• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن نصف جهان > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
نصف جهان (بازدید: 10116)
سه شنبه 9/11/1386 - 4:44 -0 تشکر 27277
آیا می‌دانستید كه حاضر جوابی اصفهانی ها بسیار معروف است؟(سری پنجاه و هشتم)

اصفهان در روزگاران پیشین از شهرهای آباد و پرجمعیت ایران و پایتخت سلسله صفویه بوده و اینك نیز با داشتن آثار تاریخی بسیار و مردم باهوش و زیرك و صنایع دستی متعدد و جالب و زمین های كشاورزی وسیع از نقاط دیدنی ، شهرهای بزرگ و معروف و در عین حال آباد كشور می‌باشد . برای آشنایی با خصوصیات اخلاقی و مردم خوش ذوق اصفهان نوشته یكی از نویسندگان اصفهانی را انتخاب و با شما مرور می‌نماییم .

« حاضر جوابی ها و متلك های اصفهانی ها بیشتر از آن است كه این كتاب گنجایش آن را داشته باشد و جای آن دارد كه كتاب مخصوصی آن هم در چند جلد در آن باب تالیف نمود .

در اینكه اصفهانی ها مردمان حاضر جوابی هستند حرفی نیست و از اهل ایران كسی نیست كه زهر زبان آنها را نچشیده باشد و خوشمزه آن است كه چه بسا این زهر زبان به قدری مطبوع و دلپذیر است كه شنونده را نیز خوش می‌آید. »

محمد علی جمال زاده ـ كتاب كشكول جمالی

شادروان محمدعلی جمالزاده خالق كتاب « یكی بود، یكی نبود » و نویسنده معروف ایرانی كه دارای آثار بسیاری در زبان پارسی است ، ذاتاً اصفهانی و متولد خاك پاك اصفهان بود .

 

مشهور است كه اصفهانی ها لطیفه گو شیرین زبان، حاضر جواب، زیرك، نكته سنج و موقع شناس می‌باشند . این مطلب از نوشته ها و كتاب های گذشتگان و از نشست و برخاست، گفتگو و معامله با آنان و خصوصاً زندگی بین ایشان به خوبی روشن می‌شود . تو گویی لطیفه پردازی و خوشمزگی خاص اصفهانی هاست و از اصفهان شروع شده و به اصفهان نیز ختم می‌گردد .

خوشمزگی ، لودگی و ترزبانی اصفهانی ها به طبقه و قشر خاصی از ایشان محدود نمی‌گردد . بلكه كوچك و بزرگ زن و مرد، با سواد و بی سواد ،دهاتی و شهری، عالم و جاهل آنها حاضر جواب، مجلس آرا، خوش صحبت، خوشمزه و شیرین بیان می‌باشند .

 

« كریم شیره ای » دلقك دربار ناصر الدین شاه در اصفهان متولد و بزرگ شد و در آن جا به نام «كریم پشه » شهرت یافت و بعد یكه و تنها به تهران آمد و بطور ناشناس در یك مجلس عروسی شركت نمود و شیرین كاری كرد و از فردای آن روز در تمام تهران مشهور شد و بالاخره مورد توجه شاه قاجار قرار گرفت و به دربار رفت و در آنجا صاحب دم و دستگاه و جاه و جلال گردید . پیش  از او به نام «كربلایی عنایت » و یا به قول شاه عباس «كچل عنایت » بر می‌‌‌خوریم كه از دلقك های فهیم، مردم دار و بزرگ دربار پادشاه صفوی بود و در همه جا همراه شاه می‌رفت و به خوشمزگی می‌پرداخت .

شاردن در سفر نامه مفصل خود از احترام مخصوص و توجهی كه مردم اصفهان به «كل عنایت » می‌گذاردند یاد كرده و می‌نویسد :

« مردم او را شخصیت فوق العاده می‌دانند . او ندیم شاه عباس بزرگ بود. مطالب شگفت انگیز درباره استعداد هنر و خوش مزگی های او نقل می‌كنند بسیار حساس سریع الانتقال و تیزهوش بود . هر وقت می‌‌ل داشت با یك ژست بسیار ساده بدن خود اشخاص را به خنده می‌آورد »

از این دو مسخره و بازیگر معروف كه بگذریم به «اسماعیل بزاز» معروف می‌رسیم . او نیز در اصفهان متولد شده بود و از دلقك های خوشمزه و با شعور و مورد توجه و احترام مردم و شاه بود .

اسماعیل بزاز ، ضمن انجام كار اصلی خود كه بزازی بود ، دسته ای را برای خوشمزگی و بازیگری تشكیل داده بود و در ابتدا به منزل اعیان و رجال می‌رفت و به شیرین كاری می‌پرداخت و بعد كم كم پایش به دربار باز شد و به قول معروف «شاه شناس » شد و در آنجا به بازیگری و خوشمزگی پرداخت .

ناصر نجمی‌در باره اسماعیل بزاز می‌نویسد :

«اسماعیل بزاز یكی از سر دسته های مطرب های تهران بود . او كه جوان اصفهانی بود با خوشمزگی های مخصوص اصفهانی ها در آن روزگار هنر پیشه روحوضی بود .

اسماعیل ذاتاً مردی خوش قلب و انسانی شریف بود كه در این اواخر ضمن مطربی به كار بزازی می‌پرداخت ولی آنچه از كار مطربی و دلقكی به دست می‌آورد به فقراء و مستمندان می‌بخشید »

از نام آورترین مسخره های دوره گرد زمان حاضر كه همواره در خیابان چهارباغ اصفهان پلاس بود و صابون او به تن عده زیادی از مسافران تهرانی خورده بود و از او خاطرات بسیاری  برجای مانده است . «حبیب الله یوز باشی»  معروف است كه در اصفهان و سایر نقاط كشور مثل كفر  ابلیس مشهور خاص و عام بود تهرانی ها كه وصفش را از قبل شنیده بودند به محض رسیدن به اصفهان سعی می‌كردند به هر ترتیب كه شده او را پیدا كرده و سر به سرش بگذارند و بخندند یوزباشی هم كه سرش برای این كارها درد می‌كرد مانند رگبار متلك بار همه می‌كرد .

چون در اواخر سلطنت پهلوی در چهارباغ و اطراف سی وسه پل اصفهان خارجی ها زیاد بودند مقامات شهری  نمی‌‌‌گذاشتند یوزباشی به آن طرف ها برود زیرا با وجود یوزباشی در بین مردم نه ایرانی و نه فرنگی از نیش زبان او در امان نبودند !

از دلقك های درباری و مسخره های دوره گرد اصفهانی كه بگذریم در بین سایر طبقات اصفهان بخصوص در می‌‌ان علما و فضلای آنها نیز افراد خوشمزه و شیرین بیان  بسیار  یافت شده است . از آن جمله می‌توان به نام چند تن از ایشان اشاره كرد :

آقای جمال الدین خوانساری با وجود علم و دانش بسیار در شیرین زبانی ولطیفه گویی سرآمد مردم عصر خود بود دكتر محمد علی احسانی طباطبایی در مورد ایشان می‌نویسد :

« آقا جمال الدین خوانساری پسر مرحوم شیخ محمد حسین خوانساری است كه به قدری شوخ و حاضر جواب بود كه در اصفهان كه خود تمامی‌مردمش ترزبانند ، این شخص سرآمد همگان شده است و كسی نتوانسته است با او شوخی كند جز آنكه مجاب شده باشد . »

«می‌‌رزا ابوالحسن طباطبایی » زواره ای نائینی متخلص به «جلوه » حكیم معروف و عارف وارسته و گوشه گیر  نیز با همه بار دانشی كه داشت دارای طبعی خوش و رویی گشاده و زبانی شیرین بود .

خیلی وقت ها ناصرالدین شاه بدون تشریفات و خبر قبلی به سروقت جلوه می‌رفت و گاهی در این ملاقات ها گفتگوهایی می‌شد كه ذكرش خالی از لطف نیست .

از علما و دانشمندان آنها كه بگذریم در بین افراد عادی اصفهان نیز افراد شیرین زبان و لطیفه گو بسیار دیده شده است و ما در این كتاب علاوه بر شرح و ذكر لطیفه های دلقك های درباری و مسخره های دوره گرد اصفهانی . تعدادی از لطایف مردم كوچه و بازار اصفهان را هم گرد آوری و باز نویسی نموده و به نظر شما می‌رسانیم .

در كتاب حاضر شما برای اولین بار با چند چهره جدید  شوخی و خنده آشنا می‌شوید  كه قبل از این اسمی‌از این مردان خنده آفرین و شادی بخش در كتاب ها و نشریات  فارسی به می‌‌ان نیامده است . از جمله این افراد « ملا جعفری خروس باز» ملا نصر الدین عصر صفویه «آقای اخلاقی » با مزه خیابان شاهپور اصفهان و بالاخره « حاج سید محمد صمصام » منبری  بسیار خوشمزه اصفهان می‌باشند .

 « ملا جعفری خروس باز » جانمازدار آخوند ملا محمد باقر مجلسی رحمه الله علیه بود كه علاقه عجیبی به خروس و خروس بازی از خود نشان می‌داد و همه روزه در می‌‌دان نقش جهان اصفهان در معركه علاقمندان به خروس شركت می‌‌‌جست و خروس دست پرورده خویش را تشویق به جنگ به خروس رقیب می‌نمود .

ملا جعفری مردی ملا و فاضل بود ولی به دنبال استفاده از علم و دانش نرفته و خروس بازی را پیشه خود ساخت و با مطایبه و شوخی روزگار را بسر آورد . عجبیب اینكه ملا محمد باقر مجلسی ، حضور وی و حتی شوخی های او را تحمل نموده و امر به اخراج یا تنبیه او نمی‌نمود .

ملا جعفری در عصر صفویه می‌زیست و یكی از درباریان  قاجاریه به نالم «محمد حسن » كه احتمالاً باید محمد حسن خان اعتمادالسلطنه روزنامه خوان مخصوص ناصرالدین شاه باشد شرح حال و لطایف او را در تاریخ هفت ربیع الثانی سال 1305 به رشته تحریر كشیده و تقدیم حضور ناصرالدین شاه نموده است .

« آقای اخلاقی » شاگرد یكی از مغازه های خیابان شاهپور سابق اصفهان بود كه همی‌‌شه با كت و شلوار و كروات به خیابان می‌آمد و كیفی در دست می‌گرفت و حرف های با مزه ای می‌زد و به هر كس می‌رسید متلكی شیرین می‌‌‌گفت و خلاصه كارهای غیر منتظره ای می‌كرد و به همی‌‌ن خاطر در سرتاسر خیابان شاهپور مشهور بود . دو خاطره خواندنی از او در كتاب آمده است .

آخرین و تازه ترین چهره خنده و شوخی كه برای اولین بار در این كتاب معرفی می‌شود ، شادروان «حاج سید محمد صمصام » خوشمزه اصفهانی است كه در محله صراف های اصفهان متولد شده و عمری را در بین مردم با محبوبیت بسر آورد .

عده ای گمان داشتند كه صمصام دیوانه و یا خل وضع است ، حال آنكه او مردی بسیار عاقل و نكته سنج و در عین حال شوخ طبع بود . اكثر منبرها و كارهای صمصام دارای ظاهری فكاهی ولی باطنی انتقادی بود .

صمصام گاهی پایش را ازشوخی های عامی‌‌انه فراتر می‌نهاد و با پادشاهان و مردان سیاسی پرقدرت وقت نیز شوخی می‌كرد . و دختران آنها را داوطلب همسری خویش معرفی می‌نمود  در بین معمرین اصفهانی كمتر كسی را می‌توان یافت كه او را ندیده و حكایت و لطیفه ای از این مرد استثنایی بخاطر نداشته باشد.

در پایان كتاب حاضر به ذكر نمونه هایی از اشعاری كه درباره اصفهان و سپاهان و زاینده رود سروده اند و نیز به نقل اشعار زیبایی از چند تن از شعرای اصفهانی پرداخته ایم و خصوصاً اشعار فكاهی دو تن از شعرای شوخ و بذله گوی اصفهان را مفصل تر آورده ایم تا شما را با طبقه دیگری از افراد خوش ذوق وهنرمند و شوخ اصفهان آشنا سازیم باشد كه مورد توجه شما قرار گیرد . در خاتمه این مقدمه بر خود لازم می‌دانم از دوستان و سروران و كسانی كه در تهیه ، تدوین ، چاپ و انتشار این كتاب نگارنده را یاری كرده اند ، خصوصاً برادران محدث و كیان فر (مسئولان نسخ خطی كتابخانه ملی ) ، حجت الاسلام حاج آقا حسین منصوری (واعظ محترم اصفهانی ) ، مسعود فقیه (روزنامه نگار قدیمی‌وهنرمند سابق تأتر) می‌‌ر حسینی (استاد  دانشگاه ) دوستان ارجمندم رضا جدیدی و عباس شفیعی (فرهنگیان اصفهانی ) حاج فرهاد باقری (دوست خانوادگی ) ، مزجی (همكار اداری ) حسین روغنی و سركار خانم حوری بهرام زاده و نیز مدیریت حروفچینی همراه لیتوگرافی قاسملو ، چاپخانه احمدی تشكر و قدردانی نمایم .

همچنین از حاج داود رمضان شیرازی مدیر انتشارات سنایی كه با بكارگیری سرمایه وهمت و پشتكار قابل تحسین اقدام  به انتشار این گونه كتابه ها می‌نماید سپاسگزارم از خدانند متعال برای جملگی آنان آرزوی سلامت ، سعادت و موفقیت دارم .

امی‌‌د است كوشش نگارنده در جمع آوری و نگارش لطایف و حكایات و نیز شیرین كاری های اصفهانی ها مورد توجه شما هموطنان عزیز و اصفهانی های گرامی‌قرار گیرد و مطالب آن مثل گز شیرین و خوشمزه و پر انگبین اصفهان بر شیرینی صفا و لطف محافل و مجالس شما بیفزاید و غم وغصه روزگار را مثل رگبارهای بهاری از خانه دل شما بزداید .

سه شنبه 9/11/1386 - 9:56 - 0 تشکر 27293

سلام دوست عزیز و گرامی.عالی بود،حرف نداشت،بی نظیر بود.بابا دمت گرم.خیلی حال کردم.دست مبارکت درد نیاد.در حاضر جوابی اصفهانی ها هیچ شکی نیست.من به اینکه یه اصفهانی هستم افتخار می کنم.بو قول منیژه خانم خییییییییییلی کلاس داره.

یا علی

  • من کوير تشنه کامم
  • مهلتم ده تا بيايم
  • جرعه يي ده تا بنوشم
  • آري آري من کويرم
  • اي خداي مهربانم
  • مهلتي ده تا بجوشم
  • از دل همچون کويرم
  • سه شنبه 9/11/1386 - 16:26 - 0 تشکر 27348

    آهاااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااان

    آ من میگم چرا اینقدر حاضر جوابما

    نگو به خاطر اصفهانی بودنمه

    ...........حکايت همچنان باقيست
    سه شنبه 9/11/1386 - 20:34 - 0 تشکر 27378

    سلام بچا .... خب حالا جو نگیردِدون  نویسنده محترم دسِد درد نکونه .... دادا خیلی فیض بردیم .... کلمه به کلمِشا خوندم .... خیلی صفا داد این متندون ... ایشالله بشه همه ایران پخش شه ... این قد نگند خسیس خسیس ... خب بسِس دیگه لهجه اومِدن

    دوست عزیز دستتون درد نکنه جدی جدی زیبا و کامل در عین حال خلاصه بود . جریان "صمصام " در مورد خواستگاری از دختران سیاسیون رو پدر جانمان برایمان تعریف کرده اند کامل . متاسفانه نمیشه اینجا گفت .

    از گروه بازیگران تاتر و سینما هم موارد مختلفی رو داریم که دیگه تاشون پیدا نمیشه..... هم در قبل از انقلاب اسلامی هم در زمان خودمون میتونیم به بازیگران معروف که در چند سال اخیر برنامه های طنز و تاتر و فیلمهای خیره کننده ای رو داشتند اشاره کنیم .
    از گروه سخنرانان و منبری های معروف و شوخ طبع
    هم میشه به "" حاج اقا علامه "" که مزارشون در مقبره علامه مجلسی قرار داره اشاره کرد . همین طور مرحوم حجه الاسلام "قمی نژاد" که شبی نبوده روی منبر برند و طنز و شوخی نداشته باشند

    یا ع ل ی


    آقا جان اگر قرار باشد من هم مثل ژول ورن دور دنيا را درهشتاد روز بچرخم ،
    ترجيح ميدهم دور تو بچرخم
    چون تو هم دنياي مني هم عقبي مني
    سه شنبه 16/11/1386 - 1:16 - 0 تشکر 28463

    سلام عرض می کنم خدمت  nafar 408 

    باید بگم که شما یکی از بزرگترین معما هایی که منو چندتا تر دوستام مثل میلاد و مصتفی و ....  داشتیم  ( معما : چرا مازیار اینقدر حاظر جواب ؟؟؟  ) رو حل کردید .

    من به نمایندگی از طرف تمامی دوستانم از شما ممنونم

    در کجاي اين فضاي تنگ بي آواز من کبوترهاي شعرم را دهم پرواز
    سه شنبه 16/11/1386 - 10:22 - 0 تشکر 28512

    با سلام خدمت MAGIC MP5 عزیز

    خوشحالم از اینكه این تاپیك معمای شما را حل كرده است!!!!

    پنج شنبه 18/11/1386 - 4:53 - 0 تشکر 28852

    سلام خدمت دوستان عزیزم نفر و مجیک و ...

    من فکر می کنم زیاد حرف زدن با حاضر جوابی فرق داشته باشه. نه؟

    البته منظور خاصی ندارما. در حد یه نیمچه شوخی بود!

    موفق و سربلند باشید.

    هر سلام خداحافظي اي هم دارد.

     

    شنبه 27/11/1386 - 12:4 - 0 تشکر 30273

    سلام حالت چطوره زودباش بگو 123 123 123 ؟

    بابا ایول فقط اینو بگم حاضر جوابی اصفهانی ها در کل جهان شناخته شده است

    در وفای تو چنانم که اگر خاک شوم / آید از تربت من بوی وفاداری تو . . .

    منتظر شما در وبلاگ دل شکسته
    يکشنبه 5/12/1386 - 17:58 - 0 تشکر 31564

    سلام دوست عزیز

    بابا ایول دست مریضا مطلب خیلی جالبی زدید

    خوب با این مطلب شما می خوام ببینم کدوم انجمن می تونه جواب انجمن اصفهانی ها را بده

    ««« تبیان »»»

     

    جمعه 3/8/1387 - 11:56 - 0 تشکر 67114

    یکی از نشریات (کوچک) اصفهان رویکی از دوستان میخوند مطلب قشنگی رو نوشته بود در اون البته به طنز و شوخی بیشتر مربوط بود

    جاتون خالی همین طور که اون شخص برامون خوند کلی خندمون گرفته بود از این حاضر جوابی !
    البته این مورد بیشتر شامل رو کم کنی اتباع خارجی میشد !

    "" دانشمند و مهندس انگلیسی برای ایجاد خطوط سیم تلفن به اصفهان میاد ! موقع کنکاش و کندن زمین طنزش گل میکنه و میگه : ثابت شده در انگلستان در 4 هزار سال پیش از میلاد مسیح !! اثار و بقایای سیم های پوسیده و از بین رفته رو داخل زمین پیدا کردند و نشون میده انگلیسیها اولین کسانی بودند که از تلفن استفاده میکردند !!! ""

    (الله اکبر ! چاخان گفتن تا چه حد !!)

    (اون همشهری گرام که خدا قوتش بده هر کجا هست هههه ) "" در کنار اون شخص خارجی میگه : اتفاقا ما هم در اصفهان ثابت کردیم وقتی زمین رو میکندیم برای پیدا کردن اثار مثلا مخابرات و تلفن و اینا ! چون هیچ سیم و تشکیلاتی پیدا نکردیم فهمیدیم ما هم اولین استفاده کننده گان از تلفن بی سیم توی دنیا بودیم !! ""

    ها ؟ 

    اینجور که نوشته بود اون طرف هم به دروغ و چاخان خودش اغرار / اقرار میکنه . 

    آقا جان اگر قرار باشد من هم مثل ژول ورن دور دنيا را درهشتاد روز بچرخم ،
    ترجيح ميدهم دور تو بچرخم
    چون تو هم دنياي مني هم عقبي مني
    برو به انجمن
    انجمن فعال در هفته گذشته
    مدیر فعال در هفته گذشته
    آخرین مطالب
    • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
      آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
    • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
      جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
    • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
      خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
    • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
      پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
    • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
      اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.