانی می بینیم كه «تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابل» در فرد بشدت محدود شده است. به همین دلیل هم در مورد تمام انواع اختلالات روانی عملكردهای فرد در بعد روانی-اجتماعی دچار دگرگونی های زیادی شده است.



در آسیب شناسی اختلالات روانی می بینیم كه قابلیت «تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابل» در فرد به شكلی رشد كرده است كه هیچ اثر مثبتی را برایش ندارد، یعنی رفتارش در بثمر رساندن خواستش بی ثمر است. به این شكل كه برای مثال رفتارهایش یا با هیجان زیاد توام است و یا هیچ اثری از احساس در رفتارهای وی نیست، و یا جنبه های پرخاشگرانه و ایرادگیرانه رفتارش بسیار زیاد است. برای مثال وقتی چنین افرادی با كسی روبرو می شوند چنان هیجانی در خود احساس می کنند كه مجبورند برای خنثی كردن آن یا بسرعت برق حرفشان را بزنند و بعد از وی دور شوند, یا آنقدر مانند مسلسل و بدون باخبرکردن خود از حالات طرف مقابل از هر دری صحبت می کنند و یا وقتی به کسی می رسند لب از لب باز نمی كنند و در درونشان آرزو می كنند هرچه سریعتر از آن محیط دور شوند. معلوم است كه این شیوه اثرگذاری هرگز پاسخ و یا پس خوراندی را كه انتظارش را می كشند بدنبال نمی آورد. چیزی كه این نوع اثرگذاری بوجود می آورد تشدید احساس نااطمینانی در رفتار است.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:9 - 0 تشکر 500673

اثر «احساس نااطمینانی در رفتار» در زندگی در غربت



نا اطمینانی در رفتار نكته ای است كه می خواهم در این قسمت قدری بیشتر بر روی آن تكیه کنیم چرا كه تجربه کار بالینی با مراجعان نشان می دهد که این احساس از اصلی ترین عوامل استرس زا در زندگی بعنوان مهاجر در یك فرهنگ دیگر است.



تحقیقات بسیاری نشان می دهند كه مهاجران در رابطه با اثرگذاری شان در روابط روانی-اجتماعی احساس نااطمینانی می كنند و این احساس نااطمینانی اكثرا باعث می شود كه تاثیرگذاری آنها بر پیرامونشان ناروشن باشد و به همین نسبت هم از پیرامونشان پاسخ هایی دریافت می كنند كه احساس غیر موثر بودن رفتارشان را در آنها تقویت می كند. این پاسخ های غیركارآمد فشارهایی را به آنها تحمیل می كند و آنها به خاطر پرهیز از جریحه دار شدن از ارتباط با دیگران دوری می كنند و در خودشان فرو رفته و اصل «تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابل» را در دنیایی تخیلی خود پیش می برند.



این حالات به همین صورت نمی مانند. فرد در این حال رفته رفته بدون هوشیاری به آن خود را از روابط پیرامونش كنار می كشد و تمام وقتش صرف رودررویی با دنیای درونی اش می شود، و به نوعی خودمحوربینی می رسد و با چیزهای دنیای درونی خودش تنها می شود. در جهان درونی تنها با الگوهای فكری خودش روبرو است. این الگوها دیگر نیازی به صیقل پیدا كردن ندارند. معیارهای سنجش و قضاوتش تنها از دنیای درون وی می آیند و از اصل مطابقت با واقعییت دور می افتند. هر چه بیشتر به اینکار ادامه می دهند زندگی در عالم تخیل را آرامبخشتر می یابند و بیشتر به آن پناه می برند به حدی که به یک نوع گریز دائمی از واقعیت روی آورده و تا حد اختلالات شدید روانی پیش می روند.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:10 - 0 تشکر 500675

سلامتی، بحران و اختلالات روانی در یك نگاه



طبق نكاتی كه در باره سلامتی روانی گفته شد تاكید كردم كه سلامتی روانی و اختلال روانی توسط هیچ دیواری از همدیگر جدا نمی شوند و باید بگویم كه همه ما انسانها در طی مدت شبانه روز با افكار، احساسات و رفتارمان بین این دو سطح در حال نوسان هستیم. تفاوت عمده بین فرد سالم و فردی كه دچار اختلال روانی است این نیست كه اولی هیچ مشكلی در افكار، احساسات، رفتار و هیچ فشاری در محیط خود ندارد و دومی تنها پراز مشكل است و بس. فرق بین رفتار بهنجار و رفتار نابهنجار در این است كه فرد بهنجار می فهمد چه رفتارهایی با در نظر گرفتن اصل تطبیق با واقعییت برایش ناكارآمد هستند و بنابراین راههایی را در پیش می گیرد و به انجام كارهایی دست می زند تا چیزها را برای خود كارآمد بسازد. ولی فرد نابهنجار علیرغم آنكه می داند چیزهایی عذابش می دهند و كارهایی برایش مفید نیستند بدون مكث لازم برای تصحیح چیزها و كارآمدكردن آنها به دنبال مقصر می گردد. معمولا چیزی را پیدا می كند و شاید هم چیزی را پیدا کند که در بوجود آمدن آن احساسات و افکار سهیم است ولی در آنصورت هم نه توان تغییردادن آنرا می بیند، نه عمیقا خواست تغییر دادن آنرا دارد و نه قدمهایی را كه به تغییر آن وضع می انجامد بر می دارد. برای همین هم می بینیم كه فرد بهنجار همواره از دل مسائلی كه وی را در خود گرفته اند رفته رفته در می آید و با در آمدن از آن وضع احساس بشاشیت می كند و به خود متكی تر می شود ولی فردنابهنجار زنجیری را كه به دست و پایش بسته شده است مورد نكوهش قرار می دهد و آنقدر در آن حال می ماند كه دیگر توان بیرون آمدن از آن برایش نمی ماند.



وصعت و تعداد مسائلی كه انسانها با آنها روبرو می شوند بسیار زیاد است. چون زنده ایم همیشه با بحرانهای متفاوتی روبرو می شویم. بحران یعنی در هم ریخته شدن چیزهایی که تا آن زمان کارساز بودند و در عین حال نیاز یک تغییر وصیعتر است بخاطر اینکه چیز و یا چیزهایی نمی توانند به همین حالی که هستند بمانند. اختلافات خانواده گی یكی از این بحرانهاست. مشكلات تربیتی فرزندان یكی دیگر از این بحرانهاست. بیكاری بحران است. طلاق و مرگ عزیزان بحران هستند و بسیاری چیزهای دیگر زندگی را بحرانی می كنند. شروع زندگی در كشوری غریب هم بحران است و بحرانها به خاطر بحران بودنشان سطح فعالیتی از نوع دیگر و بیش از حد معمول را از فرد می طلبد تا بتوان با بشاشیت از آنها بیرون آمد.



زندگی در غربت ویژه گی هایی دارد كه آماده نبودن برای روبرو شدن با آنها به شكل بحرانهایی در زندگی فرد ظاهر می شود. وقتی که انسان در این بحرانها قرار گرفت یعنی نیازمند جواب گفتن به ویژه گی هایی است که آن بحرانها را پدید آورده اند. (یکی از این ویژه گی ها ضرورت آموختن زبان و فرهنگ کشور میزبان است تا به این وسیله بتواند در حیات اجتماعی حضور داشته باشد. اشتباه نکنید, حضور در حیات اجتماعی به معنای بی مشکل بودن نیست, بلکه آنجا جایی است که امکان صیقل دادن خود در واقعییات را در اختیار انسان قرار می دهد). وقتی انسان بالغ و بخصوص در مرحله بلوغ وارد کشور دیگری می شود دوباره باید مانند انسانهای کوچک همه چیز را از نو بیاموزد و تجربه کند تا دوباره در زندگی قدم بردارد. چیزهایی که تا به آنزمان یادگرفته است از یک طرف وی را برای یادگیری جدید یاری می دهند و از طرف دیگر برایش سد و محدودیت درست می کنند. نگاه کردن و دیدن چیزهایی که برای یادگیری زندگی جدید سودمندند و کنار گذاردن چیزهایی که سد و محدودیت درست می کنند یکی از لوازم جواب گفتن به ویژه گی هایی است که زندگی در غربت را بحرانی کرده اند. چیزی بعنوان اختلالات روانی خاص زندگی در غربت وجود ندارد. تمام اشكال اختلالات روانی كه در غربت بوجود می آیند نیز به دلیل همان نوع افكار، احساسات و رفتاری شكل می گیرند كه در شرایط غیر غربت نیز بوجود می آیند در كار بالینی با مراجعین می بینیم كه شكل و ساختمان جوابهایی كه فرد به بحرانهای زندگی در غربت می دهد تا همسان همان جوابهایی است كه فرد به بحرانهای زندگی اش تاقبل از آمدن و شروع زندگی در فرهنگی غریب می داده و در همان جا نیز به لحاظ سلامتی و شكوفایی روانی تولید اختلال می كرده است (مثلا نحوه روبرو شدن با بحرانهایی که بر سر مساله تربیتی، مسائل زندگی مشترك, گرایش به واقعییت و غیره بوجود می آمده اند. به این نوع پاسخها در بخش خصوصیات شخصیت روانرنجور بر می گردم).



گفته شد كه بحرانها به معنای بیماری و اختلال نیستند. در بحرانها انسان احتیاج به نگاه دیگری به چیزها دارد. در بحران انسان احتیاج به بكارگیری توانهای دیگری دارد، توانهایی كه تا آن موقع از آنها استفاده نمی كرده است و یا در خود آنها را پرورده نکرده است. چگونگی روبرو شدن با بحرانها و فشارهای زندگی و چگونگی جوابهایی كه به بحرانها داده می شود تعیین می كند كه آیا آن بحران تبدیل به اختلال روانی می شود یا خیر. وقتی بحران تبدیل به اختلال روانی شد انسان روان رنجور می شود، یعنی از نوع سیستم كارکرد روانش رنج می برد. این سیستم به چه شكلی است و چه چیزهایی را دربر دارد؟

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:11 - 0 تشکر 500679

روان رنجوری بعنوان مجموعه ای از اختلالات روانی



علائم روان رنجوری بواقع مجموعه چیزهایی هستند كه خبر از بحران های درونی ای می دهند که به شیوهای لازم جواب نگرفته اند و رنج هایی كه از اینراه حادث می شوند ناشی از تلاش های نامعقول (به معنی رفتارها, افکار و احساسات ناكارآمد) افراد روانرنجور است كه برای ازبین بردن، نادیده انگاشتن و یا فرار از بحران هایشان صورت می دهند. اینطور و به صورت ناکارآمد بسراغ بحرانها رفتن هراس زا است. این هراس ها بخاطر نوع خاصی از تاثیرگذاری افراد روانرنجور نسبت به پیرامونشان بوجود می آیند. افراد روانرنجور احساس می كنند كه عكس العمل های روانی و فیزیكی شان خاص شخص خود آنها است و می پندارند كه دیگران به هیچ روی چنین عكس العمل هایی ندارند. درحالی كه در حقیقت انسان های معمولی و عادی نیز عكسل العمل هایی برابر و یا مشابه آن ها از خود نشان می دهند. تنها با این فرق كه آن ها این فكر و یا احساس متفاوت بودن از دیگر انسان ها را ندارند.



برای مثال وقتی كه ما برای اولین بار با یك فرد غریبه روبرو می شویم و یا برای اولین بار در مقابل جمعی خطابه ای ایراد می كنیم، بسیار طبیعی است كه احساس هیجان و كشش بكنیم. اما در دفعات بعدی دیگر این احساس نمی تواند به حد گذشته قوی باشد و یا وقتی كه پس از آن كار به این احساس فكر می كنیم دیگر این احساس به لحاظ منطقی برایمان توضیح پذیر شده است چون می دانیم که هیجان ما خاص این شرایط بوده و بسرعت رفع می شود. اما در مورد یك فرد روان رنجور این قضیه طور دیگری است: وقتی كه هیجان و كشش احساس می كند اجازه وجود چنین احساسی را به خود نمی دهد، چرا كه شاید تصور می كند نباید بعنوان مرد (یا آدم بالادست؛ حال چه زن باشد چه مرد) از خود ضعف نشان بدهد. انسان روانرنجور براساس ایده آل مردانه اش در این خصوص چنان ضربه پذیر است كه رفتار و عكس العمل هایش را شدیدتر از دیگران حس می كند و آن ها را به نشانه ی وجود نقطه ضعف خود می بیند. سعی می كند شرمندگی خود را بپوشاند و وانمود می كند كه بر اعصاب خود مسلط است، درحالی كه در درونش احساس تشویش بیمارگونه ای از این مساله دارد كه مبادا كسی به هراسش پی ببرد. و هرچه بیشتر سعی به پوشاندن این احساس می كند تشویش و هراسش فراتر می رود؛ اینطوری است كه همواره باید سعی بیشتری به خرج دهد تا جلوی برملا شدن این احساس را بگیرد. اتفاقا همین تلاش وی برای پوشاندن این احساس شدت بیشتری به هراس وی می دهد؛ در این حال چون دیگران هم متوجه این حالات وی می شوند و وی نیز در می یابد «آن چه از آن می ترسیده بسرش آمده» لذا خود را در این باور خود تصدیق می کند که همواره بخود می گفته «قوی باش و نگذار کسی نقصی در تو پیدا کند». این همان حالتی است كه آنرا اصل روانی اثر متقابل در رفتار می نامیم.



اولین چیزی كه چنین فردی باید به آن واقف شود این است كه این هیجان و كشش پدیده ای كاملا طبیعی و رایج است و لازم نیست كه از آن شرمنده باشد. بعداز این قادر خواهد بود دریابد كه ریشه مشکلش در این نكته نهفته است كه سعی به سرپوش گذاردن بر حالاتی در خود می کند که آنها را ضعف می داند و می خواهد كاملیت داشته باشد، می خواهد بر آن ها سرپوش بگذارد، آن ها را انكار كند و یا به آنها جامه عقلانی بپوشاند. و همچنین ریشه ضعف هایش در آن نهفته اند كه وی قادر به رودررویی با موقعیت روانی خود نیست و آنرا نمی پذیرد. اگر وی قادر به پذیرش این موقعیت روانی می بود هرگز دچار هراس نمی گشت.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:13 - 0 تشکر 500681

خصوصیات شخصیت افراد روان رنجور



فرد روان رنجور خودبیمارانگار است . تمام تحقیقات انجام گرفته در زمینه کار بالینی نشان می دهند که افراد روان رنجور تاحد زیادی خودبیمارانگارند. یعنی در نظام فكری خودشان مرزی بسیار نازک بین سلامتی و اختلالات روانی می كشند و معتقدند رفتارهایی كه انجام می دهند ربطی به احساساتی كه می كنند و ربطی به افكار و مواضعی كه دارند ندارد. برای مثال فردی را درنظر بگیرید كه در اعماق وجودش خود را فردی ناموثر می داند. در محیط كارش از افراد دیگر دوری می كند و می گوید آنها مرا طرد كرده اند و نمی خواهند با من رابطه داشته باشند و به این دلیل خود را بدبخت و گوشه گیر, غمگین و افسرده می داند و افسرده هم می شود.



فرد روان رنجور تلاش می كند تا ناممكن ها را ممكن بگرداند . برای مثال فردی از اختلال تمركز شكایت می كرد و از روانشناس می خواست تا كاری بكند كه تمامی تصاویر ذهنی ای كه به هنگام تمركز بر روی یك چیزی در ذهنش جریان می یابند و باعت می شوند كه وی نتواند به تمركز مطلق دست بیابد را به گونه ای از ذهن وی پاك كند چون هر راهی را که خودش تا کنون برای اینکار انجام داده مثبت نبوده است. عقل سلیم حكم می كند كه چنین چیزی ناممكن است. ولی افراد روان رنجور می خواهند ناممكن را ممكن بگردانند و همواره نیز در زندگی برای عملی کردن این کارها تلاش کرده اند. كسانی كه خواهان رسیدن به تعادل كامل قوای ذهنی هستند باید این نكته را درك كنند كه اتفاقا تعادل قوای ذهنی كامل یعنی پذیرفتن این نكته كه چنین چیزی میسر نیست. برای کار و مطالعه متمرکز راههای سودمندی وجود دارند که می توان آنها را آموخت. اختلال در تمرکز می تواند به بسیاری چیزهای دیگر بستگی داشته باشد ولی خود را به شکل اختلال در تمرکز نشان دهد. برای هر این دو گروه راههای مناسبی وجود دارند ولی رسیدن به تمرکز و کاملیت مطلق با هیچ چیزی بدست نمی آیند.



فرد روان رنجور نمی خواهد با ترسها و هراسهایش روبرو شود . بنابراین سعی می كند از آنها دوری كند، آنها را انكار می كند، به ترسهایش جامه عقلانی می پوشاند و یا از جلوی آنها می گریزد. اما نكته مهم رودررویی با هراس است، در برسمیت شناختن وجود آن و رنج بردن از آن. با فرار از احساس هراس و ترس، این احساسات رفته رفته به اوج خود می رسند و هرگونه تدابیر دفاعی فرد در مقابل آنها بی اثر می شوند. ولی با برسمیت شناختن آنها نظام روانی فرد كه در طی سالیان دراز خودبزرگ بین شده است درهم خواهد شكست و فرد شروع به آموختن و بکار بستن کارهایی می کند که تا آنزمان از آنها فرار می کرده است و سپس عذابی كه فرد می كشد پایان می پذیرد.



فرد روان رنجور گرایش به واقعییت ندارد در واقعیت زندگی نمی کند و از واقعیت نمی آموزد . وقتی افراد غیر روان رنجور با واقعییات روبرو می شوند می توانند تشخیص بدهند كه چه چیز برایشان ممكن و چه چیز ناممكن است. آنها اول واقعییات را آن چنان كه هست می پذیرند؛ چه از آن خوششان بیاید چه نه، و از عدم موفقیت ها درس می آموزند و توانهای عقلی و احساسی شان را برای بهتر روبرو شدن با واقعییات می پرورانند. اما افراد روان رنجور بدون توجه به واقعییات تنها بر خواسته ها و انتظاراتشان تكیه می كنند. وضعیتی را كه مطابق خواسته هایشان نباشد انكار می كنند و در عین حال از سختی هایشان شكایت می كنند بدون آنكه حاضر باشند از ناکارآمد بودن رفتارشان درس بیاموزند. (انسان می تواند در تخیل خود مجسم کند که بال در آورده و به هرجا که می خواهد پرواز می کند. بدون قابلیت تخیل هیچ چیز نه اختراع می شود و نه بدست می آید. ولی تخیل قدم اول است. انسان برای پرواز در عالم واقعیت باید برای محدودیت هایش پاسخی بیابد و برای مثال جوابی برای غلبه بر نیروی جاذبه زمین پیدا کند.)



فرد روان رنجور می پندارد كه یا ممتاز از دیگران است و یا با آن ها فرق دارد . یكی از افراد روانرنجور از پنجره اتاق خود كارگری را دیده بود كه در زمستانی سرد مشغول به كار است و در یكی از جلسات درمانی می گفت: «اوه، من هیچ وقت نمی توانم حتی فکرش را بکنم که چنین كاری بكنم. ... آب سرد او را نمی آزارد. ولی من توانایی او را ندارم. من طور دیگری هستم و برای همین هم هرگز قادر به هیچ كاری نبودم». وی نمی توانست این نكته را ببیند كه آن كارگر نیز از كار خود در آب سرد درد می كشد و او هم نمی خواهد در آنجا كار كند.



انسان غیر روان رنجور از مشاهده هر چیز كوچكی به اندازه تجربه همان چیز احساس شادی و سرخوشی می كند و قدرت و زیبایی زندگی را در می یابد. اما توجه انسان روان رنجور چنان محصور در برآوردن احتیاجات روان رنجوری خویش است كه این نوع خوشبختی، آرامش و شوق را فراموش كرده است. برای همین هم رفته رفته احساس طبیعی خود را از دست می دهد.



فرد روان رنجور می خواهد بدون تلاش خوشبخت باشد . برای خوشبختی حقیقی باید انسان قادر به رودررویی با واقعییت باشد تا بتواند ایده آل هایش را بر بستر واقعیت متحقق بسازد، هرچقدر هم كه اینكار سخت و توام با درد باشد, هر قدرهم که امکان برآورده کردن آن به سرعت وجود نداشته باشد. اما فرد روان رنجور از تلاش واقعی بیم دارد و می خواهد به كمك روانشناس و یا كس دیگری و حتی به كمك جادو و جمبل خوشبخت بشود. وی اینرا درك نمی كند كه در زندگی تلاش و کار از یک سوی و رسیدن به آرزوها از سوی دیگر دو كفه یك ترازو را می سازند.



فرد روان رنجور دركنار خواست شكوفایی مطلقی كه دارد از احساس حقارت و ناتوانایی رنج می برد. افراد روان رنجور از این نُقطه نظر بسیار آسیب پذیرند و دائم از این احساس شكایت دارند كه بی ارزش و ناتوانند و در زندگی بیش از دیگران رنج می برند. یكی از افراد روانرنجور در یك جلسه درمانی می گفت: «اصلا اعتماد به نفس ندارم. ترجیح می دهم كه بمیرم تا با این خودِ بی اعتمادِ حقیرم زنده بمانم». هر انسانی در طول زندگی در موقعیتهایی قرار می گیرد که گاها نمی تواند آنطوری که می خواهد عکس العمل نشان بدهد. بسیاری از آدمها پس از این موقعیتها به محاسبه آن می پردازند و از اینراه تجربه ای بدست آورده و سعی می کنند برای بوجود نیامدن موقعیتهای مشابه توانایی های جدیدی در خود بوجود بیاورند تا دوباره به آن صورتی که برایشان ناکارآمد است رفتار نکنند. ولی فرد روانرنجور اتفاقا این مساله را درک نمی کند و با بیرون آمدن از آن موقعیت در برابر احساس ضعفی که به وی دست داده است سرفرود می آورد و خود را بخاطر داشتن چنین احساسی تحقیر می کند. به همین خاطر هم همیشه آماده گی اینرا دارد که در موقعیتهای مشابه دوباره احساس حقارت کند و از این فراتر حتی قبل از قرار گرفتن در چنین موقعیتهایی در درون خود می داند که احساس خطری در انتظارش است و یا برای بدور ماندن از چنین احساسهایی از رفتن به چنان موقعیتهایی پرهیز می کند.



با توضیحاتی که در باره خصوصییات روانرنجوری داده شد می توان گفت: مستقل از اینکه فرد تحت چه شرایط و موقعیتی زندگی می کند و مستقل از اینکه در زادگاه خود و یا در کشوری دیگر بسر می برد اگر برای روبرو شدن و پاسخ گفتن به نیازهای روزمره اش نظریات و افکار ناکارآمدی داشته باشد هر بحرانی را تبدیل به اختلال روانی می کند.



انسان موجودی است كه برحسب طبیعت خود نیل به زندگی، نیل به رُشد و نیل به فعالیت دارد. بسیار طبیعی است كه هركس ایده آل های خود را می سازد، تخیل می كند و آنها را می پروراند. اما در زندگی واقعی موانع بسیاری وجود دارند. آرزوهای ما نمی توانند همگی سریعا جامعه عمل بپوشند و خواست های ما همیشه و در هر حال دست یافتنی نیستند. انسان غیر روان رنجور با این واقعییات كنار می آید و به صیقل واقعی آن ها می نشیند هرچند كه این كار توام با اضطراب و نگرانی و درد باشد و هرچند كه وی در اینراه بخاطر اصل رویارویی با واقعیت چیزهای زیادی را باید كنار بگذارد و یا در آنها تجدید نظر بکند. وی این واقعییات را در می یابد و خود را بر واقعییات وفق می دهد و سعی می كند بر واقعییات مطابق امكان آن لحظه اش تاثیر بگذارد.



اما بعضی از انسان ها مملو از ایده آل ها، رویاها و تصورات هستند و از واقعییات زندگی (به معنای موانع رسیدن به خواستهایشان) می خواهند که آن واقعییات خودشان را مطابق خواست های آن ها بکنند و از اینکه این کار صورت نمی گیرد رنج می برند. تمام انرژی خود را در زندگی صرف این می كنند كه تفاوت میان خواسته های خود و واقعییات را به این شکل از میان بردارند که بجای روبرو شدن با محدودیتها و جواب دادن به آنها از واقعییات شکایت بکنند و چون با شکایت کاری از پیش نمی رود از ناتوانی خود رنج می برند. به دیگران بخاطر ناكامی ها و ناتوانایی های خود می تازند. و این آن رفتاری است كه در شخصیت روان رنجور ریشه عمیقی دارد.



ایده آل های مطلق زمینه ساز اختلالات روانی هستند، اما در عین حال نشان دهنده خواست شكوفایی و رُشد انسانی نیز. به همین خاطر می توان در انسان روانرنجور اشتیاق انسان به جاودانگی را دید. كه این خواست تنها زمانی عملی می شود كه انسان روانرنجور به اصل گرایش به واقعییت روی بیاورد. در غیر اینصورت انسانِ در خودفرورفته و جدا از واقعییت، دركلیت خود تنها تصویری وارونه و مغشوش از تمنای رُشد و شكوفایی خواهد ماند. شخصیت روان رنجور یكی از امکانات رسیدن به خلاقییت در زندگی است كه تنها در صورت دُرُست هدایت شدن می تواند به شكوفایی و خلاقیت منتهی شود. بنابراین فرد روان رنجور انسانی است كه خطای غم انگیز زندگی اش در این نكته نهُفته است كه رُشد خود را قربانی رُشدِ ایده آلهای مطلق خود می سازد.

پنج شنبه 19/5/1391 - 23:14 - 0 تشکر 500684

جمعبندی



هر انسانی برای ساختن و پابرجانگه داشتن سلامتی روانی احتیاج به روابط بین انسانی دارد تا در رابطه با انسانهای دیگر و در تاثیرگذاری و تاثیرگرفتن متقابل خودش را بیابد و موثربودن خودش را تجربه كند. برای ایجاد روابط بین انسانی باید در واقعییت زیست كرد.



به خودرسیدن و خودشناسی تنها در ارتباط با دیگران و در تاثیرگذاردن و تاثیرگرفتن متقابل ممكن می گردد. اتفاقا در این راه است كه انسان درمی یابد تفاوتهایش با دیگران در كجا است و آنجا, جایی است كه وی بعنوان «فرد»، بعنوان «خود» مطرح می شود. با گرایش محض به دنیای درون و زندگی با چیزهایی كه خاص آن دنیا است با دودستی چسبیدن به ایده ها و ایدئولوژی ها در بهترین حالت انسان روشنفكر دنیای درونی خودش می شود و بجای تجربه پرواز تنها به پرواز در عالم ذهن خود می پردازد.



زندگی در دنیای واقع به این معنا نیست كه انسان باید مطیع دیگران باشد و در مقابل پیرامونش كرنش كند. بلكه در این راه انسان می آموزد كه رفته رفته با پیروی از اصل تاثیرگذاری و تاثیرپذیری متقابل جایگاهی برای خودش بسازد و بر آن تكیه كند. این یك ایده آل است كه می گویند هر فردی باید خودش باشد و بدون تاثیرپذیری از دیگران خودش بماند. خودشدن یك راه است نه یك مكان. راهی است كه تمام عمر طول می كشد و در این راه انسان هر لحظه در موقعییتی قرار دارد كه توسط تاثیرگذاری و تاثیرپذیری متقابل جایی برای خود پیدا می كند.

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.
  • وبگردی