• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
کتاب و کتابخوانی (بازدید: 915)
پنج شنبه 6/8/1389 - 21:41 -0 تشکر 246387
نقدی بر کتاب آلیس

شکست تحقیرآمیز آلمان، بعد از آن قدرت و شوکت روزگار هیتلری و معضلات اقتصادی، سیاسی و به ویژه انسانی پس از آن، در جنگی که خود افروخته بودند، تا سالهای سال بر جسم، روح و زندگی  مردم این کشور سایه افکند.  پس دور از ذهن نبود اگر نویسندگان و هنرمندان این دیار تا سالهای سال نتوانستند از تاثیرات جنگ جهانی دوم خود را برهانند، آنگونه که ردش را تا همین دو دهه اخیر به اشکال مختلف در آثار آنها می‎شد دید. این چنین بود که وقتی به سراغ شاخص‎ترین رمانهای نوسیندگاه آلمانی همچون هاینریش بل و یا گونتر گراس می رویم، جنگ و تاثیرات آن به صورت مستقیم و غیر مستقیم در در اغلب مضامین آثار آنها بازتاب داشته است.

به نظر جنگ و تبعات آن ملاتی آنقدر پرو پیمان داشت که پاسخگوی این همه آثار کوتاه و بلند باشد، اما ظاهرا التیام زخمهایی که آلمانی تباران بر جسم و روح خود داشتند، نیازمند زمانی بود که باید سپری می‎شد تا فصلی تازه آغاز شود. با این وصف شاید بتوان مهمترین ویژگی نویسندگان نسل جدید آلمان را  در بیرون آمدن از زیر سایه این جنگ‎زدگی و پرداختن به روزگار خود دانست. نسلی که در چند دهه اخیر با انتشار آثاری در خور اعتنا طرحی نو در ادبیات آلمان در انداخته و چهره‎ای تازه از آن به نمایش گذاشته‎اند تا دیگر ادبیات آلمان را تنها منحصر به نام‎های بزرگی چون توماس مان، هاینریش بل گونتر گراس و … ندانیم، نسلی که حرف‎های زیادی برای گفتن دارد، نویسندگانی همچون زیبیله برگ، هارتموت لانگه، اووه تیم، اینگو شولتس، یولیا فرانک و…

آلیس- یودیت هرمان

آلیس (یودیت هرمان) - انتشارات افق

خوشبختانه چهره تازه ادبیات آلمان که در کشور ما نیز با اقبال روبرو بوده و نباید از کنار نام  محمود حسینی‎زاد به راحتی گذاشت، البته نه فقط به دلیل کیفیت ترجمه‎های او که به طور که تخصصی از زبان آلمانی به فارسی بر می‎گرداند، بلکه به دلیل سهم بسزایی که در شناساندن نویسندگان امروز ادبیات آلمان و آثارشان به مخاطب فارسی داشته است.

یویت هرمان نیز یکی از این نویسندگان است، چهره‎ای جوان که یکی از استعدادهای ادبیات آلمان شناخته می‎شود و تنها با سه کتاب نه تنها جایگاه خود را در ادبیات این کشور تثبیت کرده است بلکه با ترجمه و انتشار این آثار به دیگر زبانها شهرتش  آنسوی مرزها را نیز در نوردیده و می‎رود که نامی آشنا در ادبیات اروپا بدل شود. اولین بار حسینی زاد با ترجمه گزیده‎ای از داستانهای کوتاه این نویسنده به فارسی در کتابی به نام «آن سوی رودخانه ادر» او را به فارسی زبانان معرفی کرد و حالا نیز با ترجمه کتابی به نام «آلیس» قدم دیگری در این راه برداشته است.

یودیت هرمان نویسنده و روزنامه نگار جوانی‎ست که در سال ۱۹۷۰ به دنیا آمده و ساکن زادگاه خود برلین است. او ابتدا با انتشار داستانهایی کوتاه چهره شد، آثارش نه تنها با استقبال روبرو شند بلکه جوایز گوناگونی را نیز برایش به ارمغان آوردند . یودیت هرمان بعد از موفقیت داستانهای کوتاهش در بهار۲۰۰۹ «آلیس» را منتشر کرد. این کتاب از پنج بخش(پنج داستان) تشکیل می‎شود که همگی از تمی واحد، یعنی تنهایی و مرگ برخورداند، وجه مشترک دیگر این داستانها حضور نامی است مشترک (آلیس) که در هر یک از داستانها به نوعی با انسانی در حال احتضار روبرو شده و در آخرین لحظات وداع آنها با مرگ به دیدارشان می‎شتابد و به این ترتیب نویسنده برشی بر زندگی انسانهایی دم مرگ می‎زند و به اوضاع و احوال آنها می‎پردازد. این ارتباط درونی در این پنج داستان باعث شده است که برخی «آلیس» را یک رمان به حساب بیاورند، آنگونه که در چاپ آن به زبان فارسی نیز از ان به عنوان رمان یاد شده است.  اما  یودیت هرمان وقتی مصاحبه کننده‌ مجله اشپیگل عنوان می‎کند که اگر هر نویسنده‌ دیگری این کتاب را نوشته بوداز آن به عنوان رمان یاد می‎کرد، نه مجموعه داستان، به درستی  پاسخ داد که این کتاب شامل پنج داستان است با یک شخصیت: آلیس. و نکته آنجاست که اگرچه رمان عنوانی جذاب‎تر از داستان کوتاه برای این کتاب به حساب می‎آید اما صرف برخورداری چند داستان از تمی واحد و همچنین شخصیتی با یک نام مشترک، نمی‎توان آن را رمان نامید که خاصه آنکه رمان ساختاری دیگر گونه و برخورداری از عناصر مضمونی و روایی مرتبط تری را طلب می‎کند.

داستانهای این کتاب همچون اغلب آثار یودیت هرمان از لحنی واقعگرایانه، سرد و اندوهبار برخورداند، نثر این نویسنده ساده و متکی بر رعایت نهایت ایجاز است، ایجازی که در بسیاری بخش‎های داستان‎هایش جا می‎افتد و ذهن خواننده را به مشارکت در داستان فرا می‎خواند تا خود به پر کردن آنچه به دلیل ایجاز ناگفته باقی مانده بپردازد و در نهایت به همین دلیل ارتباطی قوی‎تر با آن برقرار ساخته و بیشتر در فضای داستان قرار می‎گیرد؛  اما در عین حال افراط نویسنده در بکارگیری این بیان موجز، در پاره‎ای از بخش‎های داستان شکلی مبهم و گنگ به خود گرفته و این خلاءها کاردکردی معکوس و دافعه برانگیز پیدا می‎کند. اما در کجموع بکارگیری ایجازی تا این حد، نیازمند تبحر و تسلطی بسیار در تفکیک و دست چین‎ کردن کلمات و جملات است که به هر حال یودیت هرمان از این آزمون سربلند بیرون آمده و مخاطب نیز در طول کتاب به سبک او عادت می‎کند، هرچند که نباید فریب سادگی ظاهری متن را خورده و  از دقت لازم برای خواندن آن دور افتد.

یودیت هرمان

یودیت هرمان نویسنده ی «آلیس»

دنیایی ماشینی شده در غرب، سردی حاکم بر روابط انسانی، دور شدن آدمها از یکدیگر، خزیدن به لاک انزوا، اندوه این تنهایی و… از جمله مسائلی است که هر نویسنده‎ با شاخک‎های تیز در درک دنیای پیرامون خود، با آن روبرو شده و نهایتا دور از انتظار نیست اگر شاهد تاثیرپذیری او ازاین فضا و بازتاب آن در داستانهایش باشیم. یودیت هربال به عنوان نویسنده ای که به روزگار خود می‎پردازد در آثارش به مراتب به سراغ چنین مضامینی رفته است و در آلیس نیز کوشیده تاثیر چنین اوضاع و احوالی را بر مناسبات اجتماعی و روابط فردی و انسانی به نمایش بگذارد و همچنین با تمرکز بر روی رابطه فرد با پیرامون خود و با نمایش کنش‎ها و واکنش‎های درونی  بیرونی‎اش  باری روانشناختی را نیز برای این داستانها به همراه بیاورد.

درست است که در آلیس مرگ تم مشترک  داستانها این کتاب به نظر ‎رسیده و در لایه بیرونی و روایی داستان نیز بر آن تاکیدی روشن شده است، اما این نکته بستری را نیز  بوجود ‎آورده که نویسنده به ایده‎های دیگری هم در لایه‎های درونی داستانش بپردازد که سرگردانی و تنهایی آدمها از این جمله‎اند که تنهایی که در اینجا بیشتر مصداق انزوایی خود خواسته به نظر می‎رسد، انزوایی که حاصل سردی روابط انسانی و دور افتادن آنها از یکدیگر ا‎ست. اگر برقراری دیالوگ را بارزترین شکل ایجاد ارتباط انسانی فرض کنیم، هرمان به شکلی خلاقانه این سردی دنیای کتاب را به کمک ضرب آهنگی آهسته در روایت داستان‎ها و به ویژه استفاده اندک از دیالوگ میان شخصیت‎ها در سراسر کتاب جاری ساخته است.

درنهایت آنکه آثار آلیس اثری است جذاب، تازه و با طراوت که این ویژگی‎های اثر او نه تنها به دلیل پرداختن به مسائل و دغدغه‎های امروز که به دلیل سبک مدرن او نیز هست. سبکی که در عین ویژگی‎های برشمرده برای آن، گاه از زبانی تصویری و زنده نیز  برخوردار می‎شود.

چاپ اول «آلیس» با ترجمه محمود حسینی زاد توسط نشر افق با شمارگان ۲۰۰۰ نسخه و در ۱۷۶ صفحه به قیمت ۳۲۰۰تومان به بازار عرضه شده است.

*** متن از سایت www.madomeh.com  برداشته شده است . مطلب نوشته حمیدرضا امیدی سرور است .

 

 

 

دوشنبه 24/8/1389 - 18:52 - 0 تشکر 251180

سلام.

اتفاقا همین تابستون  از دختر دخترخاله ام  کتاب پرسیدم گفت: آلیس . اما گفت به شدت تو روحیه ام تاثیر میذاره و با خوندنش خیلی غمگین میشم. منم حوصله غم و غصه و گریه نداشتم و نخونده بهش پس دادم. چند خطی هم جلو رفتم ولی نگارشش جذبم نکرد.

یک نیمه ی من شعور افلاطون است، یک نیمه ی دیگرم دل مجنون است،،،من بر لب تیغ راه رفتم یک عمر،این رنگ حنا نیست به پایم، خون است

 


برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.