• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
ایران سرای من (بازدید: 2484)
چهارشنبه 15/2/1389 - 22:26 -0 تشکر 198865
مهریز باغ شهر استان یزد

یزد - شهرستان مهریز یکی از شهرستانهای استان یزد می باشد که با وسعت شش هزار و 717 کیلومترمربع در 30 کیلومتری مرکز استان قرار دارد .
گذشته تاریخی و وجه تسمیه :
«...انوشیروان یزد را به مهر نگار بخشیده و مهرنگار مقنیان را از بغداد به یزد فرستاد وعاملان نصب کرد و در یزد بسیار عمارت بساخت و در یسار شهر به هشت فرسنگی دهی معتبر بساخت و آن را مهرگرد نام کرد . و اکنون آن قریه را مهریجرد می خوانند . ... »»
در کتب تاریخی ، از مهریز به نام مهریجرد یاد شده و بنای آن را به « مهرنگار »، دختر انوشیروان ساسانی ، منسوب ساخته اند که احتمالا« مهرآباد یا مهرپادین »کنونی توسعه یافته همان قصبه است .
ضمناً از دیگر محلات کنونی شهر مهریز محله «بغدادآباد » می باشدکه آن را به« بغدادخاتون » ، دختر امیر چوپان و همسر سلطان ابوسعید ایخان ، نسبت می دهند . همچنین یکی ازروستاهای کهن شهرستان مهریز روستای خورمیز است که جعفری در کتاب تاریخ یزد ، بنای آن را به هرمزبن انوشیروان نسبت می دهد.
موقعیت جغرافیایی :
شهرستان مهریز یکی از ده شهرستان استان یزد است که در 30 کیلومتری جنوب شرقی شهر یزد و در همسایگی شهرستانهای بافق ، تفت ، خاتم و استان کرمان قرارگرفته است .
آب و هوا و اقلیم منطقه :
شهرستان مهریز در یک منطقه نیمه بیابانی واقع شده وآب و هوای آن معتدل نیمه بیابانی میباشد . میانگین دمای سالیانه آن بین 5/7 تا 8/34 درجه سانتیگراد متفاوت است . متوسط بارندگی در سطح شهرستان مهریز 84 میلیمتر میباشد که در این میان دهستان میانکوه بیشترین مقدار و دهستان بهادران کمترین مقدار بارندگی را به خود اختصاص داده است.
روستا های زیبا و کوهستانی منشاد ، بنادک سادات ، فخر آباد و ... با دره های سرسبز خود از مهمترین نقاط ییلاقی دهستان میانکوه به شمار می روند . ارتفاعات زیبا و سربه فلک کشیده آدرشک ، قله های پربرف و دره زیبای دامگاهان ، چشمه های طزنج و منشاد ، چشمه غربالبیز و .. ازمناطق ییلاقی و تفریحی شهرستان به شمار می آیند .
در کنار این مناطق سرسبز ، دشت بهادران که در حال حاضر به عنوان یک منطقه حفاظت شده محسوب می شود ؛با وسعت 250.000 هکتار به سبب قرار گرفتن در حاشیه کویر و برخورداری از تنوع گونه های گیاهی و حیات وحش حائز اهمیت است . ویژگیهای متعدد این منطقه از نظر اقلیمی و پوشش گیاهی ، شرایط زیست محیطی خوب و امکان زاد و ولد وحوش و پرندگان مختلف را در این مناطق به وجود آورده است . آهوی ایرانی ، جبیر ، کل ، بز، قوچ
و میش،خرگوش، پلنگ ، کفتار ،گرگ و انواع روباه مثل روباه شنی از مهمترین گونه های حیات وحش این منطقه به شمار می روند . همچنین پرندگانی مانند کبک ، تیهو ، هوبره ، باقرقره ، زاغ بور و انواع عقاب را می توان نام برد .
جمعیت و نیروی انسانی :
بر اساس اطلاعات موجود در شبکه بهداشت و درمان شهرستان مهریز ، طبق آخرین سرشماری در سال 1384جمعیت شهرستان مهریز 43973 نفر میباشد که از این تعداد 25210 نفر جمعیت شهری و 18763 نفر جمعیت روستایی را تشکیل می دهند . تعداد خانوارهای شهری 6106 و تعداد خانوار روستایی در این شهرستان 5032 عدد میباشد .
شهرستان مهریز بر اساس آخرین تقسیمات کشوری سال
1380 ، در حال حاضر دارای یک بخش مرکزی و پنج دهستان میباشد که مساحتی قریب به 6717 کیلومتر مربع را با 136 آبادی دارای سکنه و 324 آبادی خالی از سکنه به خود اختصاص داده است .
نقاط شهری این شهرستان عبارتند از :
مهرپادین- بغداد آباد– بیدک - منگاباد– استهریج– مزویرآباد و شهرکهای متصل به آنها
دهستانهای شهرستان مهریز عبارتند از :
1- تنگ چنار ، 2- ارنان 3- بهادران 4- خورمیز 5- میانکوه
موقعیت طبیعی :
شهرستان مهریز با وسعت 6717 کیلومتر مربع در دشت یزد – اردکان واقع شده است . این دشت از غرب و جنوب غرب به شیرکوه و از شرق به
کوههای خرانق منتهی می شود . از جنوب به کفه های بهادران و از شمال به چالة عقدا منتهی می گردد .
شرایط اقلیمی:
به طور کلی به علت بارندگی کم و نامنظم ، نوسانات شدید درجة حرارت، تبخیر زیاد ، رطوبت نسبی کم و دوره گرمای طولانی دارای شرایط آب و هوایی خشک و بیابانی می باشد .
طبیعی مهم :
- کوهها :
از کوههای مهم این شهرستان می توان به موارد زیر اشاره کرد :
1- کوه مدوار 2- کوه آدُرُش 3- کوه گلرنگ که دارای ارتفاع نسبتاً زیادی است .4- کوه ریگ 5- کوه چاه ترش 6- کوه بختک 7- کوه قدبو 8- گردکوه 9- کوه تنگ چنار 10- کوه حلوایی در بهادران 11- کوه هفت آدمین در سریزد
12- بدبخت کوه 13- کوه فضولک 14- کوه کولی 15- کوه دره بازی 16- کوه لا انجیر17- کوه سفید 18- کوه خطکی19- کوه خبیر20- کوه چاه زرد و...
کوهها در این منطقه اغلب از جنس رسوبی هستند و نشان دهنده این است که قبل از دوران دوم زمین شناسی به جای این شهرستان دریا یا دریاچه ای وجود داشته است که در اثر ته
نشین شدن این رسوبات و فشار وارده بر آنها ، این کوهها به وجود آمده اند .
اکثرکوههای منطقه آهکی اند و در بین آنها رسوبات کنگلومرا و فاتگلومرا به همراه درز و گسل نیز به چشم می خورد.
بر اثر فرسایشهای بادی و حمل دانه های شن و ریگ توسط باد و ته نشین شدن این رسوبات در مجاورت کوههای بلند ، تپه های ریگی و ماسه ای زیادی به چشم می خورد .
- رودخانه ها و چشمه ها :
تا قبل از سال 1379 که بخش هرات و مروست در تقسیمات کشوری مهریز قرار می گرفت ، این شهرستان دارای دو رودخانه دائمی بود . رودخانه دائمی “ بوانات “ در مروست و رودخانه “ اعظم “ در هرات از مهمترین رودخانه های این شهرستان حساب
می شدند . در حال حاضر به علت جدا شدن هرات و مروست از شهرستان مهریز ، این شهرستان فاقد رودخانه دائمی می باشد .
مهمترین چشمة مهریز ، چشمة غربال بیز qarbalbiz ، است که از امتداد کوههای شیرکوه سرچشمه گرفته و تفرج گاه بسیار زیبایی را برای مردم این شهرستان به وجود آورده است .
کمبود آب از گذشته های بسیار دور ، مردم را به کاوش و جستجوی منابع آب در زیرزمین واداشته و موجب حفر قنوات و چاههای متعددی در این منطقه شده است . از مهمترین قناتهای مهریز به موارد زیر می توان اشاره کرد :
1- قنات حسن آباد 2- قنات شاه حسینی 3- قنات آب میری 4- قنات ارزاندازان 5- قنات بغداد آباد که در حال حاضر به علت حفر چاههای عمیق و نیمه عمیق هر ساله تعدادی از این قناتها خشک می شوند .
- بادها :
چون منطقه مورد نظر قسمتی از استان یزد است و در نتیجه در فلات مرکزی ایران واقع شده است ؛ لذا توده هایی که بر استان تأثیر می گذارند بر منطقه مطالعاتی نیز اثر دارند و در اینجا یک شمای کلی از توده های هوا ذکر می گردد :
الف ) توده هوای پر فشار سیبری
ب ) توده هوای قاره ای قطبی
ج ) جریانات موسمی
د ) توده هوای قاره ای حاره ای (CT)
لازم به ذکر است که در این منطقه به کلیه بادها اصطلاح تیفون “ tifun “ اطلاق می شود .

پوشش گیاهی :
به دلیل پائین بودن سطح آبهای زیرزمینی و
تبخیر فراوان و نامساعد بودن خاک ، این منطقه نیز مانند سایر نقاط استان یزد از پوشش گیاهی اندکی برخوردار است .
پوشش گیاهی بیشتر از نوع استپ های بیابانی میباشد . گیاهان این منطقه با شرایط خشک و کویری سازگاری دارند و می توانند مدتهای طولانی ، بدون باران دوام بیاورند . از مهمترین این گیاهان می توان به درختان کاج و سرو و همچنین بوته های گون و اسفند اشاره کرد . در دامنه کوههای پر باران نیز گیاهان زیره و آویشن وجود دارند . درخت چنار ، نارون و اکالیپتوس نیز در این منطقه به چشم می خورد .
از بوته های کوهی یا بیابانی این شهرستان می توان به موارد زیر اشاره کرد :
گل خرزهره ، درمنه ، گیس پیرزن ، لاکتوکا ، چوبک ، زرشک ، کنگر ، جوسیخک ، عرعر ، خارزن بابا ، سگ میر ، کلاه میرحسن ، شکرتیغال ، استیپا ، ارنجیم ، استاخیز و ... ، بوته اسفند از مهمترین بوته های بیابانی است که به مقدار بسیار زیادی در بیابانهای این ناحیه دیده می شود .
در دامنه کوههای شهرستان مهریز نیز درختان انجیر کوهی و بادام کوهی مشاهده میگردد.

حیوانات وحشی:
در دامنه کوهها ، دشتها و بیابانهای این شهرستان حیوانات غیر اهلی زندگی می کنند که از مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد :
آهو ، گوزن ، بز کوهی ، یوزپلنگ آسیایی ، گورخر ، گرگ ،شغال و ...
بعضی از حیوانات وحشی نیز تا مناطق مسکونی پیش آمده و غذای مورد نیاز خود را در نقاط شهری می جویند مانند : سگ ، سگ تول ، خار پشت و ...
صنایع و معادن :
شهرستان مهریز از نظر صنعتی نقش مهمی را در استان یزد بر عهده دارد .
- صنایع دستی :
صنایع دستی همچون شعربافی ( شمدبافی ، چادرشب ، دستمال ، شال ، دارایی ) ، قالی بافی ، گیوه بافی، خورجین بافی ، حصیر بافی ، چاقوسازی و سریشم سازی در این شهرستان به چشم می خورد .
- صنایع ماشینی :
در زمینه صنایع ماشینی نیز با احداث یک شهرک صنعتی در این شهرستان ، عدة زیادی در بخش تولید سیمان ، انواع موکت ، بسته بندی پسته ، بیسکویت ، ماکارونی و ... مشغول به کار هستند .
- معادن :
در زمینه صنایع شیمیایی نیز معدن سرب و روی در مهدی آباد این شهرستان با ذخیرة قطعی 10000000 تن کشف شده است که هنوز به صورت غیر فعال است .
معادنی از قبیل تراورتن ، مرمر ، گل سفید ، سنگ چینی و سنگهای ساختمانی نیز در منطقه وجود دارد

آثار و ابنیه تاریخی :
مجموعه تاریخی مهرپادین شامل : مسجد ( قرن هشتم )، امامزاده ، حسینیه ، آب انبار ، بازارچه ، حمام
مجموعه تاریخی باغ بهار : شامل مسجد (قرن نهم ) ، حسینیه ، حمام و آب انبار
مجموعه سرحوض : شامل مسجد ، حسینیه ، آب انبار
قلاع تاریخی : قلعه خورمیز ( به فرمان هرمز پسر انوشیروان ساسانی احداث گردیده ) ،قلعه سریزد ، قلعه مهرپادین ، قلعه باغ دهوک ، قلعه هرفته ، قلعه کردآباد و ....
کاروانسراهای : شاه عباسی ، رباط نو سریزد ، رباط کهنه سریزد ، کاروانسرای شمش ، کرمانشاهان ، زین الدین و ....

«اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم» 

رواق منظر چشم من آشیانه توست         کرم نما و فرود آ که خانه خانه توست

انجمن تعلیم و تربیتیها 

برو به انجمن
فعالترین ها در هفته گذشته
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.