• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن معارف > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
معارف (بازدید: 255)
يکشنبه 1/12/1389 - 13:51 -0 تشکر 286783
مفهوم حقیقى نماز

مفهوم حقیقى نماز (از بیان حضرت علی(ع))

جابر بن عبداللّه انصارى گوید:
روزى به همراه مولاى متّقیان ، امام علىّ علیه السلام بودم ، شخصى را دیدیم که مشغول نماز است ، حضرت به او خطاب کرد و فرمود: آیا معنا و مفهوم نماز را مى دانى که چگونه و براى چه مى باشد؟
اظهار داشت : آیا براى نماز مفهومى غیر از عبادت هم هست ؟
حضرت فرمود: آرى ، به حقّ آن کسى که محمّد صلّى اللّه علیه و آله را به نبوّت مبعوث گردانید، نماز داراى تاءویل و مفهومى است که تمام معناى عبودیّت در آن خواهد بود.
آن شخص عرض کرد: پس مرا تعلیم فرما.
امام علیه السلام فرمود: معنا و مفهوم اوّلین تکبیر آن است که خداوند، سبحان و منزّه است از این که داراى قیام و قعود باشد.
دوّمین تکبیر یعنى ؛ خداى موصوف به حرکت و سکون نمى باشد.
سوّمین تکبیر یعنى ؛ این که نمى توان او را به جسمى تشبیه کرد.
چهارمین تکبیر یعنى ؛ چیزى بر خداوند عارض نمى شود.
پنجمین تکبیر مفهومش آن است که خداوند، نه محلّ خاصّى دارد و نه چیزى در او حلول مى کند
ششمین تکبیر معنایش این است که زوال و انتقال و نیز تغییر و تحوّل براى خداوند مفهومى ندارد.
و هفتمین تکبیر یعنى ؛ بدان که خداوند سبحان همچون دیگر اجسام ، داراى اءبعاد و جوارح نیست .
سپس در ادامه فرمایش خود فرمود: معناى رکوع آن است که مى گوئى : خداوندا! من به تو ایمان آورده ام و از آن دست بر نمى دارم ، گرچه گردنم زده شود.
و چون سر از رکوع بر مى دارى و مى گوئى : ((سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ الحَمْد للّه ربّ العالمى ن )) یعنى ؛ خداوندا! تو مرا از عدم به وجود آورده اى و من چیزى نبوده و نیستم ، پس هستى مطلق توئى .
و هنگامى که سر بر سجده فرود آورى ، گوئى : خداوندا! مرا از خاک آفریده اى ؛ و سر بلند کردن از سجده یعنى ؛ مرا از خاک خارج گردانده اى .
و همین که دوّمین بار سر بر سجده گذارى یعنى ؛ خداوندا! تو مرا در درون خاک بر مى گردانى ؛ و چون سر بلند کنى گوئى : و مرا از درون همین خاک در روز قیامت براى بررسى اعمال خارج مى گردانى .
و مفهوم تشهّد، تجدید عهد و میثاق و اعتقاد به وحدانیّت خداوند؛ و نیز شهادت بر نبوّت حضرت رسول و ولایت اهل بیت او علیهم صلوات اللّه مى باشد.
و معناى سلام ، ترحّم و سلامتى از طرف خداوند بر بنده نماز گذار است ، که در واقع ایمنى از عذاب قیامت باشد

يکشنبه 1/12/1389 - 15:58 - 0 تشکر 287095

شخصی از حضرت امام علی علیه السلام سؤال كرد: چرا ما دوبار سجده درهررکعت نمازمی كنیم؟ خوب همینطو كه یك بار ركوع می كنیم یك بار هم سجده بكنیم. البته می دانید كه سجده یك خضوع بالاتر از خشوع بیشتری از ركوع است.

چون سجده اینست كه انسان آن عزیزترین عضوش را (عزیزترین عضو انسان سراست، آنجا كه مغز انسان قرار گرفته است و در سر همه عزیزترین نقطه پیشانی است) به علامت عبودیت روی پست ترین چیز یعنی خاك می گذارد، جبین بر خاك می ساید، این طور در مقابل پروردگار اظهار كوچكی می كند. گفت چرا ما در هر ركعت نماز دوبار سجده می كنیم، چه سر وخصوصیتی در خاك است؟

حضرت امیرالمؤمنین (ع) این آیه را تلاوت فرمودند: «منها خلقناكم و فیها نعیدكم و منها نخرجكم تارة اخری» (طه/55).

اولا اینکه سر بر سجده می گذاری و بر می داری یعنی (منها خلقناكم )همه ما از خاك آفریده شده ایم، تمام این پیكر ما ریشه اش خاك است، هر چه هستیم از خاك بوجود آمده ایم.(وبهخاک برمیگردیم)

دومرتبه سرت را بخاك بگذار، یادت بیاید كه می میری و باز به خاك بر می گردی. دوباره سرت را از خاك بردار و یادت بیفتد كه یك بار دیگر ازهمین خاك محشور و مبعوث خواهی شد
« استاد شهید مطهری/ گفتارهای معنوی/ ص۹۳- ۹۲»

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:0 - 0 تشکر 287099

الله اکبر یعنی چه ؟! یعنی من خدا را به عظمت می شناسم. دیگر وقتی من خدا را به عظمت می شناسم، همه چیز در مقابل من حقیر است . این کلمه « الله اکبر» به انسان شخصیت می دهد ، روح انسان را بزرگ می کند .
« استاد شهید مطهری/ نهج البلاغه/ خطبه متقون»

السلام علینا و علی عبادالله الصالحین سلام بر ما، سلامت بر ما و بر جمع بندگان شایسته خدا، اعلام صلح و اعلام صفا با همه بندگان صالح خدا می کنی . به قول امروزی ها اعلام همزیستی مسالمت آمیز با همه افراد شایسته می کنی . در حال نماز می گویی من با هیچ بنده شایسته ای سر جنگ ندارم ، چون اگر با بنده شایسته ای سر جنگ داشته باشم خود ناشایسته ام .
« استاد شهید مطهری/ گفتارهای معنوی/ ص ۸۸- ۸۷»
برگرفته از مقاله ۶۵ کلید از روح و فلسفه نماز و عبادت به بیان استاد شهید مرتضی مطهری

واین لینک از کتاب گفتارهای معنوی صفحه 92 به بعد

.

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:3 - 0 تشکر 287108

کتاب اسرار عبادات و آدب الصلاة حضرت آیت الله جوادی آملی در این رابطه نکات نغزی دارد
، از باب اجابت امر رعایت امانت کرده فرازهایی از این دو کتاب شریف را تقدیم شما می نمایم :
استاد در گفتار اول کتاب اسرار عبادات در فرازی چنین می نگارد : عبادات یک ظاهری دارند و یک باطن و سرّی ، به ما گفته اند که آن اسرار را فرا گیریم و بدانها عمل کنیم . نماز خواندن و روزه گرفتن و وضو گرفتن و دیگر تکالیف جزء احکام الهی است . هر یک از احکام برای آن است که انسان به اسرار آنها پی ببرد و آزاد شود .

اما اسرار نماز :
شاید تفاوت میان راز، حكمت و ادب به گوش شما خورده باشد، چون راز عبادت- همچون نماز- چیزی است كه به عالم ملكوت و برتر از آن بر می‌گردد آنچه به درون و باطن عبادت مربوط می‌شود . اما حكمت عبادت، همان هدف و نتیجه‌ای است كه بر آن مترتب می‌گردد ، از قبیل عروج ، نجات از ناشكیبایی و ... اما ادب عبادت- مانند نماز- مسائلی است كه به اوصاف و احوال نمازگزار بازگشت می‌كند كه باید حضور قلب و خشوع قالب داشته باشد، پیوسته در ذكر باشد و از توجه به غیر معبود خود را حفظ كند و همچنین سایر صفات ظاهری معهود و لازم را (از لباس و مكان و ...) مراعات نماید و روشن است كه این امور از اسرار نیست. پس میان آداب و اسرار نماز تفاوت است.
بله جزء به حفظ آداب نماز نمی‌توان به اسرار آن دست یافت. بنابراین آداب نماز همان علت‌های آماده‌ساز و اسباب كمك‌رسان در رسیدن به پاره‌ای از اسرار نماز است؛ زیرا رسیدن به باطن ممكن نشود جز برای كسی كه خاطر او پاك و درون او صاف و دل او سالم باشد.

تکبیر
اول، اینكه روح تكبیر ، چیزی جز تسبیح و تنزیه نیست ؛ زیرا معنای تكبیر این است كه خداوند برتر از آن است كه به حسّ تخیّل ، توهّم و یا به تعقّل آید ، چون او نه جسم است و نه چیزی كه با جسم سر و كار داشته باشد، نه صورت و معنای جزئی است و نه مفهوم كلّی، و نیز خدا برتر از آن است كه بتواند حقیقت بی ‌پایان او را به كشف و شهود بنگرد؛ زیرا حقیقت بی‌پایان موجودی ازلی، ابدی و سرمدی فراتر از آن است كه كسی بتواند به كنه او پی ببرد، پس خدای تعالی برتر از آن است كه كنه او شناخته شود ، لذا معرفتش همراه با اعتراف به عدم اكتناه اوست.
كسی كه غیر خداوند را بزرگ می‌داند و كبیر می‌شمرد ، از جمله كسانی است كه تكبیر حقیقی از او صادر نشده است، گرچه در نماز و غیر نماز آن را بر زبان جاری كند.
ادامه دارد...

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:4 - 0 تشکر 287111

راز نیّت مراد از نیّت در اینجا قصد عنوان در باب عبادات نیست ، مانند این كه نیّت می‌كند ، نماز ظهر یا عصر بخواند . بلكه مراد از نیّت در اینجا ، تنها مقصود «قصد قربت» و نزدیكی به خدای سبحان است . همچنین پیامبر (ص) در وصیت به ابوذر می‌فرماید : باید برای تو در هر چیز نیّتی باشد ، حتی در خواب و خوراك . بنابراین نیت به معنای قصد نزدیكی به خداوند سبحان ، روح عمل است ، عمل با آن زنده می‌شود و بدون آن می‌میرد و پیداست كه مرده هیچ اثری ندارد ، عبادت با قصد تقرب ، صحیح می‌گردد و بدون آن باطل است و چون نیت دارای درجاتی است صحت نیز مراتبی دارد .

راز و نهان تسبیحات اربعه
اگر برای قرائت تسبیحات برگزیده شود ، لازم است بر كسی كه راه كشف راز را می‌پوید و قصد دارد رازمند گردد توجه كند به حدیثی كه در بیان راز چهار بخش بودن تسبیحات آمده و گفته شده است كه چهار بخش بودن واقعیتی خارجی است كه عرش خداوند و آنچه پایین‌تر قرار دارد، همه بدان انتظام یافته‌اند ؛ زیرا در سبب چهار گوشه بودن كعبه و بنای آن بر چهار دیوار آمده است كه: «بیت المعمور» در آسمان دارای چهار گوشه است ، به علت این كه عرش الهی چهار ضلع و چهار جهت دارد ، و چهار ضلعی بودن عرش بدان سبب است كه تسبیح، چهار تاست؛ یعنی «سبحان الله و الحمد لله و لا إله إلا الله و الله اكبر».
آنچه از این تحلیل استفاده می‌شود این است كه تسبیح جامعه حمد ، تهلیل و تكبیر دارای وجودی خارجی و اثری عینی است و بر عرش الهی كه- اوامر و نواهی از آنجا برخاسته - پیشی دارد و سبب شده كه عرش ، همانند آن شكل گیرد .

راز قیام
پوشیده نیست ، آن كس كه تنها مراقبت از قیام برای خدا دارد ، سرانجام بر پا دارنده عدالت خواهد بود و در مرحله بعد در برپا داشتن عدالت استوارتر و كوشاتر خواهد شد و به اصطلاح «قوام» می‌گردد و بالاخره در مرحله پایانی مظهر «قیّوم» و به تبع و عرض روی مردم به سوی او متوجه می‌گردد ، چنانكه در واقع و بالإصاله رو به جانب حی قیوم می‌كند و تنها قصد او را دارند.

منبع : کتاب آداب الصلاة حضرت آیت الله جوادی آملی
ادامه دارد..

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:4 - 0 تشکر 287114

تأویل ركوع و سجود آن است كه نمازگزاری كه با پروردگار خویش مناجات می‌كند ، هنگام ركوع گرچه پشت و گردن خویش را به جلو می‌كشد و سپس برای فرمان بردن از خداوند می‌ایستد و خویش را استوار می‌كند. ولی همه اینها نسبت به دشمن خدا و دشمن امر و نهی است كه همان شیطان فریبكار یا نفس اماره و دنیای سر تا پا فریب باشد . اما نسبت به خداوند متعال هر قیامی نزد او شكستگی است ؛ زیرا هر زنده‌ای نسبت به او مرده و هر دانایی نسبت به او نادان و هر توانایی نسبت به او ناتوان است . چون هر چیزی نسبت به وجه‌الله باقی ، نابود و فانی شدنی است .

بر این پایه ، نمازگزاری كه با خدا مناجات می‌كند، باید خم شود و ركوع كند یا سجده بجای آورد تا هر آنچه راز نهان در مرحله تنزّل است به شكل ركوع و سجود نمودار شود. چنان كه خم كردن پشت و كشیدن گردن به علامت آماده بودن برای جانبازی گرچه عنوان ركوع یا سجود بر خداوند متعال را همچنان داراست، لیكن نسبت به دشمنان دین خدا قیام و استواری است. همانگونه قیام نیز گرچه برای دفاع از كیان دین، قیام به شمار می‌آید ولی نسبت به حضرت قیوم محض، كرنش و انحطاط است.

از امیرالمؤمنین(ع) درباره معنای سجود پرسش شد، حضرت فرمود: خدایا مرا از آن آفریدی، یعنی از خاك معنای سر برداشتن از سجود این است كه مرا از زمین خارج كردی و سجده دوم، یعنی دوباره مرا به زمین باز خواهی گردانید و سر برداشتن از سجده دوم، یعنی دگر بار مرا از زمین بیرون می‌آوری و معنای گفتن «سبحان ربّی الأعلی و بحمده» این است كه «سبحان» به معنای منزّه داشتن پروردگار و «اعلی» یعنی در آسمانها برتر و بالاتر به گونه‌ای است كه همه بندگان پایین‌تر از اویند و همه را با بلند مرتبه‌گی خویش مقهور ساخته ، تدبیر امور به دست اوست و نیكیها و برتریها به سوی او بالا می‌روند.

از امیرالمؤمنین(ع) سؤال شد ، معنای ركوع چیست؟ فرمود: «معناه آمنتُ بك و لو ضربت عُنُقی»

فرق میان ركوع و سجود
راز مشترك ركوع و سجود تسلیم و فروتن بودن در آستان حضرت معبود است و تفاوت ركوع و سجود در این است كه سجود، چون فروتر از ركوع است، نماد و تمثل چیزی است كه به خداوند سبحان نزدیكتر است.
چون بنده هر اندازه به تواضع نزدیكتر شود احتمال رسیدنش به خدا بیشتر می‌شود. از این رو در نصوص فراوانی وارد شده «أقرب ما یكون العبد من الله عزّ و جل و هو ساجده» به گواهی آیه پایانی سوره علق كه از سوره‌هایی است كه سجده واجب دارد.درا ین آیه امر به سجده و تقرب با هم شده است.
برای اهمیت سجده مصلا را مسجد نامیده‌اند (وقتی كه عنوان مسجد به خود بگیرد). علت نام گذاری جایگاه نماز به مسجد برای این است كه مهمترین اجزای نماز، یعنی سجده خاستگاه عروج است. از این رو خدای سبحان می‌فرماید: «سبحان الّذی أسری بعبده لیلاً من المسجد الحرام إلی المسجد الأقصی الّذی باركنا حوله».

تمثل معاد نمازگزاری كه در هر ركعت دو مرتبه سجده می‌كند. در حقیقت معاد برای او تمثّل پیدا می‌كند. همان معادی كه «شدن» او به سوی آن است. پس كسی كه به راز نماز پی ببرد. بر مواقف قیامت آگاهی می‌یابد و آن را چنان می‌بیند كه برپا شده و آتش آن هر كسی را كه از خدا اعراض كند و رو بگرداند به جانب خود فرا می‌خواند . پس با جدیت هر چه تمام تر به مجاهدت بر می‌خیزد و می‌كوشد تا آتش دوزخ را فرو نشاند . غرض اینكه دو سجده نمادی از آغاز زندگی و مردن و بازگشت به خاك است ؛ پس نیك بیندیش تا راز آن را بیابی.

منبع : کتاب آداب الصلاة حضرت آیت الله جوادی آملی

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:4 - 0 تشکر 287117

شكی نیست كه جهان تكوین با زیر ساخت فرمان پذیری و هدایت نظم یافته و در آن مجالی برای نافرمانی و گمراهی نیست. زیرا مهار هر موجود تكوینی تنها به دست خدای سبحان است.
این نكته از این آیه استفاده می‌شود: «و ما من دابة إلا هو اخذٌ بناصیتها إنّ ربّی علی صراطٍ مستقیم» و چون در جهان تكوین عرصه‌ای برای سرپیچی، تمرّد و نافرمانی نیست، پس در جهان امكان هر موجودی با كمال میل و رغبت از پروردگار خویش فرمانبردار است.

بنابراین آنچه از گمراهی و فریبكاری مشاهده می‌شود، تنها در جهان تشریع است. چون مكلّف در پیمودن هر یك از دو راه هموار یا فریبنده اختیار دار است و به راستی عبادت- به ویژه نماز- برای هماهنگی دو نظام تشریع شده است. پس در نماز احوال تمثّل نظام تكوین، از قبیل فرمان پذیری و هدایت، تشریع یافته است.

از جمله احوال نمایانگر خضوع، قنوت است. زیرا قنوت عبارت است از لابه، مویه و «تبتّل» یعنی ترك محبت دنیا و توجه و اخلاص در برابر پروردگار جلیل و چون خدای سبحان «جواد» است. آرزومندانش را نا امید و گدایان درگاه خویش را مأیوس نمی‌كند.

امام صادق(ع) فرمود: هیچ بنده‌ای دست به جانب خدای عزیز و غالب بالا نمی‌برد. جز این كه خداوند حیا می‌كند. آن دست را خالی و پوچ برگرداند. از این رو آنچه می‌خواهد از فضل خویش در آن دست قرار می‌دهد. بنابراین هر گاه یكی از شما دست به دعا برداشت. پایین نیاورد جز اینكه به صورت خویش بكشد. این معنا غیر از ثمره‌ای است كه از ذكرهای قنوت عاید بنده می‌شود.

راز تشهد
قبلاً این نكته گذشت كه تكرار سجده‌ها، اقرار به آغاز آفرینش انسان از خاك و بازگشت به آن و پراكنده شدن و برخاستن از آن است. بنابراین وقتی نمازگزار برای تشهد می‌نشیند، گویا از خوابگاه گور به پا خاسته و به برانگیخته شدن پس از مرگ اقرار می‌كند و در این دنیا- به تعلیم خداوند- از آنچه پس از مرگ و برانگیخته شدن از گور مشاهده كرده، سخن می‌گوید.

نحوه نشستن در حال تشهد كیفیتی استحبابی است و آن «تورّك» است؛ تورّك یعنی بر نشیمنگاه و ران چپ نشستن و پای راست را بر كف پای چپ قرار دادن. تأویل این گونه نشستن- چنان كه در روایت كتاب من لا یحضره الفقیه آمده- این است كه «اللهمّ أمِتِ الباطل و أقم الحق: خدایا باطل را بمیران و حق را برپا دار». زیرا راست مظهر حق و راستی و چپ كنایه از باطل و دروغ است.

منبع : کتاب آداب الصلاة آیت الله جوادی آملی
ادامه دارد ...

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

يکشنبه 1/12/1389 - 16:5 - 0 تشکر 287119

اصل «نماز» در شب معراج تمثّل یافت. هنگامی كه پیامبر خدا (ص) در نماز شب معراج نشست و دستورهای تشهّد و صلوات را اجرا كرد. توجهی كرد ناگاه صفوف فرشتگان، فرستادگان و پیامبران را حاضر دید! به او گفته شد: ای محمد بر آنان سلام كن:
«فقال السّلام علیكم و رحمه الله و بركاته: خداوند به او وحی كرد: من سلام، تحیت و رحمت هستم و تو و دودمان تو بركات هستید».

تأویل سلام، همان مورد رحمت قرار گرفتن از ناحیه خداوند است. چنانكه امیرالمؤمنین(ع) فرمود: ... تأویل این كه می‌گویی: «السلام علیكم و رحمه الله و بركاته: درخواست ترحّم از جانب خدای سبحان است و معنای این جمله آن است كه نماز امان شما از عذاب قیامت است- سپس فرمود- كسی كه تأویل نمازش را این گونه نداند، نمازش ناقص است.


در كتاب علل الشرایع از امام رضا(ع) روایت شده اگر كسی بگوید: چرا سلام ، موجب خارج شدن نمازگزار از حالت نماز قرار داده شد و به جای آن، تكبیر یا تسبیح یا چیز دیگری قرار داده نشد؟ در پاسخ گفته می‌شود: چون سخن گفتن مخلوق با ورود به نماز حرام و توجه به خالق برای او لازم می‌شود، رها سازی نماز و انتقال از حال نماز با آغاز كلام مخلوق، یعنی سلام صورت می‌گیرد.


منبع : آداب الصلاة آیت الله جوادی آملی
و من الله التوفیق

   

مدیر انجمن حوزه علمیه 

تماس بامن:

forum:www.mahdiyavar.mihanbb.com

e-mail:ya_lasaratelhosain@yahoo.com


 

برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.