تعلیم و تربیت (بازدید: 3613)
يکشنبه 12/10/1389 - 12:55 -0 تشکر 269872
کتاب درسی را چگونه باید خواند ؟

کتاب درسی را چگونه باید خواند ؟
 

کتاب درسی را چگونه باید خواند ؟

در این نوشتار ، روشی برای خواندن و مطالعه مطالب کتاب های درسی ارائه می شود که معرف به روش پ س خ ب ا ( پس خبا ) می باشد . این روش به نظر می رسد شیوه موثری برای بهتر فهمیدن و بهتر حفظ کردن مفاهیم و اطلاعات کلیدی است . نام این روش برگرفته از نخستین حرف نام هر یک از مراحل پنجگانه در مطالعه متون : پیشخوانی ،سوال کردن ، خواندن ، به خود پس دادن ؛ و آزمودن است. دو مرحله اول و آخر ویژه بررسی سراسری هر فصل از کتاب هستند و سه مرحله میانی اختصاص به هر بخش اصلی از هر فصل دارند .
مرحله پ یا پیش خوانی : نخست به مرور کلی فصل معینی از کتاب می پردازید تا با موضوعات کلی مطرخح شده در آن آشنا شوید . برای این منظور فهرست مطالب فصل را می خوانید . سپس مطالب فصل را مرور می کنید که طی آن ، عناوین بخش های اصلی و فرعی فصل را مورد توجه قرار می دهید ، و تصاویر و نمودارها را از نظر می گذرانید . مهمترین نکته در مرحله پیش خوانی این است که پس از مرور مطالب فصل ، چکیده پایانی فصل را با دقت مطالعه کنید و روی هر یک از نکاتی که در آن آمده تامل کنید . در این مرحله ممکن است سوال هایی به ذهنتان خطور کند که پس از خواندن متن کامل فصل بتوانید به آنها پاسخ دهید . این مرحله ، تصویری کلی از مطالب فصل و سازمان بندی آن به دست می دهد .
مرحله س یا سوال کردن : همان طور که قبلا گفته شد ، مراحل سوال کردن ، خواندن و به خود پس دادن ویژه هر بخش عمده هر فصل است . بخش های هر فصل از کتاب مورد نظرتان را یکی یکی در نظر بگیرید ، هر سه مرحله سوال کردن ، خواندن و به خود پس دادن را در مورد هر فصل اعمال کنید . سپس به بخش بعدی کتاب بپردازید . قبل از مطالعه مطالب هر بخش ، نخست عنوان آن بخش و عنوان های فرعی آن را بخوانید . سپس در حین خواندن مطالب هر بخش ، موضوعات مهم آن را به صورت یک یا چند سوال در نظر بگیرید که بعدا باید به آنها پاسخ بدهید : از خود بپرسید : ` نویسنده در این بخش چه مفاهیم مهمی را در نظر داشته است ؟ ` مقصود از مرحله سوال کردن نیز همین است .
مرحله خ ( خواندن ) : در این مرحله ، مطالب هر بخش از فصل را برای آگاهی از معنا و مفهوم آن با دقت بخوانید و ضمن خواندن ، سعی کنید به سوال هایی که در مرحله سوال کردن مطرح شده بود ، پاسخ دهید . در باره مطالبی که می خوانید تامل کنید و بکوشید بین آن مطالب و اطلاعات قبلی خود ارتباط برقرار کنید . می توانید زیر واژه ها یا عبارت های اصلی خط بکشید ، اما میزان آن از 10 تا 15 درصد متن تجاوز نکند . اگر مقصود از خط کشیدن زیر مطالب ، مشخص کردن واژه ها یا عبارت های اصلی برای مرور بعدی باشد ، خط کشیدن زیادی زیر مطالب ، مغایر با چنین هدفی است. تا وقتی تمام مطالب بخش معینی را نخوانده اید یا با همه مفاهیم اصلی آشنا نشده اید و اهمیت نسبی آنها را ارزیابی نکرده اید ، یادداشت بر ندارید .
مرحله ب ( به خود پس دادن ) : پس از خواندن هر بخش ، سعی کنید مفاهیم اصلی را به خاطر بیاورید و اطلاعات را از حفظ با خود بگویید . مفاهیم را به زبان خودتان بازگو کنید و اطلاعات را ترجیحا با صدای بلند و اگر تنها نیستید ، زیر لب تکرار کنید . مطالبی را که به یاد می آورید با متن کتاب تطبیق دهید تا مطمئت شوید که آنها را کامل و درست حفظ کرده اید . به کمک روش به خود پس دادن مطالب ، به کمبود اطلاعات خود پی می برید و می توانید آنها را در ذهن خود سازماندهی کنید . پس از آن که بخشی از فصل را به این شیوه مطالعه کردید ، به بخش بعدی بپردازید و دوباره مراحل سوال کردن ، خواندن . به خود پس دادن را تکرار کنید .
مرحله آ ( آزمون ) : پس از خواندن مطالب فصل باید به آزمون و مرور مطالب بپردازید . با مراجعه به یادداشت هایتان ، ببینید چه مقدار از مفاهیم اصلی را به یاد دارید . سعی کنید بفهمید چه پیوندی بین مطالب مختلف وجود دارد و این مطالب چگونه در فصل ، سازمان بندی شده اند . در مرحله آزمون ممکن است مجبور شوید فصل را مرور کنید تا صحت مفاهیم و مطالب اصلی حفظ شده را وارسی شود . در این مرحله باید چکیده فصل رابخوانید و ضمن آن جزئیات مربوط به هر یک از نکات چکیده را در نظر آورید . مرحله آزمون را هرگز به شب امتحان موکول نکنید . نخستین مرور مطالب فصل باید بلافاصله پس از خواندن آن انجام شود .
پژوهش های بسیاری حاکی از وجود فواید فراوان در روش پس خبا بوده و مسلما این روش کارآمدتر از روش روخوانی ساده مطالب است . در این روش مخصوصا به خود پس دادن مطالب ، نقش بسیار مهمی دارد . اختصاص بخش عمده طول مدت مطالعه به یاد آوری فعال مطالب بهتر از آن است که تمام وقت خود را صرف خواندن و بازخوانی مطلب کنید . بررسی ها موید این نکته اند که خواندن چکیده فصل بیش از مطالعه سراسر فصل ، کار آمدی دارد . خواندن چکیده پیش از خواندن مطالب فصل، چشم اندازی کلی از فصل فراهم می کند که خواننده را در سازمان دهی مطالب در حین خواندن مطالب یاری می دهد . حتی اگر نخواهید روش پس خبا را به طور کامل دنبال کنید ، بهتر است از فواید به خود پس دادن مطلب و نیز مطالعه چکیده فصل پیش از خواندن مطالب فصل غفلت نورزید .

يکشنبه 12/10/1389 - 13:5 - 0 تشکر 269875

نکاتی درباره خواندن

در زمینه مطالعه کتاب های درسی باید به چند نکته اساسی توجه کرد که عبارتند از : دیدن ؛ مطالعه بدون دیدن امکان پذیر نیست ، اما باید به کلمات نگاه کنیم و آنها را بشناسیم تا اطلاعاتمان کامل شود . خواندن ؛ خواندنی که به صورت های گوناگون ظاهر می شود ، کلمه خوانی ، عبارت خوانی و اندیشه خوانی . درک مطلب ؛ خواندنی که همراه با درک و فهم کامل مطلب صورت گیرد ، یعنی به خاطر سپاری و به یادآوری مطالب و تعمیم آن و تحلیل آن به خوبی صورت گرفته باشد . بنابر این ، در هنگام مطالعه باید به این نکات توجه کنیم :
- تا آنجا که می توانیم در درک و به خاطر سپاری تمام مطالبی که می خوانیم کوشا باشیم ؛
- از راهبردهای یادیار که باعث عدم فراموشی یا کاهش میزان فراموشی مطالب خوانده شده می شود استفاده کنیم ؛
- بعد از خواندن مطلب ، مطالب خوانده شده را از حفظ مرور کنیم ؛
- مطالبی را که می خوانیم به اطلاعات قبلی مان درباره موضوع مورد مطالعه ربط دهیم ؛
- مطالب مورد مطالعه را از نظر پیامی که به همراه دارد مورد نقد و تحلیل قرار دهیم ؛
- به هنگام خواندن یک متن سعی نماییم که مطالب جدید را مشخص نماییم ؛
- برای خواندن مطالب درسی علاقه نشان دهیم ؛
- هنگامی به مطالعه بپردازیم که خسته و... نباشیم ؛
- عواملی را که باعث حواسپرتی مان می شود ، کنترل نماییم ؛
- سهی کنیم که متن را به درستی مورد مطالعه قرار بدهیم ؛ و
- پس از مطالعه درباره متنی که خوانده اید ، سوال هایی را طرح و به آنها پاسخ بدهیم .

يکشنبه 12/10/1389 - 13:7 - 0 تشکر 269876

برنامه مطالعه

از آنجا که به عنوان دانش آموز و یا دانشجو کارهای زیادی دارید و از نظر زمان در مضیقه هستید ، لازم است که برای فعالیت های خود یک برنامه کار داشته باشید . این نوع برنامه کمک می کند تا از پیش کارها را منظم کنید و به موقع هر کاری را انجام دهید و از نگرانی های بی موقع شما کاسته شود .
بر اساس کارهای مربوط به هر موضوع درسی وقت کار و تفریح خود را مشخص کنید . برای هر موضوع بخصوص حداقل از یک هفته قبل به مطالعه بپردازید . در این مورد به پیشنهادهای زیر عمل نمایید :
1- برنامه مطالعه خود را با دیدی واقع بینانه طرح ریزی کنید . مقدار زیادی کار برای یک مدت محدود نگذارید .
2- کارهای فوق العاده را هم منظور کنید . گاهی کارهای غیر منتظره و عوامل دیگری پیش می آیند که ممکن است برنامه کار شما را به هم بزنند ؛ برای این کارها وقت لازم را پیش بینی کنید .
3- اوقات خود را تقسیم کنید . برای مطالبی که یادگیری آنها زیاد به حافظه متکی است وقت مطالعه را تقسیم کنید ( مثلا شبی یک ساعت در پنج شب بهتر از پنج ساعت در یک شب است ).
4- از بهترین ساعت های خود استفاده کنید . کارهای سنگین را برای ساعت هایی که بهتر می توانید کار کنید اختصاص ندهید و ساعت های غیر تولیدی خود را برای کارهای آسان بگذارید .
5- در صورت امکان مطالب مشابه را با هم نخوانید . خواندن مطالب مشابه با یکدیگر اشتباه می شوند و در کار شما مزاحمت ایجاد می کنند .

يکشنبه 12/10/1389 - 13:10 - 0 تشکر 269877

چگونه مطالعه کنیم

در زیر روشی مفید دیگری برای مطالعه به شما پیشنهاد می کنیم که به روش پنیر سوئیسی معروف است :
همیشه از کلیت مطلب آغار کنید
یک بار به سرعت متن را بخوانید . در همان حال ، با ماژیک شبرنگ کلید واژه های مهم را مشخص نمایید . این تند خوانی اولیه ، دید مناسبی در مورد متن به شما می دهد . حال می توانید متن را تا روز بعد یا حتی چند روز بعد کنار بگذارید یا آن که بلافاصله مرحله بعد را آغاز کنید . تنها هدف از آن خوانش آغازین ، رسیدن به دیدی اجمالی درباره مطالب مهم است ، و با کلید واژه هایی که مشخص کرده اید ، هر وقت دوباره شروع به خواندن متنی کنید ، به سادگی می توانید کلیت آن را دریابید .
اگر تصمیم دارید متن را برای مدتی کنار بگذارید. دفعه بعد کار را با مرور سریع مطلب آغاز کنید . صرفا تورقی نمایید و کلید واژه هایی را که مشخص کرده اید ، بخوانید .
با کشیدن نقطه مرکزی و چند خط ضخیم ، یک نقشه یادگیری درست کنید
چرا این متن را می خوانید ؟ چه نوع اطلاعاتی از آن می خواهید ؟ برای خواندنتان ، هدفی تعیین کنید . آیا هدفتان از خواندن آن یاد گرفتن تمام مطالب یا تنها جنبه های خاصی از آن است ؟ یا می خواهید از پس پرسش های یک امتحان برآیید ؟ یا می خواهید خلاصه ای از آن را به کسی تحویل دهید ؟
باید از هدفتان کلاملا آگاه باشید . زیرا ، این هدف است که معلوم می کند چرا متنی را می خوانید و چگونه باید بخوانید . می توانید با نخواندن متنهایی که به آنها علاقه ندارید ، تا حد زیادی در وقت صرفه جویی کنید ! در همان نخستین خوانشتان در می یابید که آیا متن ارزش دوباره خواندن را دارد یا نه .
در این مرحله ، تصمیم گرفته اید برای هدفی خاص متن را بخوانید و یک نقشه یادگیری آماده کرده اید . دوباره متن را بخوانید ، و در همان حال ، واژه های جدید و تصاویری به شاخه های نقشه یادگیری تان بیفزایید .
مطلب را به طور منظم مرور کنید . مرور کردن تاثیر شگرفی دارد . هر بار که این کار را انجام می دهید می توانید یا همان نقشه یادگیری تان را دوباره از نظر بگذرانید یا آن که بازنویسی اش کنید و واژه هایی را که ضروری نیستند ، حذف کنید . تنها واژه هایی را که به راستی مهم اند ، نگهدارید .
این روش مطالعه نه تنها تا حد زیادی سبب صرفه جویی در وقت می شود ، بلکه یک دید اجمالی و درک سریع از آنچه که می خوانید را به دست می دهد . نتیجه آن است که بهتر و سریع تر می آموزید . به علاوه مرور مطالب را نیز آسان تر می کند .
حال می توانید به سادگی هر متنی را بخوانید و اطلاعات مهم آن را بیابید . هر گاه که به درکی از کلیت متن دست یافتید و هدفتان را از خواندن متن معلوم کردید می توانید توجهتان را بر ماده متن معطوف کنید .

پنج شنبه 12/12/1389 - 18:42 - 0 تشکر 293913

با سلام
شیوه جالبی را برای مطالعه مطرح کردین.جمع بندی اون و عبارت کلیدی پس خبا برام خیلی جالب بود تا حالا این مدلی شیوه مطالعه را ندیده بودم کاش زودتر دیده بودمش و برا دانش آموزای راهنمایی و دبیرستان مطرحش می کردم .

«اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم» 

رواق منظر چشم من آشیانه توست         کرم نما و فرود آ که خانه خانه توست

انجمن تعلیم و تربیتیها 

پنج شنبه 12/12/1389 - 21:31 - 0 تشکر 293963

با سلام
ممنون از مطلبتون
به نظرم حوصله ی خواندن چیزی مهمتر از همه باشه
چون آدم گاهی اصلا حوصله نداره بخونه - هر چقدم كه مراحل بالا رو انجام بده نمیتونه بازم چیزی بفهمه
باید تمام حوصلمون رو صرف خواندن كتاب درسی كنیم

موفق باشید.

هرگز اين چهار چيز را در زندگيت نشكن

.......................اعتماد ، قول ، رابطه و قلب ؛

.....................................يرا اينها وقتي مي شكنند صدا ندارند ، اما درد بسياري دارند ...

...چارلز ديكنز ...
برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.
  • وبگردی