• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن شمال > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
شمال (بازدید: 438)
چهارشنبه 4/5/1391 - 14:52 -0 تشکر 479967
هنرهای دستی مازندران

صاحبان پیشه و فن همواره با عشق به زیبایی و سایل مادی زندگی را افریده‌اند. دستان توانمند هنرمند ذهن مستقل و پویا واندیشه جستجو گرش مجموعه‌ای دیدنی و سزاوار تحسین را به یادگار گذاشته‌است. مهم‌ترین آنها عبارتند از:                                     ز

در ضریح، صندوق مزار، ارسی

از سده پنجم تا هفتم ه. ق. هنرمند منب كار با استفاده از شیوه قاب و گره، طرح‌های نو آفریده از سده هشتم هجری نمونه‌های فراوانی از رسم و عناصر هندسی و اشكال نباتی و گل و بته روی منبرهای چوبی، صندوق مزارها، در و پنجره و رحل قرآن باقی مانده‌است. ازاوایل سده نهم هجری این هنر رونق ویژه‌ای یافت و صنعتگران موفق شدند در اثار خود با به كارگیری انواع خطوط نمونه‌های ارزشمندی را بیافرینند كه اكنون زینت افزای مرقد امامزادگان و بزرگان دینی است. پنجره‌های زیبا و خوش نقش و نگار چوبی كه نشانه نور و روشنایی است با استفاده از هنر گره سازی و نقش‌های هندسی سه گوشه و چهار گوشه، ستاره‌های چهار پر و هشت پر و و درنهایت شیشه‌های رنگین پیشانی و رواق بناها راآذین می‌بخشد این پنجره‌ها به اورسی معروفند

چهارشنبه 4/5/1391 - 14:54 - 0 تشکر 479969

لاك تراشی


لاك تراشی در مناطق روستایی و جنگلی مورد توجه پیشه وران هنرمندان بوده و انواع سازه‌های آن براساس نیاز زندگی روزمره گسترش یافته‌است. روستاییان ساكن مناطق جنگلی درگذشته بیشترین نیازهای خود را از چوب تهیه می‌كردند و در ساخت لوازم چوبی از مهارت خوبی برخوردار بودند. استادكاران بااستفاده از ریشه و تنه درختان بدون بهره گیری از ابزار كار امروزی ظروف چوبی مانند جوله، كلز، لاك دانه پاش، قند چوله، تنباكو چوله، قاشق، ملاقه، كترا، می‌ساختند. هنر لاك تراشی یك كار ابتكاری است و جنگل نشینان با شناختی كه از انواع درختان جنگلی دارند برای ساخت مصنوعات چوبی از ریشه و چوب درختان ویژه‌ای با استفاده از ابزار كار بسیار ابتدایی استفاده می‌كنند. درختانی كه از چوب آنها برای این كار بهره می‌گیرند افرا، راش، ملج، توسكا، ممرز، شمشاد، نم دار و انجیلی است. ظروفی كه از ریشه درختان ساخته می‌شود سبك تر و در برابر سرما و گرما مقاوم تر است ترك بر نمی‌دارد و در اثر ضربه به سادگی نمی‌شكند لاك تراشان معتقدند ظروفی كه از ریشه درختان تهیه می‌شود، اگر خوب نگه داری شود عمر مفید آنها دست كم بالای صد سال خواهد بود. در صورتی كه لوازم تهیه شده از ساقه و تنها درختان همین خاطر در گذشته لاك تراشان لوازم مورد نیاز در خانه را از ریشه زیرین ریشه‌هایی كه از ساقه با شیب ملایمی در خاك نفوذ كرده‌اند استفاده كنند زیرا ازدیدگاه آنان قسمت زیرین این نوع ریشه‌ها كمتر در معرض برف و باران قرار داشت.

چهارشنبه 4/5/1391 - 14:55 - 0 تشکر 479970

برخی از ظروف چوبی كه در مازندارن كاربرد دارد عبارتند از:

دانه پاش


به جای سینی برای پاك كردن برنج و حبوبات به كار می‌رود.


جوله


این وسیله شبیه پارچ آب، باگردن باریك و دهانه‌ای گشاد و در اندازه‌های گوناگون ساخته می‌شود. در گذشته برای دوشیدن شیر و نگه داری انواع مواد لبنی از آن بهره می‌گرفتند از نقش‌های متدوال روی بدنه جوله می‌توان از جوله نقش مارپیچ، نقش زنجیره‌ای و نقش حلوایی نام برد. بزرگ‌ترین نوع جوله مندر نامیده می‌شود كه حدود ۱۸كیلوگرم گنجایش دارد. نوع دیگری از جوله كه جوله كون نام دراد از ریشه درخت افرا تراشیده می‌شود.


كلز


از این وسیله چوبی به جای ملاقه برای هم زدن و سرد كردن شیر استفاده می‌كردند در مناطق مختلف مازندران این وسیله به نام‌های گوناگون خوانده می‌شود. به طور مثال در منطقه رامسر گیال در بخش مركزی كلز یا كیلز و در منطقه گرگان كمچه لز نوع دیگر پیمانه شیر به نام منقار درمناطق جنگلی ساخته می‌شود و حدود ۲۰۰ كلیوگرم ظرفیت دارد. قاشق و ملاقه وكفگیر: این وسایل كه در زبان محلی «گچه» «پل گیر» و «كترا» نامیده می‌شود. از ساقه و شاخه درخت شمشاد تهیه شده و در كنار انواع وسایل امروزی همچنان گذشته كابرد دارند.

چهارشنبه 4/5/1391 - 14:56 - 0 تشکر 479972

كیله لاك


به عنوان پیمانه استفاده می‌شود. هر پیمانه حدود ۶ كیلوگرم «شالی» و یا «جو» و حدود۵/۷ كیلوگرم «گندم» ظرفیت دارد.


عصا


از چوب درخت آزاد كه به زبان محلی «ازدار» نام دارد تهیه می‌شود.


قند چوله


برای خرد كردن قند به كار می‌رود.


تنباكو چوله


به عنوان ظرف تنباكو مورد استفاده دارد.


سیر كوب


در اندازه‌های متفاوت ساخته می‌شود. در قدیم از این ظرف به جای هاون برای كوبیدن و خرد كردن نیز استفاده می‌شد.

چهارشنبه 4/5/1391 - 14:57 - 0 تشکر 479973

چنته لفور:                                                                                 ر


چنته نوعی كیف دسته دار است كه در روستای «لفور» از توابع سواد كوه تولید می‌شود برای بافت آن از دستگاه «كرك چال» استفاده می‌شود و مراحل تولید آن مانند جاجیم است با این تفاوت كه پس از پایان كار، دوردوزی و گاه با مهره‌های تزیینی و خرمهره تزیین می‌شود

چهارشنبه 4/5/1391 - 14:59 - 0 تشکر 479975

پارچه بافی:                                                                              ی


در گذشته بافت انواع پارچه هاپشمی، ابریشمی و نخی معمول بود. نوعی پارچه ابریشمی كه الیجه نام داشت برای دوخت كت زنانه به كار می‌رفت. از پارچه‌های پشمی «چوغا» و «باشلق» برای پالتو استفاده می‌شود. و از شمد كه نوعی پارچه خنك و لطیف است در تابستان به جای پتو  استفاده می‌شود. 

چهارشنبه 4/5/1391 - 15:6 - 0 تشکر 479979

موج بافی:                                                                                ی


ماده اولیه موج بافی كه به نام‌های «رختخواب پیچ» و «ایزار» نیز معروف است، پشم است. به همین دلیل ارزان و قابل شستشو دارای استحكام، نرم و سبك است. موج بافی به دلیل صفت‌هایی كه بر شمردیم، به عنوان هنری فراگیری در گذشته مطرح بود و اكنون میز كم وبیش در این منطقه رواج دارد. امروزه این هنر بیشتر در روستاهای منطقه كجور به جا مانده‌است. گونه‌ای از این دست بافت‌ها با همین كاربرد «چاد شب» نامیده می‌شود. معروف‌ترین آن «چادر شب دارایی» است كه دارای رنگ‌های متنوع به وبژه طیف‌های گوناگون رنگ قرمز كه جاذبه بیشتری نسبت به رنگ‌های دیگر دارد است. در این منطقه در كنار بافت این نوع پارچه، سفره‌های ظریف و پرارزش نیز بافته می‌شود.

چهارشنبه 4/5/1391 - 15:13 - 0 تشکر 479990

جوراب  بافی                                                                          ی


جوراب بافی یكی از صنایع دستی رایج و بومی منطقه‌است كه به ویژه در روستای «صالحان» از جمله صنایع دستی اساسی محسوب می‌شود. این صنعت بومی را می‌توان بر مبنای تولید و مصرف آن به جوراب چكمه‌ای یا گردن بلند و گردن كوتاه تقسیم كرد. در روستاهای منطقه در حال حاضر تولید جوراب به شكل ساده انجام می‌شود و پشم گرفته شده از گوسفند بدون ررنگ آمیزی واستفاده از نقوش مختلف عرضه شده و جنبه هنری ندارد.

چهارشنبه 4/5/1391 - 15:15 - 0 تشکر 479992

جاجیم بافی:
در میان دست بافت‌های روستایی، جاجیم از اهمیت بیشتری برخوردار است و كاربردهایی نظیر زیرانداز، پشتی، سجاده رختخواب پیچ، مفرش، پتو، وریه كرسی و... داردو این هنر در بسیاری از مناطق روستایی از جمله «متكازین» از توابع بهشهر بخش دودانگه شهرستان ساری، آلاشت سواد كوه، كجور، نوشهر و كلاردشت چالوس اقبال و توجه‌است. در روستای كوهستانی و ییلاقی متكازین در بخش هزار جریب بهشهر، اصولاً بافت جاجیم توسط زنان صورت می‌گیرد و مردان جز در مرحله تهیه پشم، نقش چندانی ندارند. در بافت جاجیم این منطقه پس از بافتن حاشیه، نقش اندازی كه در اصطلاح «گل» خوانده می‌شود صورت می‌گیرد. این نقش‌ها نام‌های گوناگونی دارند چهار گل، خشتی، پنجه‌ای، گل آفتاب گردان، آفتاب تیره، حاشیه‌های اطراف نیز با طرح مثلث دندانه دار پر می‌شود. برای بافت جاجیم در اندازه‌های بزرگ تر دو یا چند عدد جاجیم بافته شده به اندازه عرض دار موجود را به یكدیگر متصل می‌نمایند و یك جاجیم در اندازه دل خواه شكل می‌گیرد.  

چهارشنبه 4/5/1391 - 15:16 - 0 تشکر 479993

گلیم  بافی:        ی


گلیم بافی نیز یكی از دیگر صنایع دستی و سنتی استان محسوب می‌شود. در حال حاضر در بیشتر روستاها و شهرهای استان به این هنر اشتغال دارند. نقوش گلیم اغلب به شكل هندسی است و بافنده با الهام گرفتن از اطراف طبیعت خود، نقش می‌زند. رنگ گلیم نیز بر گرفته از طبیعت پیرامون و غالب رنگ‌های تند و شاد مانند قرمز، نارنجی، كرم، سبز، سرمه‌ای است.

چهارشنبه 4/5/1391 - 15:17 - 0 تشکر 479994

حصیر بافی:
حصیر بافی در برخی از روستاهای استان مازندران به ویژه در غرب استان رایج است. در مازندران از نوعی حصیر به نام «كوب» برای زیر انداز استفاده می‌شود. برای بافت «كوب» از گیاهان خود رو چون «گاله» و «واش» كه در باتلاق‌ها و اب بندان‌ها می‌روید بهره می‌جویند. برای تهیه زنبیل و سبد نیز از همین گیاهان استفاده می‌شود. گاه تهیه این مصنوعات با به كارگیری چوب و نی یاد و نوع علف به نام‌های  وران  و  سازیر  انجام می‌شود

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.