• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن معارف > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
معارف (بازدید: 788)
جمعه 6/5/1391 - 0:1 -0 تشکر 481412
گناه از نگاه حافظ

پدرم روضه ی رضوان به دو گندم بفروخت

ناخلف باشم اگر من به جویی نفروشم

از وبلاگ http://haddady.persianblog.ir/post/56/  حسن حدادی

جمعه 6/5/1391 - 0:2 - 0 تشکر 481413

حافظ مشهورترین غزلسرای ایران در اوایل قرن هشتم هجری قمری متولد شد و در اواخر این قرن درگذشت ، در اوضاع و احوال پریشان شیراز و خلال دست به دست شدن قدرت میان قدرت جویان عصر توانست قرآن را حفظ کند و با تفسیر و تاویل آن عمیقاً آشنا شود و با زبان و شعر و ادب عربی انس یابد ، میراث شعر و ادب و اندیشه ی فارسی را عمیق و گسترده مطالعه کند و در دیگر علوم عصر ، فقه ، لغت ، بلاغت ، حکمت ، کلام و عرفان کم و بیش آشنایی حاصل کند .

جمعه 6/5/1391 - 0:3 - 0 تشکر 481414

حافظه ی قوی او باعث شد که اندوخته هایش رو به فراموشی نرود و ذوق حساس و قریحه ی هنری و تسلط او در زبان به او کمک کرد زبان را در دو حوزه صورت و معنا به اوج برساند .        شعر حافظ انسان را در مسیر مستقیم یک اندیشه یا عاطفه ی زمینی یا آسمانی هدایت نمی کند ، کلام او نه اسیر حال و هوای عارفانه می شود و نه تن به قیل و قال های مادی می دهد ، کلام او چون خود انسان دو بعدی است ، هم واجد بعد روحانی و الهی است و هم بعد مادی و جسمانی ، گویی در میان فرشته و انسان نوسان دارد ، حافظ رند است و رند شخصیتی است جامع الاطراف ، متناقض و متوازن که فرصت و مجال نوسانش از ازل تا به ابد و از مسجد تا به میخانه و از ایمان تا حوالی شک است

جمعه 6/5/1391 - 0:4 - 0 تشکر 481415



     حافظ را  نباید فقط شاعر بینگاریم البته شاعری کم مقام و مرتبتی نیست ولی نباید مقام فلسفی ، دینی ، سیاسی و اجتماعی حافظ در زیر پوشش شاعری کم رنگ شود ، حافظ فیلسوف هم هست اما اندیشه های فلسفی خویش را در قالب شعری بیان کرده است تا زیبا و هنری تر و ماندگارتر گردد ، اگرچه اقیانوس شعر حافظ از نظرگاه عاطفه پر از امواج رنگین فصاحت و بلاغت است اما این گوهر های الوان نباید ما را از صید گوهر های ناب عرفانی ، فلسفی و سیاسی غافل کند .


جمعه 6/5/1391 - 0:4 - 0 تشکر 481416

حافظ شاعر تمام قرون پس خود بوده و نزدیک ترین شاعر به روزگار ماست شعر او هنوز لبریز از طراوت و تازگی است ، هم از حیث صورت و هم از حیث معنا ، هنوز به دل هر ایرانی می نشیند و می توانیم به راحتی با او ارتباط برقرار کنیم ، این هم مبارک است و هم تاسف برانگیز نیکو از آن جهت که ما می توانیم غزلیات حافظ را پس گذشت قرون به خوبی بفهمیم و تاسف بار از این جهت که جامعه ی ما هنوز گرفتار بلیه قرون هفتم و هشتم هجری است .

        خوشبختانه زندگی و اندیشه حافظ از نظرگاه های گوناگون مورد نقد و بررسی قرار گرفته است و ادیبان و اندیشمندان از این دریای خروشان گوهر های فراوان صید کرده و به جویندگان معرفت هدیه کرده اند .



   در این مقاله مسأله ی گناه در شعر حافظ و نگرش و رویکرد و تحلیل و تفسیر وی نسبت به این امر انسانی بیان شده است .

جمعه 6/5/1391 - 0:9 - 0 تشکر 481417

وضعیت دینی و اجتماعی جامعه


زندگی حافظ در کدام محیط اجتماعی ،فرهنگی ،دینی و سیاسی سپری شد ؟ شهری مملو از دروغ و ریا و تزویر و ذلت و تباهی ، شهرسالوس و ستم ، شهری که به گفته ی حافظ قرآن دام تزویر گشته ودر صومعه و خانقاه و هر مجلس وعظی دامی نهاده اند و در آن اجتماعی مزور صوفی و زاهد و مفتی و واعظ دست در دست هم نهاده اند که آیین حقیقت ودرستی و آرمان های والای انسانی را به تباهی و ابتذال کشند و انسان را در بیراهه ی گمراهی به سقوط کشند .

جمعه 6/5/1391 - 0:9 - 0 تشکر 481418

در این دوران سیاه که ترس از محتسب نفس ها را در سینه حبس می کرد و حکومت های دینی -نظامی امیر مبارز و دیگران به یاری واعظ و مفتی  می رفت که پایه های فریب و خرافه را در اندیشه مردم آن روزگار استوار سازد و قضا و قدر زمینی خود را تقدیر آسمانی جلوه دهد و مردم را به تمکین ذلت بار در برابر آن وادار سازد و همه ی اهرمنی ها و بد آیینی ها را در ذهن مردم عوام به نام حقیقت نقش بندد ، حافظ نخستین رسالت خویش را مبارزه با این کج اندیشی ها می بیند و طلسم تقدسی را که روی برخی نمادهای مذهبی بسته اند در هم می شکند و برخی نمادهای تقدس یافته را به تمسخر می گیرد و برخی از محرمات را مباح می شمارد تا دیدگان نیم بیدار را به سوی حقیقت رهنمون سازد

جمعه 6/5/1391 - 0:10 - 0 تشکر 481419

در این عصرسیاه ، دستگاه حکومتی آنچنان جامعه را در هول و هراس فرو برده بود و دین دولتی چنان هر جایی گشته بود که همگان از همسایه و همکاسه می هراسیدند،  این است که تنها شیوه ی زندگی مخفی کاری و چهره پوشی بود که موسم ورع و روزگار پرهیز است

جمعه 6/5/1391 - 0:11 - 0 تشکر 481420

شاخصه ی دیگر عصر حافظ فرو ریختن شالوده های اساسی ایمان و بها دادن به مراسم و  آداب ظاهری بود آنان که از تمامی ایمان به خدا و حقیقت ، فقط مشتی خرافه و پندارهای پوچ در کیسه داشتند و آن را دستاویزی برای رسیدن به دستگاه های حکومتی ساخته بودند مست غرور و خود ستایی بودند و با جلوه ای در محراب و منبر ناز بر فلک و فخر بر ستاره می فروختند و حتی فلک آفرین را نیز وامدار خود می دیدند و تنها خود را حاملان پیام الهی و دیگران را موجوداتی زاید و حتی مهدورالدم می دیدند و چنین می اندیشیدند که وجود همگان - جز خودشان  -موجب تزلزل پایه ها ی دین و لنگرهای آسمان و زمین است و خدا نیز همواره با با خشم و غضب در کمین آنهاست و تا آنها را در قعر دوزخ جزغاله نکند خشمش فرو نخواهد نشست، غافل از این که آبروی شریعت بدن قدر نرود .

بیا  که رونق  این  کارخانه  کم  نشود  


به زهد همچو تویی یا به فسق همچو منی

جمعه 6/5/1391 - 0:11 - 0 تشکر 481422

گناه در شعر حافظ


      یکی از مباحثی که حافظ نگاهی تازه بدان داشته و قبل از او چنین پیشینه ای نداشته است مسأله گناه است. او با پیش کشیدن این امر انسانی به مبارزه ی کسانی می رود که به دروغ ادعا می کنند که دامن پاک داشته اند و از این راه بازار تزویر و خودنمایی را رواج بخشیده اند .


         از نظر حافظ انسان ویژگی های زیادی دارد و قسمت اعظم این ویژگی ها به این دلیل در انسان هست که او انسان است و به دلیل انسان بودن واجد آنهاست و اگر فرشته یا حیوان بود واجد آن ها نمی شد ولی یکی از ویژگی های بسیار مهم آدمی  که کمتر به آن توجه شده است لغزش کار بودن آدمی است ،مساله گناه در دیوان حافظ برجستگی خاصی دارد و به دلیل همین نگاه خاص به گناه است که از میان اسما و صفات خداوند دو صفت غفور بودن و کریم بودن برای حافظ مرکزیت داشته اند

جمعه 6/5/1391 - 0:12 - 0 تشکر 481423

حافظ به گناه از منظر دیگری نگاه می کند – والا گناه چیزی نیست که این قدر روی آن سرمایه گذاری کرد ازگناه باید توبه کرد و بعد آنرا به فراموشی سپرد – و چون آنرا از وجود آدمی پاک شدنی نمی داند سعی می کند انسان را با این امر مهم آشتی دهد ، آشتی دادن به این معنا که معنای آن را برای آدمیان روشن کند و جای آن را در زندگی فردی و اجتماعی نشان دهد .

حافظ برای ریشه یابی گناه و اینکه چگونه این لغزشکاری در وجود انسان به ودیعت نهاده شده است به خلقت اولیه انسان برمی گردد در غزل مشهور او


دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند



گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند



ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت



با من راه نشین باده ی مستانه زدند



آسمان بار امانت نتوانست کشید


 قرعه ی کار به نام من دیوانه زدند

برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.