• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
بهداشت و سلامت (بازدید: 2269)
يکشنبه 2/12/1388 - 17:45 -0 تشکر 184765
شناخت چشم



 

چشم عضو بینایی است و تقریبا به شکل کره می باشد. سه جفت ماهیچه چشم ها را درون حدقه نگهداری میکنند و این ماهیچه ها در حرکات چشم نیز موثرند .

چشم از سه قسمت اصلی به نام های صلبیه ، مشیمیه و شبکیه تشکیل شده است .

صلبیه: خارجی ترین قسمت چشم است که در جلو چشم انحنای ان بیشتر و شفاف تر است .

مشیمیه: قسمت میانی چشم است که دارای رنگدانه بوده و مویرگهای خونی فراوان دارد همچنین در تغذیه چشم نقش فراوان دارد .

شبکیه: قسمت حساس به نور چشم است که در پشت چشم ، مابین جسم زجاجیه و کروئید قرار دارد و شامل مجموعه ای از سلولهای حساس به نور و انواع مختلف نرونهاست (سلول عصبی). سلولهای استوانه ای مسئول دید سیاه و سفید هستند و سلولهای مخروطی رنگها را تشخیص  میدهند. نرونهای میانی شبکیه نیز سیگنالهای بینایی رسیده را جمع اوری و اطلاعات  را به عصب بینایی منتقل میکنند .

سه قسمت نام برده قسمت های اصلی چشم است اینک تعدادی از عضو های چشم را در زیر مینویسم:

 قرنیه : سطح یک ششم پوشش کره ی چشم که شفاف و بی رنگ است. قرنیه از 5 لایه تشکیل شده است که خارجی ترین لایه ی آن اپی تلیوم است که از 6-5 لایه ی سلولی تشکیل شده است که حدوداً هر روز تعویض میشوند. این لایه و لایه ی اندوتلیوم داخلی  مسئول شفاف نگه داشتن قرنیه هستند. قرنیه دارای عروق خونی نیست و مواد مغزی مورد نیازش را از مایع اتاق قدامی و عروق پیرامونش تهیه میکند
عنبیه: عنبیه قسمت رنگین چشم است که از سلولهای پیگمانه، فیبروبلاست ها ، عروق خونی و سلولهای پیگمانه ی قابل انقباض تشکیل شده است. و مردمک درون ان است .

مردمک : سوراخ گرد در مرکز عنبیه که به نور اجازه ی ورود به چشم را میدهد. قطر مردمک بر اساس میزان نور تغییر میکند. در نور زیاد مردمک تنگ می شود ولی مردمک در تاریکی گشاد می شود تا بیشترین نور را جمع کند 

عدسی چشم : یک عدسی همگرا  است که از ماده ژله مانند و انعطاف پذیری ساخته شده است ضریب شکست این عدسی 1.44 است و ضخامت ان توسط ماهیچه های مژگانی قابل تغییر است .

در حالت استراحت عدسی چشم کمترین ضخامت و در نتیجه بیش ترین فاصله کانونی را دارد

زلالیه :  این مایع اتاق قدامی و خلفی (پشتی) را پر میکند . این مایع توسط سلولهای جسم مژگانی ساخته میشود و از اتاق خلفی، بر روی عدسی و اتاق قدامی جریان می یابد. این مایع مشابه پلاسماست ولی حاوی مقدار کمی پروتئین است .
اتاق قدامی (جلویی): این اتاق، فضای مابین قرنیه و عنبیه میباشد .

اتاق خلفی (پشتی) :  این اتاق ، فضای مابین عنبیه و عدسی است .
کروئید : لایه عروقی چشم است

ملتحمه : لایه مخاطی که پلکها و سطوح قدامی کره ی چشم را می پوشاند

بعضی خصوصیات و کار های  چشم :

دوام دید : اثر تصویری که روی شبکیه تشکیل میشود حدود  ثانیه باقی میماند که به ان دوام دید میگویند .

تطابق در چشم : ماهیچه های مژگانی برای ایجاد تصاویر واضح از اشیا روی شبکیه ضخامت عدسی چشم را تغییر میدهند. این پدیده را تطابق میگویند

گستره دید : اشیایی که در فاصله حداقل تا حداکثر رویت چشم قرار دارند و به طور واضح دیده میشوند در گستره دید قرار دارند .

توان عدسی چیست ؟

توانایی عدسی در همگرا یا واگرا نمودن پرتو ها را توان عدسی میگویند . توان عدسی با نماد  نشان داده میشود توان عدسی معکوس فاصله ی کانونی است

 

نکته فاصله ی کانونی عدسی همگرا مثبت و فاصله ی کانونی عدسی واگرا منفی است همچنین توان عدسی همگرا مثبت و توان عدسی واگرا منفی است . توان عدسی بر حسب دیوپتری ) (D سنجیده میشود یک دیوپتری توان یک عدسی است که فاصله کانونی ان یک متر باشد

سوال : فاصله ی کانونی یک عدسی همگرا 20cm است توان ان را مشخص کنید.

جواب : ابتدا مد نظر میگیریم که فاصله ی کانونی عدسی همگرا مثبت است

      :عدسی همگرا

نمره ی عینک چیست ؟

توان عدسی که برای رفع عیب چشم به کار میرود را نمره ی عینک میگویند . نمره ی عینک با نماد F نشان داده میشود و واحد ان دیوپتری است .

برای تعیین نمره ی عینک فرض میکنیم جسمی که باید چشم ان را رعایت کند در فاصلهp از چشم قراردارد عینک از این جسم تصویری مجازی و در گستره ی دید شخص ایجاد میکند فاصله ای که تصویر به وجود آمده با چشم دارد را با  نشان میدهیم در این صورت اگر نمره ی عینک با  برابر باشد میتوان گفت:

نکته : در عینکهایی که  عدسی همگرا دارند F مثبت  و در  عینکهایی که عدسی واگرا دارد F منفی است

نکته :در ساخت عدسی عینک دقت میشود که انحنای عدسی چشم و قرنیه چشم برابر باشد

لیست انواع بیماریهای چشم:

1-نزدیک بینی

2-  دوربینی

3- تنبلی چشم

4- آسیب های شیمیایی چشم

5- کنژنکتویت یا التهاب ملتحمه( conjunctivitis )

6- ناخنک ( petrygium )

7-  شالازیون ( chalazion )

8-مگس پران و جرقه ( Floaters and flashes )

9- کراتوکونوس یا قوز قرنیه ( Keratoconus )

10- بلفارو اسپاسم( Belpharospasem )

11- افتادگی پلک ( پتوز )

12-جدا شدگی (پارگی ) پرده شبکیه

13- مشکلات چشم ناشی از کار با رایانه (Computer vision syndrome)

14- اکتروپیون

15- عفونت تبخال چشمی  (Herpes simplex)

16- گلوکوم ( آب سیاه )

17- انحراف چشم (استرابیسم)

18- پیر چشمی (Pres byopia)

19- خشکی چشم (Dry eye syndrome)

20- آستیگماتیسم  (Astigmatism)

21- عیوب انکساری

22- گل مژه

23- حساسیت بهاره

24- کور رنگی

25- بلفاریت (التهاب پلک)

26- دژنراسیون ماکولا

27-Age related macular degeneration

28- رتینوپاتی  دیابتی

29  رتینوپاتی (مشکلات شبکیه) در نوزادان نارس

30- خونریزی زیر ملتحمه

**************************************************

 

عیوب انکساری

 به مواردی  اطلاق می‌شود که به دلیل اشکال در سیستم اپتیکی چشم تصاویر به وضوح روی شبکیه متمرکز نمی‌شوند و در نتیجه دید فرد واضح نخواهد بود

عدسی و قرنیه چشم وظیفه دارند با ایجاد تحدب مناسب شعاعهای امواج نوری رسیده از اجسام خارجی را شکسته و بر روی شبکیه ( به خصوص ماکولا ) بیاندازند . به عبارت دیگر نقطه کانونی عدسی   باید روی شبکیه باشد و تصویر آنجا تشکیل شود . حال اگر به هر دلیلی اینکار انجام نشود ما یک عیب انکساری چشم داریم . معروفترین عیوب انکساری چشم نزدیک‌بینی ،دوربینی ، آستیگماتیسم ،پیر چشمی می‌باشد . عیوب انکساری موجب تار شدن دید ما می‌شوند .

شکل قرنیه ، قدرت عدسی چشم و اندازه چشم عواملی هستند که مسئول واضح بودن تصاویر اشیا بر روی شبکیه میباشند. برای اینکه فردی بدون عینک بتواند بینایی کاملی داشته باشد لازم است تمامی این اجزا در تناسب با یکدیگر باشند.

عیوب انکساری با واحدی به نام دیوپتر  اندازه گیری می‏شوند. دیوپتر نشان دهنده میزان نمره عینک بیمار است. هرچه میزان دوربینی یا نزدیک‏ بینی بیشتر باشد، نسخه عینک نمره بالاتری دارد.

درمان عیوب انکساری چشم اغلب با عینک طبی ، لنز یا جراحی می‌باشد .

اینک تعدادی از عیوب انکساری به تشریح توضیح داده شده است

دوربینی

 

دوربینی یا هایپروپیا یک عیب انکساری بینایی است که هنگامی رخ می‌دهد که فرد در دیدن اشیا نزدیک دچار اشکال باشد.

شیوع دوربینی از نزدیک بینی کمتر است. دوربینی در اغلب موارد ارثی است.

دوربینی وقتی ایجاد می‏شود که یا چشم نسبت به انحنای قرنیه طول کمتری داشته و یا قرنیه نسبت به طول چشم انحنای کمتری دارد، در نتیجه نور وارد شده به چشم در پشت شبکیه متمرکز می‏شود. در این حالت اشیا دور تار بنظر می‏رسند و تصاویر نزدیک حتی بیشتر تار می‏شوند

افراد جوان که دوربین هستند می‏توانند با استفاده از قدرت متمرکزکننده عدسی چشم، تصویر را از پشت شبکیه به روی شبکیه بیاندازند و در نتیجه واضح ببینند. اما در دوربینی شدید یا سنین بالاتر این توانایی کاهش یافته و بیماران احتیاج به عینک مطالعه یا عینک دو دید دارند.

دوربینی را نباید با پیرچشمی اشتباه کرد که در آن هم توانایی دید نزدیک مختل می‌شود. پیرچشمی به علت کاهش دامنه تطابق در نتیجه تغییرات ناشی از پیری در عدسی چشم رخ می‌دهد.

دوربینی به میزان کم را گاهی درمان نشده باقی می‌گذارند. در موارد شدیدتر عینک‌های با عدسی تصحیحی محدب یا مثبت یا لنزهای تماسی و در برخی موارد جراحی می‌تواند به بهبود دید مبتلایان به دوربینی کمک کند.

با افزایش سن توانایی متمرکز کردن تصویر بر روی شبکیه کاهش می یابد و بتدریج وابستگی چشمهای دوربین به عینک بیشتر می‏شود و به شماره بالاتر نیاز پیدا میکنند.

علائم دوربینی شامل تاری دید، اشکال در دیدن اشیا نزدیک و در برخی موارد تنبلی چشم و  لوچی است.

  نزدیک بینی   

                                           

بیش از 25  افراد جهان دچار درجاتی از نزدیک بینی هستند تقریبا 25 میلیون ایرانی نیز دچار این مشکل هستند . میوپی واژه ای پزشکی برای این نزدیک بینی است . مهمترین علت نزدیک بینی حالت ارثی ان میباشد . نزدیک بینی معمولا ارز اوایل دهه دوم زندگی آغاز میشود و با رشد اندازه چشم در طی بلوغ افزایش میابد و معمولا بعد از 18 سالگی متوقف میشود تاکنون ثابت نشده است که مطالعه در سنین کودکی ، مطالعه طولانی ، مطالعه در شب ، تماشای تلویزیون از نزدیک و یا استفاده از عینک نامناسب باعث ایجاد نزدیک بینی میگردد .

اگر قرنیه نسبت به اندازه  چشم انحنای بیشتری داشته باشد یا اندازه چشم نسبت به انحنای قرنیه بیشتر از حد معمول باشد ، نزدیک بینی ایجاد میشود .در نتیجه نور وارده به چشم به صورت  دقیق بر روی شبکیه متمرکز نمیشود و وضوح تصاویر کاهش میابد . واژه نزدیک بینی بدین معناست که شما میتوانید اشیا نزدیک را  واضح تر از اشیای دور ببینید . البته اشیای نزدیک در فاصله متناسب با نمره چشم واضح دیده میشود مثلا برای شخصی که نمره ی نزدیک بینیش 2 باشد اشیا نزدیک تر از 50  سانتیمتر واضح دیده میشود افرادی که کمتر از سه نمره نزدیک بینی دارند بدون عینک  اشیا نزدیک را واضح میبینند

عدسی چشم در افراد نزدیک بین دارای نیروی انکساری بیش از حد است ،قسمتی از این نیروی انکساری اضافی را میتوان با قرار دادن یک عدسی مقعر در جلوی چشم خنثی نمود

 

 

آستیگماتیسم  :

 در نتیجه خمیدگی قرنیه یا عدسی انکسار نور در تمام قسمت ها یکسان نیست. برای رفع عیب چشم آستیگمات  میتوان از عدسی هایی استفاده کرد که خمیدگی نواحی مختلف  آن یکسان نباشد به دلیل این که بتواند مکمل چشم باشد و انکسار ناهنجار نور را اصلاح کند

 

پیر چشمی :  با افزایش سن به تدریج تحرک ماهیچه ها مژگانی کاهش میابد در نتیجه تغییر ضخامت عدسی چشم برای عمل تطابق  به خوبی انجام نمیشود در این حالت در اثر کاهش دامنه تطابق چشم گستره ی دید ان نیز  کاهش میابد

برای رفع این مشکل اگر چشم سالم دچار این عیب شده باشد برای عینک از عدسی همگرا استفاده میشود

اگر چشم دوربین دچار این مشکل شود  از دو نوع  عینک با عدسی همگرا برای مطالعه و راه رفتن استفاده میشود 

اگر چشم نزدیک بین دچار این مشکل باشد از عینکی دارای عدسی همگرا برای مطالعه و از عینکی دارای عدسی واگرا برای راه رفتن استفاده میشود

لوچی (چپی چشم ) :

 این عارضه بر اثر تنظیم غیر طبیعی مکانیسم تثبیت سیستم بینایی به وجود میاید به این معنی که در نخستین تلاش های کودک برای تثبیت دو چشم بر روی یک شی یکی از چشم ها به طور رضایت بخش تثبیت میشود اما چشم دیگر یا نمیتواند بر شی مورد نظر تثبیت شود یا بر شی مورد نظر تثبیت میشود اما تثبیت شدن آن با چشم دیگر همزمان نیست .

هرگاه در زمان تولد یک چشم دارای دید ضعیفی نسبت به چشم دیگر باشد چشم خوب تمایل دارد بر روی شی مورد نظر تثبیت شود در حالی که چشم ضعیف از دور خارج میگردد و این عمل تدریجا سبب کاهش شدید بینایی آن چشم ضعیف و انحراف آن میگردد.

درمان : اهداف درمان استرابیسم، حفظ دید، مستقیم کردن چشم ها و بازگرداندن دید دو چشمی است. بسته به علت استرابیسم، درمان ممکن است بصورت تجویز عینک، برداشتن کاتاراکت یا اصلاح سایر علل زمینه ای ایجاد انحراف و یا تغییر دادن موقعیت عضلات نامتعادل چشم باشد. بعد از انجام یک معاینه کامل چشمی شامل مطالعه دقیق قسمت های داخلی، چشم پزشک درمان مناسب اپتیکی، طبی یا جراحی را انتخاب خواهد نمود. اغلب بستن چشم بهتر جهت تقویت بینایی چشم آمبلیوپیک نیز ضروری خواهد بود.

آب مروارید (کاتاراکت) :

 

  آب‌ مروارید cataract عبارت‌ است‌ از کدر شدن‌ عدسی چشمعدسی‌ چشم‌ یک‌ ساختار شفاف‌ و انعطاف‌پذیر در نزدیک‌ جلوی‌ کره‌ چشم‌ است‌. اگر شفافیت‌ و انعطاف‌ پذیری‌ عدسی‌ کم‌ ‌شود، آب‌ مروارید اتفاق‌ می‌افتد. آب‌ مروارید ممکن‌ است‌ در یک‌ یا هر دو چشم‌ تشکیل‌ شود. البته‌ در این‌ حالت‌، سرعت‌ رشد آب‌ مروارید در دو چشم‌ ممکن‌ است‌ متفاوت‌ باشد. آب‌ مروارید سرطان‌ نیست‌.  هر گاه دید شخص مختل شود میتوان توسط عمل جراحی تمام عدسی چشم را خارج نمود و به جای آن یک عدسی محدب قوی قرار داد

کور رنگی :  

 

در شبکیه چشم انسان سه نوع گیرنده  مخصوص دید رنگی قرار دارد که شامل : گیرنده های مخروطی رنگ قرمز ، رنگ سبز و رنگ آبی می باشد . بسته به این که کدام یک از گیرنده ها یاد شده  وجود نداشته باشد شخص ان طیف از رنگ را نخواهد دید مثلا شخصی که ضعف دید رنگ آبی دارد از دیدن این رنگ عاجز است

تست های کور رنگی :تست هایی هستند که توانایی فرد  برای تشخیص رنگ های مختلف از یکدیگر را نشان میدهد مثلا برای این که بدانند شخصی مبتلا به کور رنگی رنگ قرمز و سبز است یا نه کلاف هایی از پشم از رنگ های مختلف به فرد داده میشود و از او خواسته میشود که کلا ف های هم رنگ را در یکجا جمع کند اگر شخص دچار کور رنگی نباشد رنگ های مختلف را تشخیص میدهد  ولی اگر شخص کور رنگی قرمز و سبز داشته باشد کلاف های قرمز ، نارنجی ،زرد و سبز را یک رنگ واحد تشخیص میدهد 0

 

تنبلی چشم یا امبلوپی (Amblyopia) :

در حدود 3% از افراد دیده میشود زمانی رخ میدهد که چشم در دوره ی کودکی دید طبیعی پیدا نکند . این اختلال که معمولا در یک چشم دیده میشود، به دلیل اختلال دید چشم تنبل بر اثر عوامل مختلف نظیر عیوب انکساری ، انحراف چشم (لوچی یا استرابیسم )و یا عدم شفافیت مسیر بینایی (ناشی از عواملی نظیر آب مروارید کدورت قرنیه ،و یا افتادگی پلک ) رخ میدهد . عدم وضوح تصویر در چشم بیمار و بهتر بودن تصویر ایجاد شده در چشم سالم سبب میشود تا مغز بین دو چشم ، چشم سالم را برای دیدن انتخاب کند و در واقع مسیر ارسال تصویر از چشم بیمار به مغز را مسدود کند و یا به عبارتی چشم بیمار را خاموش کند

علائم تنبلی چشم :

تنبلی چشم معمولا در سنین زیر 6 سال و اغلب توسط والدین ، معلمان ،و یا پزشک کشف میشود .در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود میباشد ممکن است از ضعف بینایی ،خستگی چشم یا سردرد شکایت داشته باشد اما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد و ممکن است علایم بیماری های مسبب تنبلی چشم نظیر انحراف و کدورت های مشیر بینایی مثل آب مروارید و کدورت قرنیه منجر به تشخیص شوند . ولی زمانیکه تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل است زیرا کودکان به راحتی توسط چشم دیگر میبینند و چشم سالم بد بودن دید در چشم ضعیف را جبران میکند . به همین دلیل والدین و معلمان باید به وضعیت دید کودکان توجه ویژه ای داشته باشند .

درمان :

اگر تنبلی چشم در زمان مناسب تشخیص داده شود براحتی قابل درمان است درمان تنبلی چشم

معمولا بصورت بستن چشم سالم و وادار کردن مغز  به دیدن با چشم تنبل است . این درمان ممکن است حتی ماه ها طول بکشد البته چشم سالم باید به تناوب باز باشد . در مواردی که تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری است تجویز عینک یا لنز سبب وضوح تصویر در چشم معیوب و درمان تنبلی چشم خواهد شد . در مواردی که تنبلی بر اثر انحراف چشم است با جراحی و اصلاح انحراف قابل درمان است نکته ای که باید به آن توجه داشت این است که تکامل سیستم بینایی تا سنین 8 الی 10 سالگی اتفاق می افتد و درمان تنبلی چشم بعد از این مدت بسیار بعید به نظر میرسد .

آسیب های شیمیایی چشم

آسیب های شیمیایی چشم زیاد اتفاق می افتند و میتوانند از یک تحریک خفیف تا از دست رفتن بینایی و یا حتی گاهی از دست رفتن چشم را سبب شوند.از جمله موادی که در صورت ورود به چشم میتوانند آسیب شیمیایی ایجاد کنند مواد ضد عفونی کننده ،حلال ها، مواد آرایشی ،محلول های لوله باز کن ،گاز پاک کن ،آمونیاک و محلول های سفید کننده هستند که در خانه و محل کار یافت میشوند .

آسیب شیمیایی چشم یک وضعیت اورژانسی است . آسیب میتواند ظرف یک تا پنج دقیقه رخ دهد . البته بیشتر آسیب های شیمیایی چشم تنها با یک تخریب سطحی همراه هستند و باعث از دست دادن بینایی نمیشوند . مواد شیمیایی سوزاننده (قلیایی ) نظیر آمونیاک ،لوله بازکن ها ،پودر ماشین ظرف شویی و گاز پاک کن ها بیشترین آسیب را ایجاد میکنند .

علائم آسیب شیمیایی عبارتند از احساس سوزش در چشم ، اشک ریزش شدید ،درد ،قرمزی چشم و سطح پلک مدت علائم و آسیب به چشم به نوع ماده شیمیایی و مقداری که به چشم وارد شده بستگی دارد

پیشگیری :

بهترین راه پیشگیری استفاده از عینک های محافظ است . مهمترین نکته ای که باید در هنگام ورود مواد شیمیایی به خاطر سپرد شستشوی مرتب و فراوان با آب است

درمان :

 مهمترین درمان شستشوی چشم با آب فراوان در اسرع وقت است . قبل از مراجعه به پزشک و بلافاصله پس از ورود مواد شیمیایی چشم را زیر شیر آب بگیرید و این کار را حداقل 10 دقیقه به صورت مستمر ادامه دهید . برای شستشو باید با دو انگشت یک دست پلک ها را باز نگه دارید و صورت خود را بصورت کج زیر شیر آب بگیرید بطوریکه چشم مبتلا پایین و چشم سالم بالا قرار گیرد و آب از روی قسمت بالایی بینی به روی چشم مبتلا بریزد .این وضعیت باعث میشود چشم سالم آلوده نشود .در صورت آلوده شدن هر دو چشم میتوان آن ها را یکی در میان شست یا صورت را به گونه ای زیر  آب گرفت که هر دو چشم شستشو شوند .

در صورتیکه امکان گرفتن صورت زیر آب نباشد میتوان از کسی دیگر کمک گرفت تا آب را روی چشم بیمار بریزد . اگر به آب دسترسی نداشته باشیم میتوانیم از شیر به جای آن استفاده کنیم.

در صورتیکه از لنز استفاده میکنید سعی نکنید قبل از شستشوی چشم آنرا در بیاورید اگر پس از چند دقیقه شستشوی چشم لنز بیرون نیامده بود میتوانید آن را خارج کنید .

 پس از مراجعه به چشم پزشک وی شستشو را با محلول نرمال سالین ادامه خواهد داد . معمولا چشم پزشک قبل از این کار چشم را بیحس میکند . بعد از شستشوی کامل (PH اسیدیته )چشم اندازه گیری میشود . شستشو تا زمانیکه PH به حد طبیعی و یا نزدیک آن برسد ادامه خواهد یافت . بعضی مواقع ممکن است شستشو تا 24ساعت طول بکشد .

پس از تکمیل شستشو چشم پزشک چشم را معاینه کرده و در صورت وجود اجسام خارجی در چشم آن ها را خارج میکند . همچنین فشار چشم اندازه گیری میشود . پماد آنتی بیوتیک نیز برای پیشگیری از عفونت تجویز شده و چشم پانسمان و بسته میشود . موارد شدید آسیب شیمیایی به چشم ممکن است جهت کنترل مرتب فشار چشم و سیر ترمیم قرنیه در بیمارستان بستری شوند .

بیشتر بیماران مبتلا به این بیماری کاملا بهبود می یابند . البته عوارضی نظیر گلوکوم ، آسیب قرنیه و خشکی چشم نیز ممکن است ایجاد شود .

کنژنکتیویت  یا التهاب ملتحمه (Conjunctivitis) :

ملتحمه غشاء نازک شفافی است که روی سفیدی چشم (صلبیه) و سطح داخلی پلک ها را پوشانده است. کنژنکتویت التهاب این غشاء است که به دلایل عفونی یا غیر عفونی رخ میدهد .

انواع کنژنکتویت

از میان انواع غیر عفونی ، شایعترین نوع کنژنکتویت نوع حساسیتی یا آلرژیک است . این مشکل در افرادی که حساسیت فصلی دارند نیز دیده میشود و ممکن است بر اثر حساسیت به موادی از قبیل مواد آرایشی ، عطر و یا داروها نیز رخ میدهد . این نوع از کنژنکتیویت مسری نیست .

نوع عفونی کنژنکتیویت بر دو نوع است نوع ویروسی که عامل بیماری ویروس بوده و معمولا با یک سرما و سرما خوردگی و گلو درد همراه است . نوع دوم یا کنژنکتیویت ناشی از باکتری (باکتریال) معمولا بر اثر آلودگی با باکتری هایی نظیر استافیلوکک و استرپتوکک ایجاد میشود و شدت آن به نوع و گونه باکتری بستگی دارد

علامت و نشانه های کنژنکتیویت

بارز ترین علامت کنژنکتیویت قرمزی چشم بر اثر التهاب است علائم انواع کنژنکتیویت را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد :

کنژنکتویت آلرژیک : هر دو چشم را درگیر کرده و سبب خارش و قرمزی همراه با اشک ریزش و تورم پلک ها میشود . بیمار ممکن است به دلیل حساسیت آبریزش بینی هم داشته باشند

کنژنکتویت ویروسی : معمولا با درگیری یک چشم شروع شده و ممکن است در ادامه چشم دیگر را نیز درگیر کند . علائم دیگر نیز شامل اشکریزش شدید ، ترشح آبکی و قرمزی چشم هستند

کنژنکتویت باکتریال (میکروبی) : هر دو چشم را درگیر کرده و سبب ترشح غلیظ میشود که ممکن است بخصوص هنگام بیدار شدن از خواب سبب به هم چسبیدن پلک ها به هم شود . علائم دیگر عبارتند از : تورم ملتحمه ، قرمزی و اشکریزش این نوع از کنژنکتیویت معمولا ابتدا یک چشم را درگیر میکند ولی به سادگی به چشم دیگر منتقل میشود

تشخیص :

کنژنکتیویت معمولا در یک معاینه ساده چشم پزشکی با استفاده از Slit Lamp تشخیص داده میشود . در بعضی از موارد چشم پزشک ممکن است برای تشخیص نوع باکتری عامل این بیماری ترشحات چشم را برای کشت به آزمایشگاه بفرستد .  

 

درمان :

از آنجا که انواع ویروسی و باکتریال این بیماری مسری بوده و به راحتی منتقل میشوند ، پیشگیری نقش بسیار مهمی در جلوگیری از انتقال آلودگی به چشم دیگر بیمار ونیز افراد دیگر دارد . برای پیشگیری موثر توجه به نکات زیر الزامی  است :

·        شستشوی مرتب دستها و خودداری از مالیدن چشم آلودگی لودگی در بسیاری از موارد با خاراندن انتقال میابد

·        استفاده نکردن از حوله مشترک

·        استفاده نکردن از لوازم آرایشی مشترک

·        استفاده نکردن از قطره های چشمی مشترک

·        شنا نکردن ( بعضی از باکتری ها میتوانند از طریق آب انتقال یابند)

·        ضد عفونی کردن میز و پیشخوان محل کار یا آشپزخانه منزل

·        خودداری از دست دادن با دیگران

·        استفاده از دستمال کاغذی به صورت یک بار صرف

درمان

کنژنکتیویت آلرژیک : کمپرس سرد و استفاده از اشک مصنوعی در موارد خفیف کمک کننده است . در موارد شدیدتر از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی  و آنتی هیستامین ممکن است استفاده شود . در بعضی از بیمارانی که دائما کنژنکتیویت آلرژیک دارند ممکن است از قطره های استروئیدی نیز استفاده شود .

کنژنکتیویت ویروسی : نوع ویروسی بیماری مانند سرماخوردگی درمان خاصی ندارد و معمولا برای آن داروی خاصی تجویز نمیشود ولی علائم بیماری را میتوان با استفاده از کمپرس سرد و اشک مصنوعی داد

تخفیف داد در موارد خیلی شدید نیز از  قطره های استروئیدی برای کاهش التهاب استفاده کرد

این نوع از بیماری معمولا ظرف سه هفته بهبود میابد

کنژنکتیویت باکتریال : معمولا با استفاده از قطره ها یا پماد های آنتی بیوتیک درمان میشود

نکته آخر

 هر چند کنژنکتیویت معمولا عفونتی خفیف بوده خفیف بوده و مشکلات چندانی ایجاد نمیکند ولی گاهی ممکن است شدت یافته و منجر به مشکلات جدی تر شود  بنابراین باید زودتر به چشم پزشک مراجعه کرد

ناخنک (petrygium )

ناخنک یک ضایعه مثلثی است که از سفیدی چشم (ملتحمه) روی سیاهی چشم (قرنیه)کشیده میشود .

این ضایعه ناشی از رشد خوش خیم بافت پیوندی و رگ های ملتحمه است . ناخنک معمولا ابتدا به صورت یک سفیدی روی ملتحمه ایجاد میشود که به تدریج به سمت قرنیه رشد میکند . به علت وجود رگ های زیاد معمولا رنگ ناخنک صورتی یا قرمز است . ناخنک گاهی ملتهب میشود و باعث سوزش و خارش و اشکریزش میشود . گاهی اوقات ناخنک رشد زیادی میکند و تا وسط  قرنیه میرسد و جلوی دید را میگیرد به علاوه حتی ناخنک های کوچکتر هم میتوانند با تغییر شکل قرنیه باعث ایجاد آستیگماتیسم شوند و دید افراد را تار کنند .

 

 پیشگیری

 

اشعه ماوراء بنفش خورشید در ایجاد ناخنک موثر است پس کسانی که در معرض تابش خورشید هستند باید از کلاه لبه دار و عینک آفتابی استفاده کنند .

همچنین باد شدید و گرد و خاک ممکن است با تحریک چشم باعث به وجود آمدن ناخنک شود .

همچنین چشم افراد مبتلا به ناخنک در هنگام شستن صورت و یا حمام کردن تحریک شده و چشم دچار سوزش و قرمزی میشود .

 

درمان

ناخنک کوچکی که ظاهر ناخوشایندی  ندارد و باعث قرمزی یا سوزش نمیشود نیاز به درمان ندارد

اگر ناخنک گاهی ملتهب شود و سوزش و قرمزی ایجاد کند مصرف قطره های اشک مصنوعی باعث تسکین آن میشود . اگر التهاب ناخنک بیشتر باشد میتوان زیر نظر پزشک یک دوره درمانی با قطره های استروئیدی یا سایر قطره های ضد التهاب انجام داد .

در مورد ناخنک های بزرگتر که از لحاظ ظاهری مشکل ایجاد میکنند و با ایجاد آستیگماتیسم باعث تاری دید میشوند میتوان با جراحی ناخنک را برداشت . البته اگر ناخنک به صورت ساده برداشته میشود احتمال عود آن زیاد است

در ناخنک های خیلی بزرگ که وسط قرنیه را هم درگیر کرده اند  ممکن است لازم باشد علاوه بر اقدامات فوق از پیوند قرنیه لایه ای برای اصلاح شکل قرنیه استفاده شود .

 

 

 

 

فهرست منابع

1-    دانشنامه آزاد ویکتوریا

2-    دانشنامه آزاد رشد

3-    سایت تبیان

4-    دانشنامه شفا

5-     دانشنامه ویکیپدیا

6-    کتاب فیزیک مبتکران

7-    کتاب زیست شناسی و زمین شناسی پایه  

8-    کتاب فیزیولوژی (پزشکی ) جلد سوم

 

دوشنبه 3/12/1388 - 6:36 - 0 تشکر 185053

با سلام و عرض خیر مقدم به شما.............مطلب کامل و جامعی بود. دستتون درد نکنه....مشخصه زحمت زیادی براش کشیدید.

تنت به ناز طبيبان نيازمند مباد

it is god who cures 

مدير انجمن بهداشت و سلامت

سه شنبه 4/12/1388 - 18:16 - 0 تشکر 185495

واقعا هم همینطوره آقای دكتر. از این كاملتر دیگه امكان نداشت كه در مورد چشم اطلاع رسانی كنن. ممنون. موفق باشید.

هرگز اين چهار چيز را در زندگيت نشكن

.......................اعتماد ، قول ، رابطه و قلب ؛

.....................................يرا اينها وقتي مي شكنند صدا ندارند ، اما درد بسياري دارند ...

...چارلز ديكنز ...
يکشنبه 9/12/1388 - 16:14 - 0 تشکر 186883

اگه میخواین عکساش رو هم بذارم

يکشنبه 9/12/1388 - 16:17 - 0 تشکر 186886

راستی soroosh_dehkadeh_it من 12 سالمه این حرفت شوخی بود یا ....

چهارشنبه 12/12/1388 - 6:40 - 0 تشکر 187518

سلام بر دوست تازه وارد مشهد1387.............ممنون به خاطر مطلب کاملتون....خطاب جناب سروش به بنده بود...........راستی! واقعا خودتون مطلب رو گلچین کردید یا خیر؟؟ حقیقتش یه خورده عجیبه یه فرد 12 ساله این مطلب علمی رو به این صورت بزنه........یا از جایی دیگه برداشتید یا اینکه خیلی به طب علاقه دارید.........البته جسارته! اگه دوست داشتید می تونید جداب ندید............در هر صورت منتظر مطالب دیگه ای از شما هستیم شدید!!!!!

تنت به ناز طبيبان نيازمند مباد

it is god who cures 

مدير انجمن بهداشت و سلامت

چهارشنبه 12/12/1388 - 18:27 - 0 تشکر 187654

mashhad1387 گفته است :
[quote=mashhad1387;412564;186886]راستی soroosh_dehkadeh_it من 12 سالمه این حرفت شوخی بود یا ....

سلام دوست گل خودم. نخیر. بنده همچین جسارتی نمیكنم ....... . و از این سوء تفاهم عذر میخوام/

همینطور كه خودشون فرمودن medman عزیز، خطاب به ایشون بود. 

انشالله هم شما دكتر آینده هستی. 

مطلبت واقعا زیبا  و جامع بود دوست خودم. 

منتظر مطالب بی نهایت قشنگت بازم هستم. 

موفق باشید.

هرگز اين چهار چيز را در زندگيت نشكن

.......................اعتماد ، قول ، رابطه و قلب ؛

.....................................يرا اينها وقتي مي شكنند صدا ندارند ، اما درد بسياري دارند ...

...چارلز ديكنز ...
چهارشنبه 12/12/1388 - 18:28 - 0 تشکر 187655

mashhad1387 گفته است :
[quote=mashhad1387;412564;186883]اگه میخواین عکساش رو هم بذارم

منتظر عسكاش هم هستم عزیزم.

هرگز اين چهار چيز را در زندگيت نشكن

.......................اعتماد ، قول ، رابطه و قلب ؛

.....................................يرا اينها وقتي مي شكنند صدا ندارند ، اما درد بسياري دارند ...

...چارلز ديكنز ...
چهارشنبه 12/12/1388 - 23:30 - 0 تشکر 187723

dخودم تنهایی که نبودم با یکی دو تا از دوستام بودن به خاطر عکساش هم ففعا سرم شلوغه ولی اگه خدا بخواد فردا عکساشم میذارم
از این همه لطفتون ممنونم

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.